نورنیوز-گروه سیاسی: جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز پنجاهونهم شده و ۱۵۴ روز از آتشبس نقضشده از سوی آمریکا گذشته است. در تازهترین تحولات، موضوع تنگه هرمز و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش به یکی از محورهای اصلی تحولات منطقه تبدیل شده است.
در همین حال، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از پیشرفت قابل توجه مذاکرات تهران و مسقط برای تعیین یک مسیر موقت تردد در تنگه هرمز خبر داده و تأکید کرده است که رایزنیها درباره سازوکارهای آتی مدیریت تنگه ادامه دارد.
از سوی دیگر، قطر نیز با تأکید بر اهمیت بازگشایی تنگه هرمز برای خود و دیگر کشورهای منطقه، اعلام کرده است که وضعیت «نه جنگ و نه صلح» قابل قبول نیست و دوحه با شرکای منطقهای و بینالمللی خود برای ازسرگیری گفتوگوها و پایان تنشها همکاری میکند.
همزمان، رئیسجمهور ایران در واکنش به ادعای دونالد ترامپ درباره مواضع ایران برای پایان جنگ تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران همواره با جنگ مخالف بوده، اما مقاومت در برابر متجاوزان را تا پشیمانی کامل آنها ادامه خواهد داد.
عراقچی: پیشرفت قابل توجه در گفتوگوهای ایران و عمان برای تردد موقت در هرمز
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، ظهر امروز سهشنبه در گفتوگویی تلفنی درباره موضوعات دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر کردند.
عراقچی مسئولیت وضعیت تنش کنونی در منطقه را متوجه نقض تعهدات آمریکا در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد دانست و تصریح کرد:
«راه حل ساده است. بازگشت و پایبندی طرف آمریکایی به تعهدات و امضای خود در تفاهم نامه اسلام آباد زمینه را برای بازگشت به وضعیت عادی فراهم خواهد کرد.»
وزیر امور خارجه ایران همچنین آخرین وضعیت مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز را تشریح کرد و از پیشرفت قابل توجه گفتوگوهای دو کشور برای تعیین یک مسیر موقت تردد در تنگه خبر داد.
وی بر تداوم رایزنیهای تهران و مسقط برای توافق درباره سازوکارهای آتی مدیریت تنگه هرمز نیز تأکید کرد.
پزشکیان در پاسخ به ترامپ: مقاومت تا پشیمانی کامل متجاوزان ادامه دارد
مسعود پزشکیان در واکنش به ادعای دونالد ترامپ درباره اظهارات مقامهای ایرانی پیرامون لزوم پایان جنگ، در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت:
«جمهوری اسلامی ایران همواره با جنگ مخالف بوده و حفظ منافع مردم و امنیت منطقه را در پرهیز از آتش افروزی دانسته است. اما چنانکه تا امروز در برابر تجاوز، دلیرانه به دفاع برخاسته است این مقاومت را تا پشیمانی کامل متجاوزان با قوت ادامه خواهد داد و پاسدار حقوق ملت بزرگ ایران خواهد بود.»
این موضع در حالی مطرح شده که همزمان تلاشهای دیپلماتیک کشورهای منطقه برای کاهش تنش و بازگشت به مسیر مذاکره افزایش یافته است.
قطر: وضعیت «نه جنگ و نه صلح» قابل قبول نیست
وزارت خارجه قطر از اهمیت بالای بازگشایی تنگه هرمز برای این کشور خبر داد.
وزارت خارجه قطر اعلام کرد: «عادیسازی وضعیت نه جنگ و نه صلح در منطقه قابل قبول نیست. ما با شرکای خود در منطقه و جهان برای ازسرگیری گفتوگو، حل بحران و پایان دادن به تنشها در منطقه همکاری میکنیم.»
این وزارتخانه همچنین افزود: «بازگشایی تنگه هرمز برای ما و همه کشورهای منطقه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.»
قطر در هفتههای اخیر تلاشهای دیپلماتیک خود را برای کاهش تنش میان طرفهای درگیر افزایش داده است.
وزیران خارجه قطر و چین درباره آزادی کشتیرانی در هرمز رایزنی کردند
شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیداری در پکن درباره تحولات منطقه و از جمله آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کردند.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه قطر، شیخ محمد حمایت کشورش از تلاشهای دیپلماتیک برای تضمین کشتیرانی و «هموار کردن مسیر برای دستیابی به توافقی جامع» را اعلام کرد.
تنگه هرمز در شرایط عادی یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان محسوب میشود و اختلال در تردد کشتیها از این مسیر، پیامدهای اقتصادی و انرژی گستردهای برای کشورهای منطقه و بازار جهانی به همراه دارد.
دو طرف در این دیدار همچنین درباره تقویت روابط دوجانبه گفتوگو کردند و نخستوزیر قطر این نشست را «ثمربخش» توصیف کرد.
الجزیره: جایگزینهای انرژی برای چین، جای تنگه هرمز را نمیگیرند
شبکه الجزیره در گزارشی درباره وابستگی چین به انرژی خلیج فارس نوشت کاهش سهم کشورهای منطقه از سبد واردات انرژی چین الزاماً به معنای خروج پکن از سایه تنگه هرمز نیست.
بر اساس این گزارش، ذخایر موجود، کاهش فعالیت پالایشگاهها و تغییر برخی تأمینکنندگان ممکن است به چین فرصت بیشتری برای مدیریت شرایط داده باشد؛ با این حال، آزمون اصلی زمانی خواهد بود که این کشور بخواهد چنین روندی را برای مدت طولانی و با هزینه قابل تحمل ادامه دهد.
دادههای مورد استناد این گزارش نشان میدهد میانگین واردات نفت خام چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۴ میلیون بشکه در روز بوده که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به کمتر از ۹.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است.
الجزیره همچنین به کاهش سهم کشورهای خلیج فارس در واردات نفت چین از ۴۲.۴ درصد به حدود ۳۰ درصد اشاره کرده، اما تأکید کرده است که مقایسه یک سال کامل با یک دوره ششماهه به تنهایی نمیتواند مشخص کند چه میزان از کاهش واردات ناشی از اختلال در مسیرهای انتقال بوده است.
نفت ۹۹ دلار شد؛ بازار انرژی همچنان تحت تأثیر جنگ
قیمت نفت خام برنت در معاملات بینالمللی به ۹۹ دلار در هر بشکه رسید.
بر اساس گزارش الجزیره، معاملات آتی نفت برنت روز دوشنبه تا ۹۸.۰۶ دلار افزایش یافت و در پایان روز روی ۹۷ دلار بسته شد. قرارداد آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز برای ماه اکتبر روی ۹۴.۴۷ دلار قرار داشت.
افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ داده که جنگ آمریکا علیه ایران همچنان ادامه دارد و همزمان درگیری میان انصارالله و نیروهای مورد حمایت ریاض نیز تشدید شده است.
کاهش تردد کشتیها در تنگه هرمز
بر اساس گزارشهای پیشین، دادههای شرکت کپلر نشان میدهد تردد کشتیها از تنگه هرمز در هفته گذشته ۲۸ درصد کاهش یافته و به ۷۷ فروند رسیده است.
در گزارش دیگری نیز اعلام شده بود که تنها هفت کشتی باری روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کردهاند، در حالی که این رقم در روز یکشنبه هشت فروند بوده است.
کاهش تردد کشتیها در این مسیر راهبردی، نگرانیها درباره انتقال انرژی و تجارت جهانی را افزایش داده است.
ترامپ: پس از پیروزی آمریکا، قیمت نفت و بنزین کاهش مییابد
دونالد ترامپ پیشتر مدعی شده بود که در صورت پیروزی آمریکا در جنگ با ایران، قیمت نفت و بنزین بهشدت کاهش خواهد یافت.
ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشته بود: «وقتی ما در جنگ با ایران پیروز شویم، قیمت نفت بهشدت و بهطور چشمگیری سقوط خواهد کرد؛ درست مثل همهچیز دیگری که در حال کاهش است (اما حتی بیشتر!). بنزین گالنی ۳ دلار خواهد شد، اما در نهایت به کمتر از ۲ دلار در هر گالن خواهد رسید.»
او در ادامه نوشته بود: «همه این اتفاقات بهسرعت رخ خواهد داد و ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. آمریکا را دوباره عظمت ببخشیم! رئیسجمهور، دیجیتی (دونالد جی. ترامپ).»
محسن رضایی: موضع عملیاتی ایران درباره کشتیها و پایگاههای آمریکا بازنگری شده است
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در شبکه اجتماعی «ایکس» اعلام کرد:
«واشنگتن از موشکهای جدید ایران هشدار واضحی دریافت کرده است.
جنگ اقتصادی با ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در سراسر خلیج فارس تا محدوده محاصره پاسخ داده خواهد شد.
موضع عملیاتی علیه کشتیها و پایگاههای نظامی ایالات متحده، مورد بازنگری اساسی قرار گرفته است.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تنگه هرمز به یکی از اصلیترین محورهای تقابل نظامی و اقتصادی در جنگ تبدیل شده است.
هشدار معاون وزیر دفاع درباره ناوهای آمریکایی
سرتیپ ابوالفضل ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع، نیز با اشاره به توانمندیهای نظامی ایران درباره کشتیهای آمریکایی گفته است:
«آمریکاییها بر این باورند که ما توانایی و فناوری هدف قرار دادن ناوهایی که در محاصره اقتصادی علیه مردم ما شرکت دارند رو نداریم. انشاءالله نتایجش را میبینید.»
تلاشهای دیپلماتیک برای مهار بحران ادامه دارد
در همین چارچوب، عباس عراقچی در گفتوگویی تلفنی با اسماعیل ولد شیخ احمد، دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی، ضمن تبریک انتخاب وی، درباره آخرین تحولات منطقه پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل گفتوگو کرد.
عراقچی بر ضرورت تقویت وحدت و هماهنگی کشورهای اسلامی و واکنش مسئولانه در برابر نقض حاکمیت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرد. تحولات فلسطین و لبنان و ضرورت اتخاذ مواضع متحد و مؤثر نیز از دیگر محورهای این گفتوگو بود و عراقچی از دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی برای سفر به تهران دعوت کرد.
رایزنی عراق و مصر درباره پیامدهای جنگ
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، و بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، در قاهره درباره تشدید تنشهای منطقهای و پیامدهای آن بر اقتصاد کشورهای خاورمیانه، تجارت جهانی و کشتیرانی رایزنی کردند. دو طرف بر ضرورت اقدامات امنیتی و اقتصادی برای مدیریت پیامدهای بحران تأکید کردند.
محور اصلی تحولات؛ هرمز، نفت و مسیر مذاکره
در تازهترین وضعیت جنگ ایران و آمریکا، تنگه هرمز همزمان به محور نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک بحران تبدیل شده است. از یک سو کاهش تردد کشتیها و افزایش قیمت نفت، نگرانیهای بازار انرژی را تشدید کرده و از سوی دیگر، رایزنیهای ایران و عمان برای ایجاد یک مسیر موقت تردد نشان میدهد تلاشهایی برای مدیریت وضعیت کشتیرانی در جریان است.
مواضع قطر و چین نیز نشان میدهد مسئله آزادی کشتیرانی در هرمز تنها یک موضوع دوجانبه یا منطقهای نیست و به یکی از مهمترین نگرانیهای اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
در این میان، تهران ضمن تأکید بر مخالفت با جنگ، اعلام کرده است که در برابر تجاوز نظامی مقاومت خواهد کرد؛ در مقابل، کشورهای منطقه از جمله قطر بر ضرورت خروج از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» و بازگشت به گفتوگو تأکید دارند.
حمله به تأسیسات انرژی عربستان؛ برخی فعالیتها متوقف شد
وزارت انرژی عربستان سعودی اعلام کرد بامداد امروز چندین تأسیسات انرژی و زیرساخت در منطقه جنوبی این کشور هدف حمله قرار گرفتهاند.
این وزارتخانه اعلام کرد حملات موجب وقوع آتشسوزی در چندین محل شده و در پی آن، برخی عملیات و فعالیتها بهطور موقت متوقف شدهاند.
این حملات در شرایطی رخ داده که همزمان تنشهای نظامی در منطقه افزایش یافته و تردد دریایی در آبراههای حیاتی منطقه با کاهش قابل توجهی مواجه شده است.
عملیات گسترده با موشک و پهپاد علیه آرامکو و پایگاههای سعودی
نیروهای مسلح یمن امروز سهشنبه با صدور بیانیهای رسمی از اجرای یک عملیات نظامی گسترده در عمق خاک عربستان سعودی خبر دادند.
همزمان، مقامهای سعودی اعلام کردند موجی از حملات در ساعات اولیه روز سهشنبه به «تأسیسات اقتصادی» در چند شهر عربستان انجام شده است.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان که در یمن میجنگد، گفت حوثیها «تأسیسات اقتصادی» را در شهرهای جازان، نجران، ابها و خمیس مشیط هدف قرار دادهاند.
او همچنین گفت ائتلاف به رهبری عربستان «تمام اقدامات عملیاتی لازم را برای بازدارندگی از شبهنظامیان حوثی با نهایت قاطعیت اتخاذ خواهد کرد.»
مقامهای سعودی همچنین مدعی شدهاند این حملات ۷۳ زخمی بر جای گذاشته است.
برگزاری نشست فصلی شورای حکام از امروز در حضور نمایندگان ۳۵ کشور با محوریت ایران
آمریکا و سه کشور اروپایی در این نشست چند روزه به دنبال ارائه قطعنامهای برای ارسال پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد به دلیل نقض تعهدات منع گسترش سلاحهای هستهای هستند.
نورنیوز