نورنیوز_گروه بین الملل: دونالد ترامپ روز ۱۷ اوت در گفتوگو با فاکسنیوز، در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات ایران و عمان بر سر ترتیبات عبور و مدیریت تنگه هرمز، عمان را تهدید کرد که اگر «سر راه» توافق قرار بگیرد، آمریکا این کشور را بمباران خواهد کرد. این تهدید در شرایطی مطرح شد که تهران و مسقط پس از هفتهها مذاکره درباره نقشه مسیر عبور کشتیها در هرمز به یک تفاهم اولیه رسیده و در حال نهاییکردن بیانیه مشترک بودند.
یک منبع مطلع اماراتی در گفتوگو با نورنیوز گفت: پشت این موضع تند، رایزنی مستقیمی میان ابوظبی و واشنگتن قرار داشته است.
به گفته این منبع، چند ساعت پیش از اظهارات ترامپ، محمد بنزاید با رئیسجمهور آمریکا تماس تلفنی داشته است.
محتوای تماس بنزاید و ترامپ
یکی از مشاوران مدیر ارتباطات کاخ سفید که در جریان این تماس بوده گفته است: تماس تلفنی بن زائد با ترامپ ۲۳ دقیقه طول کشید و او در اواسط مکالمه از جایش بلند شد و فریاد زد: «عمانیها هنوز نفهمیدهاند که ۲ سال از زمانی که جو بایدن خوابآلود و دار و دسته احمقش منافع آمریکا را بر باد میدادند گذشته است».
وی خاطر نشان کرد؛چند ساعت بعد ویتکوف در گفتوگو با یکی از مشاورانش اعتراف کرد که صحبتهای بنزاید باعث عصبانی شدن ترامپ از دست عمانیها شده بود. به گفته این مشاور ویتکوف، بنزاید به ترامپ القا کرده بود که عامل سرسختی ایران در رابطه با تنگه هرمز، طمعورزی عمان است که میخواهد در همدستی با ایران خود را در حد رقیب امارات بالا بیاورد.
گفته میشود در ۲۷ می نیز ترامپ، بعد از دریافت تلفن از یک مقام ارشد اماراتی، لحن تهدیدآمیزی علیه عمان به کار برد.
نشست ۲۷ خرداد منامه؛ «یک عمان دیگر» در منطقه
این روایت را باید در کنار رخدادهای مربوط به نشست ۲۷ خرداد یعنی یک روز قبل از امضاء تفاهم نامه میان ایران و آمریکا در منامه مورد بررسی قرار داد. بر اساس اطلاعات منابع مطلع بحرینی، در این نشست محمد بنزاید، براد کوپر، فرمانده سنتکام، و یکی از مشاوران ارشد موساد حضور داشتند و مارکو روبیو نیز بهصورت آنلاین مشارکت کرد.
موضوع اصلی، نگرانی از تثبیت تفاهم ایران و آمریکا و پیامدهای آن برای ترتیبات امنیتی هرمز بود. در این جلسه، فعالکردن «مسیر جنوبی» با فشار بر عمان و استفاده از ظرفیت نظامی سنتکام نیز مطرح شد.
اما حساسترین بخش، موضع بنزاید درباره میانجیگری عمان و قطر بود. منابع بحرینی میگویند او ورود قطر به روند میانجیگری را «حماقت محض» توصیف کرده و در گفتوگو با ویتکوف هشدار داده بود: «مراقب باشید یک عمان دیگر در منطقه درست نکنید.»
این اظهارات نشان میدهد نگرانی ابوظبی از افزایش نقش عمان در ترتیبات منطقهای و هرمز، پیش از تهدید ترامپ نیز وجود داشته است.
قرینه والاستریت ژورنال
این روایت با گزارش والاستریت ژورنال نیز دارای قرائن همسو است. این روزنامه در ۲ اوت گزارش داد که در شرایطی که عربستان سعودی ترامپ را به خویشتنداری و پرهیز از تشدید درگیری با ایران تشویق میکرد، امارات خواستار «اقدام قاطعتر» آمریکا علیه ایران بوده است.
بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، مقامهای اماراتی حتی گزینههایی مانند کنترل تنگه هرمز توسط آمریکا و احتمال عملیات زمینی را مطرح کرده بودند.
از این منظر، هرمز صرفاً مسئله باز یا بسته بودن یک آبراه نیست؛ مسئله اصلی این است که پس از بازشدن هرمز، چه کسی قواعد بازی را تعیین خواهد کرد؟
برای عمان، هرمز علاوه بر اهمیت جغرافیایی، بخشی از جایگاه این کشور بهعنوان میانجی میان ایران و غرب است. برای امارات نیز افزایش نقش عمان میتواند به معنای تغییر موازنه نفوذ در خلیج فارس باشد.
زیادهخواهی ابوظبی و شکاف با کشورهای عربی
نمامی و سخن چینی امارات علیه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس موجب دلخوری شدید عمان، قطر و حتی عربستان شده و در نشستهای داخلی شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب از امارات به عنوان پراکسی اسرائیل نام برده میشود.
منابع نزدیک به شورای همکاری و اتحادیه عرب نقل میکنند که دیپلماتهای اماراتی به نحوی فزاینده از برخورد نامناسب سایر کشورهای عربی با آنها شکایت میکنند.
انور قرقاش در یکی از جلسات وزرای امارات گفته است: «برخورد دیپلماتهای عربستانی با ما همانند بیماران جزامی است. آنها از ما دوری میکنند و فکر میکنند آنها از ما برترند در حالیکه میدانیم این رفتارها ناشی از حسادت است.»
بر این اساس، تهدید ترامپ علیه عمان را میتوان در چارچوب زیادهخواهی ابوظبی برای افزایش نفوذ در ترتیبات امنیتی و دریایی خلیج فارس و تلاش برای محدودکردن نقش کشورهایی مانند عمان و قطر دید؛ روندی که در صورت صحت اطلاعات منابع، با هماهنگی و همسویی فزاینده میان ابوظبی، واشنگتن و تلآویو همراه بوده است.
در این چارچوب، هرمز تنها یک تنگه راهبردی نیست؛ میدانی است که ابوظبی تلاش میکند با زیاده خواهی از طریق فشار بر ایران، تضعیف نقش میانجیهای منطقهای و نزدیکی به آمریکا و اسرائیل، سهم بیشتری از معادلات قدرت آن به دست آورد.
نورنیوز