نورنیوز-گروه اجتماعی: قاعدگی دردناک که در اصطلاح پزشکی با نام دیسمنوره شناخته میشود، یکی از چالشهای شایع و آزاردهنده در میان دختران نوجوان است. این دردها گاهی آنقدر شدید و ناتوانکننده هستند که میتوانند روند عادی زندگی روزمره، تحصیل و تعاملات اجتماعی نوجوانان را با اختلال جدی مواجه کنند. بسیاری از افراد چنین دردهایی را بخشی طبیعی و اجتنابناپذیر از فرآیند رشد میدانند، به همین دلیل، اغلب به این نشانهها توجه پزشکی لازم نمیشود و دختران در سکوت این رنج را تحمل میکنند. بنابراین، بررسی دقیق ریشهها و عوامل زمینهساز این عارضه، برای بهبود کیفیت زندگی نوجوانان و جلوگیری از مشکلات جسمی و روانی آینده ضرورتی اساسی دارد.
ضرورت دیگر تحقیق در این حوزه، یافتن راههایی برای پیشبینی و پیشگیری از بروز این دردهای شدید قبل از آغاز اولین خونریزی ماهانه است. اگر متخصصان سلامت بتوانند علائم اولیه و هشدارهای جسمانی را پیش از وقوع درد شناسایی کنند، امکان ارائه درمانهای بهموقع، مراقبتهای بالینی هدفمند و آموزشهای خودمراقبتی فراهم میشود. همچنین بررسی این مسئله به درک بهتر نابرابریهای بهداشتی، عوامل اجتماعی و تفاوتهای فرهنگی اثرگذار بر سلامت زنان کمک شایانی میکند.
به همین منظور، تیمی از محققان فعال در طرح بزرگ توسعه شناختی مغز نوجوانان در ایالات متحده آمریکا، پژوهشی جامع را برای بررسی ارتباط میان علائم پیش از بلوغ و ایجاد دردهای قاعدگی در سالهای بعد به انجام رساندند. این دانشمندان به ارزیابی این موضوع پرداختند که چگونه نشانههای اولیهای که سالها پیش از نخستین پریود ظاهر میشوند، میتوانند به بروز دردهای شدید و دیسمنوره در سنین نوجوانی مرتبط باشند.
روش انجام این پژوهش به این شکل بود که دانشمندان پرونده و وضعیت حدود ۲۳۰۰ دختر ۹ تا ۱۰ ساله را که هنوز نخستین عادت ماهانه خود را تجربه نکرده بودند، بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ مورد پیگیری قرار دادند. این افراد بخشی از یک طرح بلندمدت ملی در ۲۱ مرکز در سراسر آمریکا بودند. پس از گذشت ۳ سال، محققان مجدداً همین دختران را در سنین ۱۲ تا ۱۳ سالگی بررسی کردند و از آنها خواستند میزان و شدت دردهای دوران قاعدگی خود را در مقیاسی از صفر تا ده ثبت کنند. همچنین وضعیت بلوغ جسمانی و الگوهای خواب آنان با پرسشنامههای استاندارد توسط والدین ارزیابی شده بود.
یافتههای این مطالعه نشان دادند که تا سن ۱۲ یا ۱۳ سالگی، بیش از نیمی از دختران (نزدیک به ۵۸ درصد) به دردهای قاعدگی یا همان دیسمنوره دچار شدند و حدود ۲۰ درصد از آنها از دردهای بسیار شدید رنج میبردند. دخترانی که در سنین ۹ تا ۱۰ سالگی علائم جسمانی غیردردناکی مانند حالت تهوع و سرگیجه داشتند، سه سال بعد با احتمال بیشتری دچار دردهای قاعدگی شدند. علاوه بر این، دخترانی که نشانههای بلوغ زودهنگام مانند رشد موهای زائد، رشد سینه یا جهش رشد قدی را سریعتر نشان داده بودند، به میزان قابلتوجهی بیشتر با این دردها مواجه گشتند.
در خصوص اختلالات خواب، پژوهش نشان داد که مشکلات خواب در سنین ۹ تا ۱۰ سالگی به تنهایی تعیینکننده ابتلا یا عدم ابتلای دختران به درد قاعدگی نبوده است، اما در میان دخترانی که به دیسمنوره مبتلا شدند، سابقه مشکلات قبلی در خواب باعث بروز اختلال و وقفه بسیار بیشتری در فعالیتهای روزمره آنها پس از شروع قاعدگی شده بود. از نظر تفاوتهای نژادی نیز دختران سیاهپوست ۳۸ درصد بیشتر از دختران سفیدپوست و دختران اسپانیاییتبار ۳۴ درصد بیشتر از غیر اسپانیاییتبارها دردهای دوران قاعدگی را تجربه کردند.
به گفته مجریان این پژوهش، تفاوتهای آماری مشاهدهشده در میان گروههای مختلف، بازتابدهنده عوامل اجتماعی و فرهنگی گستردهتری است. مسائلی همچون دسترسی نابرابر به خدمات بهداشتی درمانی، تابو و پیشداوریهای فرهنگی درباره دوران قاعدگی و همچنین بلوغ فیزیکی زودهنگام که خود متأثر از استرسها و فشارهای اجتماعی است، در این تفاوتها نقش دارند. این یافتهها ثابت میکنند که دختران مستعد ابتلا به دردهای قاعدگی را میتوان پیش از شروع اولین عادت ماهانه شناسایی کرد. این امکان به کادر درمان و خانوادهها فرصت میدهد تا پیش از آغاز دردهای ناتوانکننده، حمایتهای بالینی و روانی لازم را بهویژه برای افرادی که با نابرابریهای بهداشتی مواجه هستند، فراهم آورند.
این یافتههای جالب پژوهشی در نشریه علمی تخصصی و معتبر سلامت کودک و نوجوان لنست (The Lancet Child & Adolescent Health) منتشر شدهاند که از جمله مجلات وابسته به مجموعه انتشارات پزشکی لنست به شمار میرود.