نورنیوز- گروه سیاسی: سمیه رفیعی امروز دوشنبه(۲ شهریورماه) در جلسه فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی که برای بررسی اصلاح آییننامه اجرایی ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو، سیاستهای کلی اسقاط خودروهای فرسوده و همچنین برنامههای آتی در این حوزه برگزار شد گفت: در جنگ اخیر شرایط انرژی کشور دچار مشکلاتی شد و مجبور هستیم برای مصارف منابع ثابت و متحرک سوخت را بی کیفیت کرده و یا از سوختهای غیراستاندارد استفاده شود.
عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی بزرگ ترین و مهم ترین عامل آلودگی هوا را منابع متحرک برشمرد و افزود: همچنین موضوعات مربوط به کیفیت ساخت خودرو و اسقاط خودرو می تواند کیفیت خودرو را افزایش دهد. چرا که خودروسازان ما ملزم نمیشوند دست کم خودروهای کم مصرف تولید کنند. از طرفی طبق برنامه هفتم پیشرفت در سال باید ۵۰۰ هزار خودرو اسقاط شود.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی درباره اشکالاتی که در آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو وجود دارد، تصریح کرد: با تلاش فراکسیون محیط زیست مجلس و ایجاد اجماع نظر در این حوزه، این آییننامه چند هفته گذشته اصلاح شد و هماکنون در صف اجرا قرار گرفته است.
رفیعی در ادامه توضیح داد: پیش از این به ازای هر چهار خودرو باید یک خودرو از رده خارج میشد. اما این اتفاق رخ نداد و صرفا تولید گواهی رقم میخورد و این گواهی دردی از این حوزه درمان نمی کرد.
عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه، عامل اصلی اسقاط، مراکز اسقاط هستند گفت: نظارت دقیق بر مراکز اسقاط برای ما بسیار مهم است. در حوزه اجرا نباید ذی نفعی وجود داشته باشد. به خصوص دولت و انجمن صنفی. دولت در بازار حضور ذی نفعانه و مداخله جویانه نباید داشته باشد. در حوزه خودرو، واردات، تولید، بخش عمده نارضایتی به همین مداخلهگری بازمیگردد.
رفیعی در ادامه این نشست با بیان اینکه سامانه برای ایجاد شفافیت به وجود آمده است اما سامانه صدور گواهی اسقاط هیچ شفافیتی ندارد، توضیح داد: به عنوان مثال من خودرو فرسوده دارم. دولت باید از من حمایت کند تا بتوانم خودروی فرسوده خود را نو کنم. صندوق سازمان برنامه و بودجه که برای این موضوع ایجاد شده باید از مردم حمایت کند. از طرف دیگر وقتی یک نفر با سرمایه خود مرکز اسقاط خودرو تاسیس کرده، نباید سال ها معطل تصمیم ستاد برای اصلاح سامانه خود باشد.
نماینده مردم تهران در مجلس در ادامه گفت: تولیدکننده خودرو پیشاپیش پول اسقاط خودرو را از مردم میگیرد اما آیا گامی در این جهت بر میدارد یا خیر. در آئین نامه جدید هنوز برای من ابهام وجود دارد که مشوقها و حمایتها از مردم برای نوسازی خودروهای فرسوده چیست.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: ما دنبال این هستیم بازار گواهی اسقاط خودرو شکل بگیرد. تا زمانی که قیمت گذاری آن دستوری باشد و بازار اجباری باشد نه دردی از میزان مصرف سوخت حل می شود و نه اسقاط متناسب با خودروهای فرسوده انجام میشود.
وی با بیان اینکه بالغ بر ۷۰ درصد خودرو حمل و نقل عمومی و ۴۰ درصد خودروهای شخصی فرسوده است، افزود: اگر ۵۰۰ هزار خودرو هم سالانه اسقاط شود، باز هم این میزان کم است و دولت باید نظارت و تنظیمگری خود را داشته باشد. چرا که برخی از مراکز اسقاط گواهی خالی تولید میکنند.
رفیعی با تاکید با اشاره به معطلی و بلاتکلیفی برای تردد مسافران، عنوان کرد: داریم گفت: برای حمل و نقل مسافر ساده ترین راه اتوبوس است اما اوضاع ناوگان مسافری دچار فاجعه است و نزدیک به ۷۰ درصد آنان فرسوده هستند.
در ادامه این نشست، نماینده سازمان محیط زیست در سخنانی گفت: قبل از اصلاح آیین نامه عملا اسقاط موتورسیکلت در کشور انجام نمیشد. علی رغم اینکه سالی بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار موتورسیکلت به ناوگان حمل و نقل اضافه میشود اما اسقاط نداشتیم. در آیین نامه جدید سعی کردیم این موضوع را بر طرف کنیم.
وی در ادامه گفت: در بحث آلودگی هوا و بحث مدیریت سوخت یکی از مهم ترین اقداماتی که باید انجام شود، اسقاط است. هر خودرو فرسوده دو برابر مصرف سوخت و ۹ برابر آلودگی در مقایسه با خودروهای نو ایجاد می کند.
همچنین نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت در این نشست توضیح داد: ما تلاش کردیم ظرفیت هایی جدیدی به حوزه اسقاط اضافه کنیم. در بهترین حالت هدف گذاری این است که به سالی ۶۰۰ هزار اسقاط در سال برسیم اما اکنون حدود ۲۰ میلیون خودرو فرسوده در کشور داریم. این ۶۰۰ هزارتا اثربخشی بالایی ندارد.
وی در ادامه با اشاره به اینکه حدود ۴۹ هزار خودرو پرپیمایش در تهران وجود دارد گفت: ما برای اثربخشی باید روی این موضوع تمرکز کنیم. در آیین نامه جدید تردد خودروهای فرسوده در ناوگان حمل و نقل عمومی ممنوع است. اما حتما باید تسهیلاتی در نظر گرفته شود. طبق بررسی ها ما میزان یارانه ای که دولت برای سوخت خودروها پرپیمایش در تهران پرداخت می کند از میزان درآمد این افراد بیشتر است.
در ادامه این نشست، نماینده پلیس راهور در خصوص تعداد خودروهای فرسوده موجود در کشور گفت: در بحث خودروهای شخصی، سن خودروهای فرسوده شخصی بین ۲۰ تا ۲۵ سال در نظر گرفته شده است. خودروهای بنزینی که بالای ۲۰ سال هستند، حدود ۹ درصد در سن فرسودگی قرار داشته و ۱۸ درصد خودروهای دیزلی در سطح کشور در سن فرسودگی هستند.
وی در ادامه تاکید کرد: سواریهای دولتی حدود ۳۵ درصد مشمول سن فرسودگی هستند و در حوزه خودروهای عمومی ۵۸ درصد شامل سن فرسودگی میشوند. در موتورسیکلت وضع خیلی خراب است. علی رغم همه طرح هایی که برای نوسازی انجام شده است، ۹۹ درصد موتورسیکلت ها در سن فرسودگی قرار دارند. در مجموع حدود ۳۷ درصد کل وسایل نقلیه کشور در سن فرسودگی هستند.
نماینده پلیس راهور خاطرنشان کرد: حدود ۶۳ درصد اتوبوسهای برون شهری در سن فرسودگی قرار دارند که باید این موضوع برای کاهش آلودگی هوا مورد توجه قرار گیرد.
نماینده شرکت پخش و پالایش در این نشست با بیان اینکه عدم تناسب تولید و اسقاط خودرو مشهود است، گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون ۲۴۰ هزار دستگاه جدید وارد شده که ۳۴۹ هزار دستگاه فقط اسقاط شده است. از این آمار حدود ۳۲۰ هزار فقط خودروهای سواری بودهاند و سایر دستگاهها نادیده گرفته شدهاند که عدم تناسب وجود دارد.
وی در ادامه به هدف گذاری برنامه هفتم برای اسقاط ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال اشاره کرد و گفت: در چند سال اخیر نوسازی انجام نشده است. در بخش حمل و نقل بین ۵۵ تا ۶۵ میلیون لیتر بنزین در روز مصرف سالهای مختلف ما بوده است. به طور میانگین در سال ۱۴۰۴ روزانه ۵۸ میلیون لیتر بنزین مصرف کردهایم.
نماینده شرکت پخش و پالایش با اشاره به مصوبه اخیر هیأت وزیران گفت: از نگاه ما مصوبه خوبی است اما امیدواریم همه همکاران ابتدا تکالیف خود را اجرا کنند. اتفاقات اخیری که در زمینه بنزین افتاد ما طرح کرمان را داشتیم و در رسانه ها طرح سازمان بهینه سازی مصرف شد. الان نزدیک به ۲ میلیون خودرو داریم که بالای ۲۰ سال سن دارند اگر ناگهان بخواهیم سهیمه سوخت این ها را قطع کنیم با مشکل موجه می شویم. طرح بنزینی کرمان مصوبه همه جا را داشت، اما مجددا گفتند چرا اجرا کردید؟
وی با اشاره به موضوع ناترازی سوخت در کشور گفت: ما از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۰ توانستیم صادرکننده شویم و بنزین اولین کالای صادراتی شد. امروز مجبور به واردات شده ایم. در سال ۹۸ اعمال سیاست های قیمتی بنزین را داشتیم که به بدترین شکل بود. اعتقاد داریم تنها چیزی که می تواند کشور را از وضعیت ناترازی نجات دهد، توسعه حمل و نقل عمومی و نوسازی ناوگان است.
در ادامه این نشست نماینده سازمان حمل و نقل جاده ای با اشاره به اولویتهای وزارت راه و نیاز این وزارتخانه به انواع خودروها بیان کرد: تقریبا ۵۲۰ هزار کشنده و کامیون در کشور فعال هستند و متوسط سن عمر آنها ۱۹ سال است. بر اساس آیین نامه جدید سن فرسودگی ۲۵ سال در بخش کشنده است. اما مشکل سن فرسودگی نیست بلکه تعدد و تعداد است.
وی با بیان اینکه به دلیل تعدد ناوگان یکسر خالی، صف تحویل بار افزایش یافته است گفت: نتیجه این امر بالا رفتن میزان مصرف بنزین و ایجاد آلودگی بیشتر است. اکنون ۸ هزار ۶۰۰ اتوبوس فعال ما بالای سن فرسودگی است و ۳ هزار دستگاه نیز در آستانه فرسودگی است. در وضعیت مینی بوس وضعیت اسفناک است ما ۳۲ هزار دستگاه مینی بوس داریم سن آنان حدود ۲۹ سال است. بیش از ۳ هزار دستگاه تاکسی بین شهری فرسوده داریم.
نماینده سازمان حمل و نقل جادهای در ادامه گفت: در برنامه هفتم پیشرفت، وزارت راه و شهرسازی مکلف به نوسازی ۱۱۰ هزار دستگاه شده است. اما اختیاری به وزارتخانه در این زمینه داده نشده است. در حوزه نوسازی و اسقاط دارای تعدد مراکز تصمیم گیر هستیم.
وی در ادامه تاکید کرد: بروکراسی حاکم بر واردات اجازه واردات اتوبوس را به ما نمی دهد. اگر ما ناوگان جدید داشته باشیم دیگر اجازه تردد اتوبوس های کهنه را نمی دهیم. اما وقتی امکان عرضه اتوبوس جدید نداریم نمی توانیم برای تردد ناوگان فرسوده محدودیت بگذاریم.
همچنین نماینده سازمان برنامه و بودجه نیز در این نشست بیان کرد: در اجرای ماده ۱۰ قانون سازماندهی بازار خودرو، حدود ۱۱/۷ همت به صندوق سخا(سامانه خدمات الکترونیک انتظامی) تخصیص داده شده که حدود ۷/۵ همت صرف افزایش سرمایه این صندوق شده که باید صرف تسهیلات برای نوسازی خودروها فرسوده شود. طبق آخرین گزارشی که به ما اعلام کردند ۱۱/۳ همت تسهیلات برای نوسازی ناوگان اختصاص یافته است.
وی در ادامه گفت: بخشی صرف برقی سازی ناوگان حمل و نقل به منظور توسعه تاکسی های برقی و اتوبوس های برقی شده است.
در ادامه این نشست نماینده مراکز اسقاط خودرو در کشور گفت: بحث اسقاط خودروهای فرسوده یک رکن اصلی دارد که آن بحث تأمین مالی است. دوستان یک واژه ای را به کار بردند به نام گواهی صرفه جویی انرژی که سال هاست مغفول مانده است. در حالی که تأمین مالی نقش بسزایی در خروج ناوگان فرسوده دارد.
وی در ادامه گفت: از طرف دیگر گواهی اسقاط، تک کاربری است و فقط برای واردات خودرو استفاده می شود. در حالی که این گواهی اسقاط را میتوانیم برای زنجیره کنترل آلایندهها استفاده کنیم.