نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر «الهام زارع»، متخصص اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: انسداد راه هوایی با جسم خارجی یکی از اورژانسهایی است که آگاهی از نحوه برخورد صحیح با آن میتواند در نجات جان کودک مؤثر باشد و والدین باید تفاوت میان سرفه مؤثر و انسداد کامل راه هوایی را بشناسند.
وی افزود: در شیرخواران زیر یک سال، مایعاتی مانند شیر میتوانند از عوامل بروز خفگی باشند، اما در کودکان بزرگتر، بهویژه نوپایان، اشیای کوچک و برخی مواد غذایی مانند انگور، آجیل، سوسیس و آبنبات از عوامل مهم انسداد راه هوایی به شمار میروند.
دکتر زارع یکی از اشتباهات مهم هنگام خفگی کودک را انجام مداخلات غیرضروری در زمان سرفه مؤثر دانست و اظهار کرد: اگر کودک در حال سرفه کردن است و هنوز میتواند نفس بکشد یا صدا تولید کند، نباید به پشت او ضربه زد یا مانورهای رفع انسداد را انجام داد.
او ادامه داد: سرفه، یکی از مؤثرترین مکانیسمهای دفاعی بدن برای خارج کردن جسم خارجی است؛ بنابراین در این شرایط باید در کنار کودک ماند، او را آرام کرد و اجازه داد سرفه کند تا جسم خارج شود.
این متخصص اطفال تأکید کرد: زمانی باید مداخله جدی انجام شود که سرفه مؤثر نباشد و کودک نتواند نفس بکشد یا صحبت و گریه کند؛ زیرا این علائم میتواند نشاندهنده انسداد شدید یا کامل راه هوایی باشد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با هشدار نسبت به یکی از رفتارهای رایج در زمان خفگی، گفت: وارد کردن انگشت به دهان کودک برای خارج کردن جسمی که دیده نمیشود، میتواند خطرناک باشد.
وی توضیح داد: این اقدام ممکن است جسم خارجی را به قسمتهای عمقیتر راه هوایی هل داده و باعث انسداد کامل شود؛ همچنین احتمال آسیب به بافتهای نرم دهان و گلو را افزایش میدهد.
دکتر زارع همچنین نسبت به تکان دادن شدید کودک یا وارد کردن ضربات بیهدف هشدار داد و افزود: والدین معمولاً در شرایط خفگی به دلیل ترس و اضطراب شدید، ممکن است دست به اقدامات تهاجمی بزنند؛ در حالی که تکان دادن شدید کودک یا ضربات نادرست میتواند وضعیت را وخیمتر کند.
این متخصص اطفال با بیان اینکه نحوه کمک به کودک در هنگام انسداد راه هوایی با توجه به سن متفاوت است، گفت: در شیرخواران زیر یک سال، در صورت انسداد شدید راه هوایی، باید اقدامات رفع انسداد متناسب با این گروه سنی انجام شود که شامل پنج ضربه به پشت در وضعیت مناسب و سپس پنج فشار قفسه سینه است و این چرخه تا خروج جسم یا بیهوش شدن شیرخوار ادامه پیدا میکند.
وی افزود: در کودکان بالای یک سال، در صورت انسداد شدید راه هوایی، از مانورهای رفع انسداد شکمی استفاده میشود و اگر کودک بیهوش شود، باید بلافاصله احیای قلبی ریوی آغاز شود.
دکتر زارع تأکید کرد: آشنایی والدین و مراقبان کودک با آموزشهای معتبر کمکهای اولیه اهمیت زیادی دارد و توصیه میشود این مهارتها به صورت عملی از مراکز معتبر آموزش داده شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت سرعت عمل در شرایط خفگی، بیان کرد: اگر فرد دیگری در محل حضور دارد، یک نفر باید اقدامات نجات را آغاز کند و فرد دیگر همزمان با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرد.
وی ادامه داد: اگر فرد تنهاست، باید اقدامات نجات متناسب با وضعیت کودک را آغاز کند و در صورت بیهوش شدن کودک، بلافاصله احیای قلبی ریوی را شروع کرده و با اورژانس تماس بگیرد.
دکتر زارع با اشاره به ضرورت بررسی کودک پس از رفع انسداد گفت: حتی اگر جسم خارجی خارج شد و کودک حال عمومی خوبی پیدا کرد، بهتر است کودک توسط پزشک ارزیابی شود.
او افزود: ممکن است در جریان ورود یا خروج جسم، آسیبهایی به راه هوایی ایجاد شده باشد یا بخشی از جسم خارجی در مسیر تنفسی باقی مانده باشد؛ بنابراین بهبود ظاهری کودک همیشه به معنای برطرف شدن کامل مشکل نیست.
این متخصص اطفال، پیشگیری را مهمترین اقدام برای کاهش خطر خفگی دانست و اظهار کرد: والدین باید مواد غذایی و اشیایی را که احتمال انسداد راه هوایی دارند، بشناسند و نحوه صحیح مصرف یا استفاده از آنها را متناسب با سن کودک رعایت کنند.
وی مواد غذایی گرد مانند انواع مغزها، انگور، ذرت بوداده، آبنبات، هویج خام و برخی فرآوردههای گوشتی مانند هاتداگ را از مواد غذایی پرخطر عنوان کرد و گفت: برای کودکان خردسال باید از دادن مواد غذایی پرخطر خودداری شود و در سنین بالاتر نیز این مواد به شکل ایمن، متناسب با سن کودک و با نظارت بزرگسالان مصرف شوند.
دکتر زارع ادامه داد: کودک هنگام غذا خوردن باید نشسته باشدو نباید در زمان خوردن غذا راه برود، بدود، بازی کند یا دراز بکشد؛ زیرا این رفتارها میتواند خطر ورود غذا به راه هوایی و خفگی را افزایش دهد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین به ضرورت توجه والدین به محیط اطراف کودک اشاره کرد و گفت: اشیای کوچک، قطعات اسباببازی، وسایل مربوط به خواهر و برادرهای بزرگتر و سایر اجسام قابل بلع باید از دسترس شیرخواران و کودکان خردسال دور نگه داشته شوند.
وی افزود: کیسههای پلاستیکی و بادکنکهای لاتکس نیز میتوانند خطر خفگی ایجاد کنند و باید دور از دسترس کودکان قرار گیرند. دکتر زارع خاطرنشان کرد: والدین هنگام خرید اسباببازی باید به هشدارهای درجشده روی بستهبندی توجه کنند و از در اختیار قرار دادن اسباببازیهای کوچک یا دارای قطعات ریز که برای کودکان زیر سه سال نامناسب اعلام شدهاند، خودداری کنند.
متخصص اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان تأکید کرد: آگاهی از اقدامات صحیح هنگام خفگی در کنار پیشگیری و نظارت مستمر بر کودکان، میتواند نقش مهمی در کاهش حوادث ناشی از انسداد راه هوایی و حفظ جان کودکان داشته باشد.