نورنیوز- گروه اجتماعی: براساس تحلیل الگوهای تغییر اقلیمی، بارشهای رگباری و کاهش نسبی دما در برخی مناطق ایران، نشانههای پایان تدریجی گرمای تابستانی را پررنگتر کرده است.
بررسی آخرین خروجی مدلهای جهانی هواشناسی از جمله ECMWF و GFS برای شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ (۵ سپتامبر ۲۰۲۶) نشان میدهد ایران همچنان در شرایط گذار از تابستان قرار دارد، اما نشانههای افزایش ناپایداری در برخی مناطق کشور دیده میشود و گرمای هوا نیز بهصورت یکدست در سراسر کشور ادامه نخواهد داشت.
در شمالغرب کشور، بهویژه مناطق مرتفع آذربایجان، اردبیل و بخشهایی از زنجان، با افزایش ابر و احتمال رگبارهای پراکنده در ساعات بعدازظهر و عصر مواجه خواهیم بود. ارتفاعات البرز نیز میتوانند در ساعات بعدازظهر شرایط مساعدتری برای رشد ابر و بارشهای محلی داشته باشند.در سواحل دریای خزر، رطوبت منطقه همچنان عامل مهم شکلگیری ابرهای کمارتفاع و ناپایداریهای محلی است. گیلان، مازندران و گلستان در برخی ساعات میتوانند شاهد بارشهای پراکنده باشند؛ هرچند نقشههای فعلی از یک سامانه بارشی فراگیر و قدرتمند در این روز حکایت ندارند.
در شمالشرق کشور نیز بهویژه ارتفاعات خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی، احتمال ناپایداریهای محلی وجود دارد. این شرایط میتواند موجب افزایش ابر و رگبارهای کوتاهمدت در مناطق مرتفع شود.در جنوبشرق، رطوبت دریای عمان همچنان نقش تعیینکنندهای در وضعیت جوی دارد. ارتفاعات سیستانوبلوچستان، جنوب کرمان و شرق هرمزگان در ساعات بعدازظهر مستعد رشد ابر، رگبار و رعدوبرق خواهند بود. این بارشها میتوانند نقطهای و گاه شدید باشند و بنابراین شدت بارش در فاصلههای کوتاه جغرافیایی متفاوت خواهد بود.
در مقابل، بخشهایی از جنوب، جنوبغرب و مرکز کشور همچنان تحت تأثیر هوای گرم و خشک قرار دارند. خوزستان، بوشهر، ایلام، فارس و مناطق داخلی جنوب کشور همچنان از گرمترین نقاط خواهند بود. در مناطق خشک و بیابانی نیز وزش باد میتواند زمینهساز خیزش گردوخاک و کاهش کیفیت هوا شود.با این حال، نکته مهم در نقشههای میانمدت، ادامه روند تدریجی خروج کشور از اوج گرمای تابستانی است.
مدلهای جهانی برای نیمه شهریور، کاهش تدریجی دمای روزانه را در بخشهایی از نیمه شمالی نشان میدهند؛ اما هنوز نشانهای از یک موج خنک گسترده و سراسری دیده نمیشود.در مقیاس جهانی نیز وضعیت اقلیمی متفاوت است. بر اساس آخرین ارزیابی NOAA، النینو در حال تقویت است و احتمال وقوع یک رویداد بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بیش از ۹۰ درصد برآورد شده است. همچنین احتمال یک رویداد تاریخی در بازه اکتبر تا دسامبر حدود ۶۹ درصد اعلام شده است.
با این حال، النینو بهتنهایی نمیتواند وضعیت بارش یک روز یا حتی یک هفته در ایران را تعیین کند و اثر آن بیشتر در مقیاس فصلی و از مسیر تغییر الگوهای گردش عمومی جو قابل بررسی است. بنابراین برای نیمه شهریور، همچنان باید به روند بهروزرسانی مدلهای کوتاهمدت و میانمدت توجه کرد.