نورنیوز-گروه فرهنگی: حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری -دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی- در مراسم تجدید میثاق میهمانان چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با آرمانهای امام راحل(ره) که شامگاه پنجشنبه (۵ شهریورماه) برگزار شد، با اشاره به مسئله جنگ و صلح در اندیشه اسلامی اظهار کرد: مسئله جنگ، موضوعی بنیادین در اندیشه متفکران است و باید بررسی کرد که چه زمانی جنگ مطلوب و چه زمانی مذموم است و در مقابل، چه زمانی صلح پسندیده و چه زمانی نادرست است.
وی افزود: اگر جنگ و نزاع را صرفاً یک امر طبیعی در میان انسانها بدانیم، این پرسش مطرح میشود که چگونه میتوان از چرخه جنگ رهایی یافت و به صلح رسید. آیا راه رسیدن به صلح این است که یک ابرقدرت بر جهان حاکم شود و همه دنیا را تحت اختیار خود قرار دهد؟.
شهریاری با اشاره به برخی دیدگاههای مطرحشده در آثار و اندیشههای گذشته درباره برقراری صلح جهانی ادامه داد: در برخی کتابهای قدیمی نیز این نظریه مطرح شده است که با ظهور یک قدرت بزرگ، صلح در سراسر جهان برقرار خواهد شد؛ اما باید در برابر این دیدگاه، مسئله آزادی و اختیار انسانها را مورد توجه قرار داد.
وی تصریح کرد: انسانها آزادند که تصمیم بگیرند چه کاری انجام دهند، اما آزادی در نظامهای مبتنی بر قدرت و منفعت شخصی، ممکن است به ابزاری برای تأمین منافع صاحبان قدرت تبدیل شود. در جهان غرب نیز در بسیاری از موارد، ارزش جان انسانها تحت تأثیر میزان سود و منفعت قرار میگیرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به تفاوت این نگاه با مبانی اسلامی تصریح کرد: اگر انسان در چارچوب ولایت الهی پذیرفته نشود و ولایت انسان بر انسان بر اساس آزادیای باشد که در نهایت به دنبال منفعت شخصی است، نتیجه با آنچه اسلام دنبال میکند متفاوت خواهد بود.
وی با تأکید بر اینکه در اندیشه اسلامی نه جنگ بهطور مطلق طبیعی و مطلوب است و نه صلح، خاطرنشان کرد: معیار اصلی در مسئله جنگ و صلح، عدالت است. اگر جنگ موجب برقراری عدالت و مقابله با ظلم شود، باید در مسیر مقابله با ظلم حرکت کرد و اگر صلح به تحقق عدالت کمک کند، باید به سوی صلح رفت.
شهریاری افزود: بنابراین، ما نه جنگطلب هستیم و نه طرفدار کسانی که میگویند اصل، صلح است؛ بلکه باید دید در هر شرایطی کدام اقدام به عدالت نزدیکتر است و آیا مقابله با ظلم اقتضا میکند که ایستادگی و مقاومت صورت گیرد یا صلح انتخاب شود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پایان تأکید کرد: مسئله اساسی این نیست که جنگ را اصل بدانیم یا صلح را؛ بلکه باید معیار را عدالت قرار دهیم. اگر کسی ظلم میکند، صرفِ ادعای صلحطلبی او نمیتواند موجب پذیرش صلح شود و اگر مقابله با ظلم ضرورت داشته باشد، ایستادگی در برابر ظالم باید مورد توجه قرار گیرد.