نورنیوز-گروه اقتصادی: مصطفی رجبی مشهدی - معاون برق و انرژی وزارت نیرو روز سهشنبه در دوازدهمین کنفرانس بینالمللی مهندسی صنایع و سیستمها که به صورت برخط حضور یافته بود، در تشریح ابعاد فنی و ساختاری صنعت برق کشور با اشاره به آمار کلیدی این حوزه افزود: طول شبکههای اصلی برق کشور یک میلیون کیلومتر، تعداد کل مشترکان ۴۲.۴ میلیون مشترک و تعداد کنتورهای هوشمند نصبشده بیش از هفت میلیون مشترک است.
معاون برق و انرژی وزارت نیرو با تشریح آخرین وضعیت تولید، مصرف و توسعه فناوریهای نوین در شبکه برق کشور از برنامه افزایش کنتورهای هوشمند به ۱۲ میلیون مشترک تا تابستان آینده خبر داد و بر ضرورت بازنگری در ابزارهای فنی و اقتصادی برای مواجهه با چالش ناترازی تابستانه و تأمین سوخت تأکید کرد.
وی با مقایسه ساختار شبکه برق ایران با کشور کانادا افزود: اگرچه شرایط اقلیمی دو کشور متفاوت است، اما کانادا تقریبا یکونیم برابر ایران ظرفیت نصبشده داشته و بیش از این مقدار انرژی توزیع میکند که این امر نشاندهنده فاصله کنونی ما با استانداردهای چنین کشورهایی است با این حال، صنعت برق ایران در مسیر تحولات ساختاری قرار دارد.
معاون وزیر نیرو با اشاره به ظهور فناوریها و تقاضاهای جدید در صنعت برق گفت: این تقاضاها شامل؛ خودرو برقی، کنتورهای هوشمند، ذخیره سازها، تجدیدپذیرها، تبادل دوسویه داده، خرید برق از مشترکین و ... است.
رجبی مشهدی ادامه داد: ورود خودروهای برقی به عنوان یک مولفه جدید، تقاضا و پیچیدگیهای تازهای را به شبکه تحمیل میکند در مقابل خودروهای متصل به شبکه (V۲G) که قابلیت تزریق برق به شبکه و استفاده از آن را دارند، میتوانند به عنوان ذخیرهسازهای سیار نقشآفرینی کنند.
وی با بیان اینکه توسعه کنتورهای هوشمند با هدف مدیریت داراییهای فیزیکی دنبال میشود، تصریح کرد: هوشمندسازی صرفا نصب تجهیزات دیجیتال نیست بلکه تبدیل دادههای دارایی به تصمیم مدیریتی است؛ زیرساخت هوشمند شامل؛ پایش لحظهای و دادههای یکپارچه است که امکان تصمیمگیری مبتنی بر ریسک را در نحوه تأمین انرژی فراهم میکند و بر اساس برنامهریزی انجامشده، تعداد کنتورهای هوشمند تا تابستان آینده به ۱۲ میلیون مشترک خواهد رسید.
رجبی مشهدی یکی از چالشهای اصلی امسال و سال آینده را بازه زمانی ساعات ۱۵ تا ۱۷ عنوان کرد و توضیح داد: در این ساعات تولید برق نیروگاههای تجدیدپذیر به شدت کاهش یافته و دقیقا با نقطه اوج مصرف مشترکان تقارن می یابد از این رو توسعه منابع جایگزین تولید برق و روشهای تکنیکال دیگر یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
وی همچنین به توسعه تبادل دوسویه داده اشاره کرد و گفت: این زیرساخت هماکنون برای برخی مشترکان به صورت نزدیک به برخط فراهم شده است؛ بهطوریکه نیروگاههای کوچک و بزرگ برق خود را به شبکه تزریق کرده و مطالبات مالی خود را به صورت مستقیم یا از طریق مشترکان خریدار دریافت میکنند که این امر تحولات جدی اقتصادی و فنی را در شبکه به همراه دارد.
دو ناترازی سنگین صنعت برق؛ تابستانه و تأمین سوخت
معاون برق و انرژی وزارت نیرو در بخش دیگری از سخنان خود به مهمترین چالشهای این صنعت اشاره کرد و گفت: شبکه برق کشور با دو ناترازی بسیار سنگین مواجه است؛ نخست ناترازی تابستانه که میزان سرمایهگذاریها در آن همگام با رشد تقاضا نبوده و ناگزیر با مدیریت مصرف مشترکان جبران میشود.
رجبی مشهدی افزود: دوم، ناترازی تأمین سوخت که به دنبال آسیب دیدن برخی میادین گازی و پالایشگاهها در پی حوادث و جنگ اخیر تشدید شده و سال سختی را برای مشترکان برق و گاز رقم خواهد زد که البته تمهیدات لازم برای آن پیشبینی شده است.
وی همچنین از بروز ۲ حادثه بزرگ نوسان الکترونیکی بین شبکههای شمالغرب و جنوبشرق کشور در سال جاری خبر داد و افزود: برای مدیریت این چالشها، ضمن بهکارگیری ابزارهای تخصصی جدید از ظرفیت کارشناسان خبره و مطلع بهرهگیری شده است.
دبیر علمی دوازدهمین کنفرانس بینالمللی مهندسی صنایع و سیستمها نیز در این رویداد که به صورت مشترک توسط شرکت توزیع برق مشهد و دانشگاه فردوسی در محل دانشکده مهندسی برگزار شد، گفت: تفاوت این دوره کنفرانس با دورههای قبل آن است که از حضور شرکت توزیع نیروی برق مشهد صرفا به عنوان حامی مالی بهره گرفته نشده بلکه مشارکت کننده در برگزاری است.
سید محمودی حسینی افزود: رویداد امسال با شعار «پیوند دانش با مساله» با ۶ محور هوش مصنوعی و علوم داده، مدیریت عملیات و زنجیره تامین، بهینهسازی و تصمیم گیری، بهره وری و مدیریت دارایی، قابلیت اطمینان و ریسک، عوامل انسانی و شناختی طراحی شده است که در قالب پنج کارگاه تخصصی و ۶ نشست تخصصی با حضور دانشجویان، کارشناسان و مدیران حوزه صنعت برق به بحث و تبادل نظر گذاشته میشود.
وی گفت: انتظار است در این رویداد مسائل بخش صنعت برق مورد بحث و بررسی قرار گیرد و از طریق تعامل و ارتباط بین صنعت و دانشگاه بتوان راهکارهای عملیاتی برای حل مشکلات یافت.
پایش هوشمند بیش از ۵۰ درصد انرژی مصرفی مشترکین مشهدی
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق مشهد نیز گفت: در تعامل با دانشگاه فردوسی در سال گذشته نخستین مرکز تحقیق و توسعه شبکه هوشمند برق کشور (آزمایشگاه هوشمندسازی) در نزدیکی دانشگاه راهاندازی شد که مباحث آموزشی، پردازش دادههای آنلاین، کنترل، تحقیق و توسعه پلتفرم، مطالعات نیروگاه خورشیدی، ایستگاه شارژ خودروی برقی و موتورسیکلت برقی، ارتباط با دانشگاه ها و مراکز دانش بنیان را دنبال میکند.
امیررضا رجبی با اشاره به وجود یک میلیون ۹۱۴ هزار مشترک، ۵۹۲ هوایی و سه هزار و ۵۲۵ کلید اتوماسیون زمینی در شرکت توزیع نیروی برق مشهد افزود: تاکنون در حوزه عملیاتی این شرکت نصب بیش از ۴۱۸ هزار کنتور هوشمند و پایش هوشمند بیش از ۵۰ درصد انرژی مصرفی مشترکین انجام گرفته است.
وی پیک بار در سال ۱۴۰۵ در منطقه عملیاتی شرکت توزیع نیروی برق مشهد را ۲ هزار و ۱۰۶ مگاوات ذکر و بیان کرد: برای مدیریت پیک بار راهبردهایی از جمله تغییر نگرش انجام کار از روش سنتی به فرآیندی، بهبود فرهنگ سازمانی مبتنی بر تفکر ناب و حذف اتلاف و اجرای مهمترین پروژه های مرتبط با دستیابی به اهداف توانیر را سرلوحه کار قرار دادیم.
رجبی به طرح ملی بهینه سازی روشنایی مشهد اشاره کرد و گفت: مجموع ظرفیت چراغ های موجود شبکه برق شرکت ۲۸ مگاوات است که در طرح مزبور ۱۹.۹ مگاوات کنار گذاشته شده و در نهایت منجر به صرفه جویی ۷.۵ مگاواتی در حوزه عملیاتی شرکت توزیع برق مشهد شده است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق مشهد به عملکرد طرح مهتاب یا مدیریت هوشمند تلفات انرژی پرداخت و افزود: در بخشی از این طرح از سال ۱۳۹۸ تا پایان خرداد ماه امسال ۱۵ هزار و ۸۷۲ دستگاه غیرمجاز استخراج رمزارز با مجموع توان مصرفی ۴۴ مگاوات کشف و ضبط یا امحاء شد.
دوازدهمین کنفرانس بینالمللی مهندسی صنایع و سیستمها روزهای ۱۷ و ۱۸ شهریورماه در محل دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد در حال اجرا است. در ورودی این دانشکده نمایشگاهی از دستاوردهای صنعت برق خراسان رضوی در این حوزه نیز برپا شده است.