نورنیوز-گروه بین الملل: روزنامه الاخبار در گزارشی نوشت: تماسهای لبنان با پایتختهای غربی و عربی و بررسی آینده استقرار ارتش، همگی در چارچوبی محدود حرکت میکنند و تاکنون اجازه رسیدن به سمت یک توافق واقعی را ندادهاند؛ از همین رو، نگاهها همچنان به تحولات میان ایران و آمریکا دوخته شده است؛ چرا که هرگونه تغییر در این مسیر، چه در جهت تفاهم و چه در جهت تشدید تنش، میتواند اولویتهای منطقهای را از نو تنظیم کند و راه را برای تغییر قواعد بازی در لبنان نیز بگشاید.
جنوب لبنان عرصهای است که در آن وقایع سریعتر از آنکه سیاست بتواند با آنها همگام شود، شکل میگیرد. اسرائیل همچنان به عملیات نظامی و تخریب ادامه میدهد و همزمان دولت لبنان، با امیدی واهی، تلاش میکند مسیری موازی را برای خروج اسرائیل، استقرار ارتش و ترتیبات امنیتی جدید مورد حمایت و تضمینهای آمریکا طی کند.
در همین راستا، محافل سیاسی اعلام کردهاند ژنرال رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان به طرفهای ذیربط اطلاع داده است تا وقتی که اسرائیل همچنان به عملیات نظامی ادامه داده و اقدام متقابل روشنی انجام ندهد، در توسعه دامنه استقرار ارتش در «مناطق آزمایشی» پیش نخواهد رفت.
به عبارت دیگر، ارتش نمیخواهد وارد یک آزمون امنیتی شود که در آن تنها گزینه پیش رو امتیازدهی باشد، اکنون این پرسش مطرح است که آیا «مناطق آزمایشی» واقعاً نخستین مرحله از خروج تدریجی رژیم اشغالگر خواهند بود یا روندی برای تثبیت حضور جدید این رژیم تحت عنوان آزمودن توان ارتش لبنان است؟
منابع نزدیک به ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان اعلام کردهاند که وی منتظر پیشنهاد جدیدی از سوی آمریکاییهاست که از چارچوبهای قبلی فراتر برود. بر اساس این روایت، آمریکاییها به عون اطلاع دادهاند که در حال برقراری تماس با اسرائیلیها درباره برنامهای هستند که میتواند به خروج کامل اسرائیل منجر شود. اما آنچه عون انتظار دارد، صرفاً تعهدی کلی برای خروج نیست، بلکه او منتظر طرحی جامع است که مراحل، سازوکارها و طرفهایی را که میتوانند نقشهای مورد نیاز را در جنوب بر عهده بگیرند، مشخص کند؛ بهویژه آنکه واشنگتن بر پایان مأموریت نیروهای «یونیفل» در پایان سال جاری میلادی پافشاری دارد و همچنان پیشنهادهای فرانسه برای حفظ یک نیروی ناظر در جنوب را رد میکند.
این منابع میگویند آمریکاییها به رئیسجمهور لبنان وعده دادهاند برنامهای ارائه کنند، سازوکاری برای راستیآزمایی ایجاد کنند و طرفهایی را که میتوانند در جنوب نقش ایفا کنند، مشخص کنند.
این موضوع در محاسبات لبنان محوری به نظر میرسد؛ زیرا بر اساس این رویکرد، آنچه از واشنگتن خواسته میشود تنها اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی برای خروج نیست، بلکه فراهم کردن یک پوشش سیاسی و امنیتی است که مانع فروپاشی هرگونه تفاهم شود. مسأله برای لبنان این است: چه کسی نظارت میکند؟ چه کسی تضمین میدهد؟ چه کسی وقوع نقض را تعیین میکند؟ و چه کسی توانایی دارد طرف ناقض را به اجرای دوباره ترتیبات مورد توافق ملزم کند؟
حساسترین بخش ماجرا این است که بر اساس آنچه در محافل نزدیک به عون مطرح میشود، وی این تضمینها را به پروندهای مرتبط میکند که بسیار فراتر از جنوب است. دادههای موجود حاکی از آن است که اگر آمریکاییها تضمینهای جدی و روشنی درباره خروج، سازوکار راستیآزمایی و ترتیبات امنیتی ارائه کنند، عون آماده است موضوع سلاح حزبالله را در سطح کل لبنان روی میز بگذارد.
در همین چارچوب، بر اساس این دادهها، آمریکاییها به لبنان پیشنهاد کردهاند مذاکرات در رم را حدود دو هفته دیگر از سر بگیرد و هیئت لبنانی نیز شامل نمایندگان سیاسی و نظامی باشد. در صورت تثبیت این موعد، این نخستین آزمون عملی مسیری خواهد بود که عون از آن سخن میگوید؛ بهویژه در زمینه بررسی مراحل خروج، سازوکارهای اجرای آن و راستیآزمایی، به جای بسنده کردن به تعهدات کلی.
همزمان با تحرکات در مسیر لبنان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی با میشل عیسی، سفیر آمریکا در لبنان و مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اراضی اشغالی دیدار کرد که این دو شخص هدایت مذاکرات میان رژیم صهیونیستی و لبنان را برعهده دارند. این دیدار این پرسش را مطرح میکند که آیا واشنگتن واقعاً فرمول جدید و قابل اجرایی در اختیار دارد یا مذاکرات بار دیگر در چارچوب همان شروط اسرائیلی خواهد بود.
در مقابل، به نظر نمیرسد رژیم اشغالگر منتظر تکمیل روند سیاسی باشد. عملیات نظامی، تخریب و خاکبرداری در شماری از مناطق جنوبی همچنان ادامه دارد و این امر باعث میشود هر روز بدون دستیابی به توافق، قابلیت ایجاد واقعیتی جدید را داشته باشد.
در اینجا یک تناقض آشکار شکل میگیرد: در حالی که از ارتش لبنان خواسته میشود توانایی خود را برای برعهده گرفتن امنیت و زمینهسازی برای خروج نشان دهد، اسرائیل همچنان به عملیات نظامی خود ادامه داده و مواضعش را حفظ میکند؛ موضوعی که مأموریت ارتش را پیچیدهتر میسازد.