نور نیوز-گروه سیاسی: در شرایطی که رایزنیهای دیپلماتیک برای پایان درگیریها و بازگشت ثبات به منطقه ادامه دارد، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شروط ایران برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را تشریح کرد. شروطی که توقف کامل جنگ، پایان تهدید، خروج ارتش اسرائیل از لبنان، رفع محاصره یمن، آزادی ۲۴ میلیارد دلار دارایی ایران و عدم مداخله در توان هستهای و موشکی کشور را شامل میشود و با پیام اخیر آمریکا به تهران گره خورده است.
سردار سرتیپ دوم پاسدار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در نشست با مدیران رسانه در استان مرکزی گفت اگر طرف مقابل خواهان پایان وضعیت موجود است، باید جنگ را به طور کامل متوقف کند و از هرگونه تهدید مجدد علیه ایران دست بردارد.
بر اساس اظهارات محبی، خروج ارتش رژیم صهیونیستی از لبنان، پایان محاصره یمن و آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران از دیگر شروط تهران است. وی همچنین تأکید کرد هرگونه مداخله در توان هستهای و موشکی ایران باید متوقف شود.
سخنگوی سپاه در تشریح موضع ایران درباره برنامه هستهای نیز تأکید کرد این توان متعلق به ایران است و بر اساس فتوای رهبر انقلاب، هیچگاه به سمت ساخت سلاح اتمی نرفته و نخواهد رفت.
پیام آمریکا به تهران؛ ترامپ چه میگوید؟
طرح این شروط در حالی انجام شده که همزمان گزارشهایی درباره پیامهای آمریکا به ایران از طریق میانجیهای منطقهای منتشر شده است. بر اساس گزارشی که «میدل ایست آی» منتشر کرده، سفر فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران با انتقال پیامی از سوی دونالد ترامپ همراه بوده است.
مطابق این گزارش، پیام آمریکا این بوده که ترامپ حاضر نیست به تفاهمنامه پیشین بازگردد و واشنگتن به دنبال چارچوبی جدید برای توافق است.
گزارشها حاکی است پس از سفر مقام پاکستانی به تهران، هیأتهایی از قطر نیز برای انتقال پیام میان واشنگتن و تهران وارد رایزنی شدند. در این میان، عمان و قطر همچنان تلاش دارند شکاف موجود میان دو طرف را کاهش دهند و زمینهای برای ازسرگیری مذاکرات فراهم کنند.
گفته شده در جریان این رایزنیها، موضع ایران نیز روشن بوده است: تهران تفاهمنامه قبلی را کنار نمیگذارد و حاضر نیست متن جدیدی را جایگزین آن کند.
بر اساس همین روایت، هیأت قطری که در روزهای اخیر به تهران سفر کرده، پیام مجدد ترامپ مبنی بر عدم بازگشت آمریکا به تفاهمنامه قبلی را منتقل کرده است؛ در مقابل، ایران بر موضع خود درباره چارچوب توافق پیشین تأکید کرده است.
در این میان، مسئله تنگه هرمز یکی از مهمترین محورهای اختلاف و مذاکره میان دو طرف محسوب میشود؛ چرا که بازگشایی این آبراه راهبردی از نگاه تهران با نحوه پایان جنگ و ترتیبات امنیتی منطقه ارتباط مستقیم دارد.
شروطی که پیشتر محسن رضایی اعلام کرده بود
مواضع تازه سخنگوی سپاه در حالی مطرح شده که پیش از این نیز محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز توضیح داده بود.
رضایی گفته بود ایران و عمان بر سر ایجاد یک کریدور موقت برای ورود و خروج کشتیها از تنگه هرمز به توافق رسیدهاند؛ کریدوری که بخشی از آن در آبهای ایران و بخش دیگر در آبهای عمان قرار دارد و قرار است به صورت مشترک مدیریت شود.
او تأکید کرده بود اگر آمریکاییها شرایط ایران را اجرا کنند، تنگه هرمز پس از اجرای این شروط باز خواهد شد. از نگاه رضایی، مسئله تنگه هرمز از پایان جنگها در منطقه، به ویژه در لبنان و غزه، جدا نیست.
دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین تصریح کرده بود که تهران در سیاست جدید دیپلماتیک خود قرار نیست از آمریکا پیروی کند، بلکه واشنگتن باید شروط ایران را بپذیرد و اجرا کند.
مجموع این مواضع نشان میدهد که از نگاه تهران، بازگشایی تنگه هرمز بخشی از یک بسته بزرگتر است و صرفاً با توافقی محدود درباره تردد کشتیها محقق نخواهد شد. پایان جنگ در منطقه، توقف تهدید علیه ایران، خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان، پایان محاصره یمن، آزادسازی داراییهای ایران و حفظ توان هستهای و موشکی، مجموعه شروطی است که مقامهای ایرانی بر آنها تأکید کردهاند.
اکنون در شرایطی که میانجیگری قطر، عمان و پاکستان برای انتقال پیامها میان تهران و واشنگتن ادامه دارد، اختلاف اصلی دو طرف بر سر این است که آیا باید به تفاهمنامه قبلی بازگشت یا توافقی جدید با شروط متفاوت شکل گیرد؛ موضوعی که میتواند سرنوشت مذاکرات و وضعیت تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار دهد.