نورنیوز-گروه اقتصادی: احمد میدری - وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی - در بیستویکمین همایش ملی تعاونیها با اشاره به ضرورت تقویت شبکههای تعاونی اظهار کرد: ابتدا اجازه دهید خاطره و تجربهای را در حوزه تعاون بررسی کنم و بعد به این موضوع بپردازم که برای تقویت این بخش چه باید کرد.
او گفت: مدتی قبل بررسی کردیم که چرا قیمت کالاهای مختلف در ایران متفاوت است. یکی از مواردی که بررسی کردیم، قیمت مرغ بود که در یک شهرستان نسبت به شهرستان دیگر تفاوت قابل توجهی داشت و حتی اختلاف قیمت به حدود ۵۰ هزار تومان میرسید. بررسی کردیم که چرا این اتفاق رخ میدهد و به این نتیجه رسیدیم که تشکیل تعاونیهایی که هم تأمین منابع اولیه و نهادههای مورد نیاز خود را انجام دهند و هم در بخش کشتار فعالیت کنند، میتواند مؤثر باشد.
میدری افزود: از طریق شبکهای که ایجاد میشود میتوان قیمت کالاها را به میزان قابل توجهی کاهش داد. در دنیا نیز نمونههای مختلفی از این شبکهها وجود دارد. برای مثال، والمارت به عنوان یکی از بزرگترین شرکتهای خصوصی جهان، از نظر ایجاد شبکه و تجمیع ظرفیتهای اقتصادی قابل توجه است و در مقابل، تعاونیها نیز میتوانند با تجمیع سرمایههای کوچک، قدرت اقتصادی اعضای خود را افزایش دهند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به اهمیت این موضوع در شرایط اقتصادی کشور گفت: در شرایط جنگ اقتصادی و حتی در شرایط عادی، باید بتوانیم سرمایههای کوچک را تجمیع کنیم تا قدرت اقتصادی مردم افزایش یابد. در اقتصاد، مسئله عدالت اهمیت زیادی دارد و باید ببینیم سهم مردم از رشد اقتصادی چیست و چگونه میتوانند در اقتصاد نقش بیشتری داشته باشند. تجربههایی نیز در کشور داریم که نشان میدهد وقتی انسانهای برابر در کنار یکدیگر قرار میگیرند و شبکه تشکیل میدهند، میتوانند قدرت اقتصادی ایجاد کنند.
میدری با بیان اینکه «تعاونی» بر پایه همکاری انسانهای برابر شکل میگیرد، اظهار کرد: تعاونی یعنی انسانهایی که با حق رای برابر در کنار یکدیگر قرار میگیرند و هویت مشترکی ایجاد میکنند. اگر این اتفاق در اقتصاد رخ دهد، میتوان شاهد شکلگیری قدرت اقتصادی مردم بود.
او با اشاره به نمونه تعاونی سیبزمینی همدان گفت: در همدان نمونهای از این تجربه را دیدیم که بسیار موفق بوده است. با بررسی نمونههای کشورهای دیگر مشخص شد که این الگو میتواند در همدان نیز جواب دهد و حتی زمان برداشت را طولانیتر کند. به جای اینکه محصول یکباره برداشت و روانه بازار شود، میتوان با ایجاد ظرفیت نگهداری، عرضه محصول را مدیریت کرد و مانع از افت قیمت شد.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی یکی از راهکارهای مورد نظر دولت را ایجاد شبکههای غیررسمی میان فعالان اقتصادی عنوان کرد و گفت: باید ابتدا نوعی شبکه غیررسمی در ایران ایجاد کنیم و بعد به سمت شکل رسمی آن برویم. به این معنا که افرادی که در یک بخش یا یک محل فعالیت میکنند، ابتدا یکدیگر را شناسایی کنند.
او افزود: برای مثال، اگر زنانی در حوزه گیاهان دارویی فعالیت میکنند، باید ابتدا یکدیگر را بشناسند. این کار از طریق نرمافزار امکانپذیر است و خوشبختانه ابزارهای لازم نیز فراهم شده و امسال میتوانیم آن را اجرایی کنیم.
میدری با بیان اینکه ارتباطات غیررسمی میتواند زمینه شکلگیری تعاون را فراهم کند، ادامه داد: نمونههایی مانند «بانک زمان» نشان میدهد که ارتباطات غیررسمی میتواند به ایجاد همکاری و شکلگیری تعاون منجر شود. انسانها در تعاونیها صرفاً در کنار یکدیگر قرار نمیگیرند، بلکه تعاونی در طول تاریخ خود در ایران و جهان ابتدا ارتباط میان انسانها را تقویت کرده و سپس فعالیت اقتصادی شکل گرفته است.
او گفت: این موضوع شاید ساده به نظر برسد، اما بسیار مهم است. شرکتهای تعاونی که در حوزه فروشگاهها و فعالیتهای مختلف کار میکنند باید با یکدیگر شبکه ایجاد کنند. شرکتهایی که نیازهای مشترک دارند نیز اگر با یکدیگر ارتباط داشته باشند، به تدریج میتوانند بدون اینکه الزاماً از ابتدا ساختار رسمی داشته باشند، به سمت همکاریهای اقتصادی حرکت کنند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره برنامههای دولت برای بخش تعاون نیز اظهار کرد: یکی از گامهایی که در حال انجام آن هستیم، بررسی مسائل بخش تعاون است. یکی از موضوعاتی که دوستان نیز به آن اشاره کردند، مسئله تأمین مالی و افزایش سرمایه است، اما مشکل اصلی بخش تعاون، حاکمیت قانون و مسائل حقوقی است.
میدری افزود: در برنامهای که در این حوزه داریم، بررسی میکنیم مسائل حقوقی بخش تعاون چیست و چگونه میتوان آنها را برطرف کرد. یکی از مسائلی که با قوه قضاییه مطرح شده، وضعیت تعاونیهایی است که فرآیند تصفیه آنها سالها به طول انجامیده است.
او ادامه داد: حدود ۷۰۰۰ تعاونی داریم که یا مجمع آنها برگزار نشده یا هنوز فرآیند تصفیه آنها به پایان نرسیده است. این یعنی داراییهای مردم برای سالها غیرمولد باقی مانده است. وقتی ۱۰ سال میگذرد و فرآیند تصفیه یک تعاونی انجام نمیشود، مردم نمیتوانند از دارایی خود استفاده کنند.
میدری با اشاره به همکاری قوه قضاییه برای حل این مشکل گفت: خوشبختانه قوه قضاییه پذیرفته است که در این زمینه همکاری کند و امیدواریم بتوانیم با کمک این قوه، مسئله تصفیه تعاونیها را حل کنیم.
او با بیان اینکه باید امکان خروج از فعالیت اقتصادی نیز برای اعضای تعاونیها وجود داشته باشد، اظهار کرد: وقتی فردی همیشه این نگرانی را داشته باشد که اگر در یک فعالیت اقتصادی مشارکت کرد و کسبوکار شکست خورد، چگونه میتواند از آن خارج شود، طبیعی است که از مشارکت اقتصادی میترسد. بنابراین باید فرآیند تصفیه و خروج از فعالیت اقتصادی نیز اصلاح شود.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به مشکلات قانون ورشکستگی گفت: یکی از مشکلات موجود در کشور، قانون ورشکستگی است که باید اصلاح شود و در این زمینه اقدامات و بررسیها را آغاز کردهایم.
او همچنین از آغاز بررسی مجموعهای از مقررات بخش تعاون خبر داد و افزود: تلاش میکنیم مجموعه مقررات این بخش اصلاح شود. اساسنامههای موجود نیز در بسیاری از موارد استاندارد نیستند و شرکتهایی که توسط چند نفر تشکیل میشوند، با مشکلات متعددی مواجه هستند.
میدری ادامه داد: باید از هوش مصنوعی نیز استفاده کنیم تا متناسب با نوع فعالیت تعاونیها، اساسنامهها و خدمات بهتری در اختیار آنها قرار گیرد.
او ثبت زمین را یکی دیگر از مشکلات اساسی کشور دانست و گفت: خوشبختانه رئیس قوه قضاییه در خردادماه امسال اعلام کرد که برای این موضوع به دنبال راهکار هستیم. ما نیز به دنبال راهکاری هستیم که هیئتمدیره تعاونیها در این زمینه کوتاهی نکنند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: اگر هیئتمدیرهای در انجام وظایف خود کوتاهی کند و این کوتاهی موجب تحمیل هزینه به اعضا شود، از ابزارهای قانونی استفاده خواهیم کرد تا این مسئله با بهانههای مختلف مواجه نشود و کارها هرچه سریعتر انجام شود.
میدری در ادامه با اشاره به برنامههای تأمین مالی بخش تعاون گفت: در حوزه تأمین مالی، علاوه بر افزایش سرمایه بانک توسعه تعاون، ابزارهای دیگری را نیز دنبال میکنیم. اوراق گام که اخیراً درباره آن اطلاعرسانی شده، یکی از ابزارهای مهم است و سپرده نیز ابزار دیگری است که با توجه به شرایط کشور، تلاش میکنیم استفاده بیشتری از آنها در بخش تعاون داشته باشیم.
او درباره شیوه تعامل دولت با بخش تعاون نیز گفت: رویکرد ما این است که استانها پیشنهادهای خود را برای بهبود وضعیت تعاون ارائه کنند. چند روز پیش از جنگ تحمیلی سوم، دوستان در استان خراسان و شهر مشهد گرد هم آمدند و پیشنهادهای متنوعی برای بهبود وضعیت بخش تعاون ارائه کردند و این روند ادامه خواهد داشت.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تأکید بر ضرورت تغییر رفتار و تقویت همکاری در بخش تعاون اظهار کرد: اگر در کنار یکدیگر قرار بگیریم، میتوانیم مسائل را بهتر حل کنیم. اقتصاد کشور به شرکتهای بزرگ نیاز دارد، اما سؤال این است که قدرت شرکتهای بزرگ چگونه ایجاد میشود؟ بخشی از این قدرت میتواند از طریق واحدهای کوچک اقتصادی ایجاد شود.
میدری افزود: واحدهای کوچک، از جمله بقالیها و فروشگاهها، باید بدانند که میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و تعاونی تشکیل دهند. ما نیز باید موانع را برطرف و به آنها کمک کنیم. این شبکهسازی میتواند میان شرکتهایی که در حوزههای مختلف فعالیت میکنند نیز شکل بگیرد.
او با اشاره به ظرفیت تعاونیهای تاکسیرانی و حملونقل گفت: باید تعاونیهای تاکسیرانی و حملونقل و سایر مجموعههای مشابه بتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و از ظرفیت کل نیروهای مردمی استفاده کنیم.
میدری در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری فعالان بخش تعاون و استفاده از ظرفیتهای مردمی، گامهای بزرگی برای حل مسائل اقتصادی کشور و تقویت بخش تعاون برداشته شود.