نورنیوز_گروه اقتصادی:جنگ هنوز در میدان ادامه دارد، اما بازار انرژی یک گام جلوتر حرکت میکند. در آمریکا، قیمت دیزل به رکورد حدود ۵.۹۴ دلار در هر گالن رسیده؛ قیمتی که در شرایط عادی باید یک هشدار جدی برای حملونقل و صنعت باشد، اما اهمیت آن زمانی بیشتر میشود که بدانیم فصل افزایش تقاضای دیزل در پاییز و زمستان تازه آغاز شده است. گزارشهای بازار انرژی نیز از تداوم فشار بر عرضه جهانی دیزل تا زمستان حکایت دارند.
در سوی دیگر اقیانوس اطلس، بازار گاز اروپا نیز پیام مشابهی ارسال میکند. قرارداد شاخص TTF در روزهای اخیر از ۷۹ یورو عبور کرده و برای مدتی به بالای ۸۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسیده؛ بالاترین سطح از اوایل ۲۰۲۳. افزایش قیمت در حالی رخ داده که اروپا هنوز وارد فصل سرد نشده است.
این همزمانی مهمتر از خود اعداد است. آمریکا با رکورد گازوییل مواجه است و اروپا با جهش گاز؛ یعنی بازار انرژی در دو اقتصاد بزرگ غربی، پیش از رسیدن به نقطه اوج مصرف زمستانی، در حال پرداخت «حق بیمه ریسک» است. مسئله فقط اختلال امروز نیست؛ مسئله زمان است.
بازار نمیداند بحران انرژی چه زمانی پایان خواهد یافت و همین ابهام، قیمت آینده را وارد قیمت امروز میکند. اگر اختلال در مسیرهای انرژی کوتاهمدت باشد، بازار میتواند آن را تحمل کند. اما وقتی احتمال استمرار اختلال تا فصل سرد مطرح میشود، رفتار بازار تغییر میکند: ذخیرهسازی دشوارتر، قراردادهای بلندمدت باارزشتر و محمولههای LNG حساستر میشوند.
اروپا نمونه روشن این وضعیت است. ذخایر گاز اتحادیه اروپا در حدود ۶۵ تا ۶۷ درصد گزارش شده؛ سطحی که برای این مقطع از سال در شمار پایینترین سطوح سالهای اخیر قرار دارد. البته کمیسیون اروپا تأکید کرده که فعلاً خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد و کاهش مصرف و افزایش ظرفیت واردات LNG، بخشی از آسیبپذیری اروپا را کاهش داده است. اما همین کمیسیون نیز وضعیت بازار را استثنایی و نیازمند پایش نزدیک توصیف کرده است.
در حال حاضر وضعیت ذخایر انرژی اروپا مستقیماً به «کمبود گاز» رسیده و موجب نااطمینانی نسبت به افزایش هزینه تأمین گاز در زمستان شده است.
این تفاوت مهم است. اروپا ممکن است بتواند گاز کافی برای عبور از زمستان را به سختی تامین کند، اما اگر برای تأمین آن مجبور شود LNG را با قیمتهای بسیار بالاتر خریداری کند، هزینه انرژی صنایع و خانوارها همچنان افزایش مییابد.
از طرف دیگر، بحران گاز میتواند فشار را به بازار فرآوردههای نفتی منتقل کند. هرچه گاز گرانتر و دسترسی به آن دشوارتر شود، بخشی از مصرفکنندگان صنعتی به سوختهای جایگزین متمایل میشوند. گزارشهای اروپایی نیز نسبت به فشار همزمان بر گازوئیل و سوخت هواپیما در ماههای آینده هشدار دادهاند.
در آمریکا نیز مسئله مشابهی از مسیر دیگری شکل گرفته است. دیزل فقط یک فرآورده نفتی نیست؛ سوخت اصلی کامیونها، ماشینآلات کشاورزی و بخش بزرگی از شبکه توزیع کالا است. بنابراین رکورد ۵.۹۴ دلار بهتنهایی اهمیت ندارد؛ اهمیت اصلی آن در این است که این رکورد در آستانه دورهای ثبت شده که تقاضای فصلی گازوییل افزایش مییابد.
اینجاست که حمله به نفتکشها و فشار بر مسیرهای انرژی، از یک اقدام ژئوپلیتیکی به مسئلهای برای بازار تبدیل میشود. هرچه نااطمینانی درباره امنیت حملونقل دریایی بیشتر شود، هزینه بیمه، حمل، تأمین محموله و برنامهریزی پالایشگاهها نیز بالاتر میرود. بازار حتی پیش از آنکه کمبود فیزیکی قطعی شود، «ریسک کمبود» را قیمتگذاری میکند. این همان نقطهای است که بازار از جنگ جلو میزند.
قیمت نفت اکنون بالای ۱۰۰ دلار رفته و همزمان گازوییل آمریکا در آستانه ۶ دلار و گاز اروپا در محدوده ۸۰ یورو معامله میشود. اما داستان اصلی این اعداد، خودِ رکوردها نیست؛ پیامی است که درباره ماههای آینده میدهند.
بازار در واقع میپرسد اگر اختلال امروز تا زمستان ادامه پیدا کند، چه اتفاقی برای سوخت حملونقل، ذخایر گاز، LNG و هزینه تولید خواهد افتاد؟
پاسخ هنوز روشن نیست؛ اما بازار برای آن قیمت تعیین کرده است.
به همین دلیل، شاید مهمترین متغیر هفتههای آینده نه فقط قیمت نفت، بلکه مدت زمان بحران باشد. اگر تنش کوتاه شود، بخشی از این حق بیمه ریسک میتواند به سرعت تخلیه شود. اما اگر بحران ادامه یابد، قیمتهایی که امروز «شوک» به نظر میرسند، ممکن است به مبنای جدید بازار تبدیل شده و آثار آن از هم اکنون در سبد مصرف شهروندان آمریکایی و اروپایی نمایان شود.
نورنیوز