نورنیوز-گروه فرهنگی: سیدعباس صالحی عصر پنجشنبه (۱۲ شهریورماه) با همراهی نیکنام حسینیپور مشاور وزیر و رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی و مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از نمایشگاه نقاشی گروهی «مدرسه میناب» در گالری خانه (موزه موقت میناب) حوزه هنری بازدید کرد.
در این بازدید محمدمهدی دادمان رییس حوزه هنری، علی جانباز مدیر عامل مؤسسه سوره امید، امیر عبدالحسینی کیوریتور نمایشگاه گروهی «مدرسه میناب»، کاظم چلیپا، مصطفی گودرزی، عبدالحمید قدیریان، کامیار صادقی و جمعی از هنرمندان نمایشگاه حضور داشتند و توضیحاتی را درباره چگونگی خلق و ترسیم آثار ارایه کردند.
اهمیت نمایشگاه «مدرسه میناب» به روایت وزیر فرهنگ
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از بازدید نمایشگاه «مدرسه میناب» درباره اهمیت برپایی این نمایشگاه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: فاجعه مدرسه میناب، از یک سو یک فاجعه تاریخی و جهانی است و از سوی دیگر برای ملت ایران، یک حادثه تکرارناپذیر و تاریخساز است.
وی گفت: وقتی میگوییم حادثه مدرسه میناب یک فاجعه تاریخی جهانی است، ابعاد گوناگونی دارد؛ اینکه نه تنها به یک مدرسه بلکه به دو مدرسه حمله شد و تعداد قابل توجهی از دانشآموزان بیگناه به شهادت رسیدند.
صالحی افزود: شواهد و قرائن مستند نشان میدهد این اتفاق به هیچ وجه یک خطای اشتباهی نبود بلکه کاملا عمدی صورت گرفت. موشکها در دو مرحله شلیک شدند؛ بار اول اصابت کردند و با فاصلهای کوتاه، دو موشک دیگر به صورت ضربتی فرود آمدند. یعنی عملا دانشآموزانی که فکر میکردند نجات یافتهاند و مدیر مدرسهای که تصور میکرد بخشی از دانشآموزان را نجات داده و به نمازخانه برده است دوباره هدف قرار گرفتند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: در روزهای نخست حادثه، پدران و مادران سرگردان و سراسیمه به دنبال فرزندانشان میگشتند و برخی از آنان همچون والدین ماکان نصیری هرگز پیکر فرزندشان را نیافتند. میناب شهر کوچکی است و شهادت بیش از یکصد دانشآموز، تمام شهر را داغدار کرد. وقتی در اردیبهشت ماه امسال به میناب رفتم، داغداری محدود به یک خانواده نبود؛ تمام شهر سوگوار بود. در بازدید از منزل خانوادهای که دو پسرخاله شهید شده بودند، روایات دردناکی از والدین شنیدم؛ اینکه چگونه پیراهن عزای خود را درمیآوردند تا دختر خردسال خانواده متوجه شهادت برادر و پسرخالهاش نشود. از همین رو، فاجعه میناب یک فاجعه جهانی است که در حافظه تاریخی انسانی فراموش نخواهد شد مانند دیگر فجایع بزرگ بشری همچون هیروشیما و ناکازاکی که ماندگار شدند.
وی گفت: همچنین از سوی دیگر، این اتفاق برای ملت ایران یک نقطه عطف تکرارناپذیر بود. وقتی فکر میکنم که چگونه در مدت کمتر از ۴۸ ساعت شرایط کشور دگرگون شد و یک «امت مبعوث» شکل گرفت، شگفتزده میشوم. چه شد که خیابانها پس از حوادث ناگوار دی ماه، از حضور ملت پر شدند و آن عظمت و حضور به دشمنان ایران نشان داده شد؟
صالحی افزود: به نظرم، ترکیب دو اکسیر مقاومت؛ شهادت مظلومانه رهبر حکیم در نخستین دقایق حملات دشمن به کشورمان و روحیه مقاومت و ایستادگی مردم در همان روز اول این حماسه را ساخت. ترکیب این دو عامل، ملت را برانگیخت و عملا ما را وارد عصر جدیدی از تاریخ مقاومت ملی ایران کرد. بنابراین، مدرسه میناب هم در افق جهانی فاجعهای فراموشنشدنی است و هم در تاریخ ایران، حادثهای بینظیر از نظر میزان اثرگذاری است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به بازدید از نمایشگاه «مدرسه میناب» بیان کرد: امروز هم در نمایشگاه حضور پیدا کردم تا به هنرمندانی که این نمایشگاه را برپا کردهاند خداقوت بگویم؛ هنرمندانی که تلاش میکنند این حادثه بزرگ، هم در ابعاد ملی و هم در عرصه جهانی، به اثری ماندگار و پیامی زنده تبدیل شود. به همه آنان خداقوت میگویم.
بهرهمندی از ظرفیتهای هنری برای بازنمایی مقاومت ملت ایران
صالحی درباره ساز و کار جشنوارههای فجر در سال جاری به خصوص جشنواره فیلم فجر با توجه به جنگهای تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان و استقبال از آثار هنرمندان با موضوعهای رویدادهای اخیر اظهار کرد: هنرمندان بخشی از ملت ایران هستند، همان طوری که سال گذشته در جشنواره فیلم فجر، پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه شاهد آثار قابلتوجهی بودیم؛ از میان ۳۲ فیلم پایانی، تعداد زیادی مربوط به جنگ تحمیلی دوم بودند که برگزیده شدند و مورد استقبال مردم قرار گرفتند.
وی گفت: امسال در جشنوارههای پیش رو؛ جشنوارههای فیلم کوتاه، مستند حقیقت و فیلم فجر حتما شاهد فیلمهای ارزشمندی با موضوع جنگ تحمیلی رمضان خواهیم بود. جنگ تحمیلی رمضان به دلیل طولانی بودن (۱۴ روز) ابعاد گوناگون و بازه زمانی طولانیتر، فرصتهای خاص و ویژهای را برای روایت هنرمندانه فراهم کرده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: فاجعه «مدرسه میناب» که در حال حاضر در فضای نمایشگاهی آن هستیم، نمونهای از این ظرفیتهاست؛ چنانکه در همین ۱۹ اثری که از هنرمندان دیدم به ویژه اثر سفیدی که رمز تداوم کار بود تا این مسیر ادامه پیدا کند، هر هنرمند از زاویه و منظری متفاوت به حادثه میناب نگریسته و با زبان هنر که زبانی تاملی، عمیق و اندیشهورز است، آن را روایت کرده است. ما در این ۴۱ روز جنگ تحمیلی سوم و دوران پسا ۴۱ روز، اتفاقات بیشماری داریم که ظرفیت روایت هنرمندانه را دارند؛ چه در قالب تصویر و سینما و چه در سایر قالبهای هنری که کماثرتر از سینما نیستند.
صالحی بیان کرد: ویژگی برجسته هنرهایی نظیر هنرهای تجسمی و نقاشی این است که قدرت تبادل سریع دارند؛ میتوانند بلافاصله پیام خود را به فضاهای جدید منتقل کنند، مخاطب را تحت تاثیر قرار داده و ذهن، حافظه و جان او را درگیر کنند. بنابراین، تمام ظرفیتهای هنری ایران در خدمت بازنمایی مقاومت ملت بزرگ ایران قرار خواهند گرفت.
دشمن نمیتواند به روحیه مقاومت ملت ایران آسیب بزند
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره واکنش به حملات نیروهای آمریکایی به جشن عروسی در بندر کوهستک شهرستان سیریک و شهادت جمعی از هموطنانمان در این حادثه اظهار کرد: چنین اتفاقاتی نشان میدهد که دشمنان ایران، برخلاف آنچه از حقوق بشر، حقوق جنگ و اخلاق جنگ ادعا میکنند، هیچ پایبندیای به این اصول ندارند. از یک سو، این حملات نشاندهنده بیرحمی دشمن است؛ به گونهای که حتی در شادیهای روزمره و مراسم ساده مردم نیز رحم ندارند.
وی گفت: از سوی دیگر، این حوادث نشاندهنده روحیه مقاومت ملت ایران است. اینکه با وجود تمام تهدیدها و جنگها، مردم همچنان به زندگی عادی خود ادامه میدهند، عروسی برگزار میکنند و شادیها را حفظ میکنند، نشان میدهد که دشمن نمیتواند این روند را متوقف کند.
صالحی درباره واکنش هنرمندان به حادثه سیریک بیان کرد: آنان حتما روایتهای خود را بیان خواهند کرد. طبیعتا فرآیند اثرگذاری هنری زمانبر است و ما خواهیم دید که به مرور زمان و در قالبهای مختلف، آثار هنرمندان در واکنش به مجموعهای از این اتفاقات چه آنچه که گذشته و چه آنچه که میافتد تولید خواهد شد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان بازدید از نمایشگاه «مدرسه میناب» یادداشتی درباره این نمایشگاه نوشت که متن آن بدین شرح است: «فرشتگان کوچک مدرسه میناب حافظان آسمانی ایران زمین هستند و این مرز و بوم کهن را از دیو و دد مصون خواهند داشت.»
بازخوانی اندوه و خاطره ماندگار میناب از دریچه هنر نقاشی
نمایشگاه گروهی «مدرسه میناب» ششم شهریورماه با حضور سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه، جمعی از مسئولان فرهنگی و هنری و هنرمندان در گالری خانه (موزه موقت میناب) حوزه هنری افتتاح شد.
نمایشگاه «مدرسه میناب» با نمایشگاه گردانی (کیوریتور) امیر عبدالحسینی پژوهشگر و مدرس هنر و به همت مؤسسه فرهنگی هنری «نام» برپا شده و با حضور جمعی از هنرمندان شناخته شده هنرهای تجسمی، روایتی هنرمندانه از پیوند هنر، هویت ملی و مظلومیت دانشآموزان و شهیدان میناب را به تصویر کشیده است. این نمایشگاه با گردهمآوردن آثار هنرمندان معاصر ایران، تلاش دارد اندوه و خاطره ماندگار میناب را از دریچه نقاشی بازخوانی کند.
امیر عبدالحسینی پژوهشگر، مدرس هنر و کیوریتور نمایشگاه «مدرسه میناب» درباره این نمایشگاه نوشته است: «در اندیشه نظریه پردازانی چون ژان فرانسوا لیوتار، وظیفه هنر بازنمایی مستقیم واقعیت نیست، بلکه نزدیک شدن به تجربههایی است که از بازنمایی میگریزد، تجربههایی که عظمت یا اندوه آنها فراتر از توان زبان و تخیل قرار دارد. اگرچه برخی وقایع رخدادها و تجربههای انسانی عمیقا احساس میشوند، اما به تمامی در زبان و تصویر نمیگنجند لیوتار این وضعیت را «امر والا» مینامد؛ جایی که هنر به جای تصویر کامل واقعیت مخاطب را با غیاب، سکوت فقدان و ناتوانی تصویر در برابر آنچه وصف ناپذیر است، روبه رو میکند. امر والا نه در نمایش آنچه دیده میشود، بلکه در مواجهه با مفهومی معنا می یابد که هرگز به تمامی قابل نمایش نیست؛ تجربهای فراموش ناشدنی، تاب نیاوردنی و اندیشه برانگیز.
با توجه به این نگرش نمایشگاه «مدرسه میناب» نه میخواهد- و نه میتواند- فاجعه میناب را به طور کامل بازنمایی یا روایت کند، چرا که رنج و اندوه بمباران یک مدرسه در هیچ تصویری نمیگنجد و این نقاشیها تنها نشانههایی از یک جنایت جنگی را پیش روی بیننده میگذارد؛ نشانههایی که مخاطب را به ژرفاندیشی، مکاشفه و مشارکت در شکلگیری معنای اثر فرا میخواند.
آنچه در این نمایشگاه اهمیت دارد، نه صرفا نمایش نشانههایی آشکار یک فاجعه، بلکه تأکید بر امر ناگفتنی و بازنماییناپذیری است که در ورای آثار باقی مانده است. «مدرسه» که باید امنترین مکان برای دانشآموزان باشد، به صحنه خشونت و ویرانی بدل شده تا نماد مدرسههایی باشد که در آتش جنگ و خشونت، از جایگاه آموزش به میدان سوگ کشیده شدهاند.
نمایشگاه «مدرسه میناب» بازنمایی یا روایت سوگ یک فاجعه نیست؛ تلاشی است برای حفظ و تداوم حافظه تاریخی که این جنایت جنگی و پیامدهای انسانی و اجتماعی آن به فراموشی سپرده نشود، زیرا تا زمانی که حافظه زنده است، امید و عدالت و کرامت انسانی نیز زنده خواهد ماند. از این رو، این مجموعه تأملی است درباره مسئولیت مشترک همه انسانها- به ویژه هنرمندان- در مواجهه با خشونت و سوگ و مراقبت از حافظه تاریخی در برابر فراموشی این فاجعه انسانی.»
در نمایشگاه «مدرسه میناب» آثاری از هنرمندانی همچون بهزاد شیشهگران، سیروس مقدم، غلامعلی طاهری، مرتضی اسدی، کاظم چلیپا، علی ندایی، حسن یاقوتی، عبدالحمید قدیریان، مصطفی گودرزی، ناصر سیفی، جمشید حقیقتشناس، مرتضی گودرزی دیباج، سیدمسعود شجاعی طباطبایی، کامیار صادقی، سیدعلی میرفتاح، ماهیار چرمچی، مصطفی قربانی، حسین عینیبخش و محمدعلی نادری به نمایش درآمده است.
این نمایشگاه تا ۳۱ شهریورماه همه روزه از ساعت ۹ تا ۲۰ در گالری خانه (موزه موقت میناب) حوزه هنری واقع در انتهای خیابان سمیه، نرسیده به خیابان حافظ برپاست.