نورنیوز- گروه اقتصادی: محمدرضا مانییکتا در نشست خبری که امروز در بانک مرکزی برگزار شد، با اشاره به وظایف بانک مرکزی در حوزه تنظیمگری نظام پرداخت، اظهار کرد: بر اساس قانون بانک مرکزی یکی از وظایف اصلی بانک مرکزی، تنظیمگری نظام پرداخت در کشور است. در حال حاضر، بهطور گسترده حدود ۵۰ میلیون تراکنش خرید در کشور انجام میشود که یکی از اصلیترین زیرساختهای بخش عمومی اقتصاد را شکل میدهد و در خدمترسانی به مردم نقش دارد.
وی افزود: در کنار آن خدمت انتقال وجه کارتی را داریم که روزانه حدود ۲۲ تا ۲۳ میلیون تراکنش انتقال وجه کارتبهکارت انجام میشود. تلاش شده است خدمات مورد نیاز مردم متناسب با سهم و نقشی که در منظومه نظام پرداخت کشور دارند، بهروزرسانی و ارائه شوند.
انجام روزی ۴ میلیون تراکنش انتقال وجه در سامانه پل
مانییکتا ادامه داد: سامانه پل نیز در حال ارائه خدمت است که امکان انتقال وجه آنی را مشابه خدمت کارتبهکارت، اما از طریق بستر حساب، فراهم میکند. بهطور میانگین روزانه حدود چهار میلیون تراکنش انتقال وجه در سامانه پل داریم و این سامانه در منظومه نظام پرداخت کشور در حال ایفای نقش پررنگتری است.
انجام روزی ۱۵ میلیون تراکنش انتقال وجه در سامانههای ساتنا و پایا
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی گفت: در کنار این سامانهها، سامانههای بنیادی ما یعنی سامانه پایا و سامانه ساتنا نیز همچنان در حال ارائه خدمت هستند. روزانه حدود ۱۵ میلیون تراکنش انتقال وجه در این سامانهها انجام میشود که در بعضی از ایام پایانی ماه، این تعداد به حدود ۲۰ میلیون تراکنش نیز میرسد. سامانه ساتنا نیز بهصورت میانگین، تراکنشهای روزانه در مبالغ کلان، یعنی حداقل مبالغ ۱۰۰ میلیون تومان به بالا، را ارائه خدمت میکند و از طریق شبکه بانکی در دسترس عموم قرار دارد.
وی با بیان اینکه سبد خدمات پرداخت و انتقال وجه متناسب با نیازمندیهای مردم بهصورت مستمر بهروزرسانی میشود، اظهار کرد: پس از ایام جنگ، بهروزرسانی و ثبت تراکنشها، چه بهصورت غیرحضوری و چه بهصورت حضوری، یکی از نیازمندیهای اصلی بود که جای خالی آن بهشدت احساس میشد.
مانییکتا با اشاره به ضرورت تأمین زیرساختهای جدید در نظام پرداخت، گفت: یکی از موضوعات مهم، بحث تأمین زیرساختی بود که مستقل از فضاهای پرتراکنش و پرتکرار نظام پرداخت، بتواند در حوزه تراکنشهای ریزمقدار به ما کمک کند. این موضوع هم از حیث تنوعبخشی به ابزارهای پرداخت و فراهم کردن ابزارهای سادهتر و مناسبتر برای مردم اهمیت داشت و هم از منظر الزامات پدافندی.
وی افزود: وابستگی به فضای پرداخت کارتی در کشور بسیار زیاد شده است و شبکه بانکی ما نیز با توجه به تجاربی که در چند ماه گذشته داشته و با توجه به اینکه در شرایط خاص فعلی، تهدیدات بسیار جدی سایبری متوجه کشور است، موضوع تنوعبخشی و تقویت الزامات پدافندی، طبیعتاً نقش جدیتری پیدا کرده است.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی ادامه داد: در همین راستا، تصمیم گرفته شد خدمت کیف پول را بهعنوان یک سیاست جدی، مجدداً مورد توجه قرار دهیم. در این زمینه، دو راهبرد و سیاست کلی دنبال میشود؛ نخست، بازتعریف نقش کیف پولها در شبکه بانکی و پرداخت کشور است.
طراحی زیرساختی مطمئن برای ارائه خدمات کیف پول
وی افزود: قرار نیست خدمات کیف پول صرفا به ارائهدهندگان محدود شود. اتفاقاً بازتعریف و بازطراحی مجموعه مقرراتی که بانک مرکزی در حوزه ارائه خدمات کیف پول داشته، اکنون با کمک سرویسدهندگان این حوزه در دستور کار قرار گرفته است تا این سیاست، نقش پررنگتری را در لبه کسبوکار و در اختیار سرویسدهندگان قرار دهد.
مانییکتا تصریح کرد: طبیعتا بخشهایی از خدمات پرداخت وجود دارد که هم از حیث اهمیت و هم از نظر جایگاه، نیازمند ورود جدیتر رگولاتور است. زیرساختی نیز برای اطمینان از ارائه خدمات کیف پول ایران در این راستا برنامهریزی و طراحی شده است.
کیف پول ایران مکمل نظام پرداخت کشور است
وی تأکید کرد: کیف پول ایران مطلقا قرار نیست نقش کسبوکاری کیف پولهای حلقهبسته را ایفا کند یا جایگزین آنها شود؛ بلکه بهعنوان مکمل در منظومه نظام پرداخت کشور قرار است ایفای نقش کند.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی گفت: در حوزه تراکنشهای ریزمقدار و تراکنشهای خرد و ضروری مردم، این خدمت نقش بسیار پررنگی خواهد داشت. ظرفیت توسعه این خدمت نیز در اختیار خود کسبوکارهای حوزه کیف پول قرار دارد و بار اصلی توسعه آن بر دوش آنها خواهد بود.
وی افزود: در حال حاضر، این خدمت از دو مسیر اصلی برای مردم قابل دسترسی است؛ یکی از طریق ارائهدهندگان خدمات کیف پول و پرداخت که در ادامه جلسه، حداقل ۱۰ سرویسدهنده از این طریق خدمات خود را ارائه خواهند کرد.
مانییکتا ادامه داد: در صورتی که شرایطی ایجاد شود که به هر ترتیبی، بهدلیل محدودیت در شبکه ارتباطی یا شبکه مخابرات داده، امکان دسترسی به کیف پول ایران از طریق برنامههای کاربردی فراهم نباشد، امکان دسترسی به کیف پول ایران از طریق سادهترین و بنیادیترین بستر ارتباطی، یعنی کانالهای دستوری، فراهم شده است. بنابراین کاربران میتوانند از طریق این کانالها نیز تراکنشهای مرتبط با کیف پول ایران را انجام دهند.
انتقال وجه از طریق کیف پول فقط با داشتن شماره تلفن همراه فرد دریافتکننده
وی با بیان اینکه کیف پول ایران خدمت بسیار سادهای است، اظهار کرد: نقش اصلی آن، ارائه خدمت انتقال وجه است منتها با یک رابط کاربری ساده. شما صرفا باید شماره تلفن همراه فرد دریافتکننده و مبلغ مورد نظر را داشته باشید و دیگر نیازی به پیچیدگیهایی مانند رمز پویا، اطلاعات مرتبط با کارت، شماره شبا یا اقلام اطلاعاتی گسترده وجود ندارد.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی افزود: طبیعتاً با توجه به نقشی که برای این خدمت در نظر گرفته شده است، قرار است در تراکنشهای کمریسک و ریزمقدار مورد استفاده قرار گیرد.
وی ادامه داد: برنامه ما این است که با تأکیدی که دولت داشته است، بخشی از تراکنشهای مرتبط با بخشی از حقوق، مزایا و مستمری حقوقبگیران مرتبط با دستگاههای اجرایی نیز از طریق کیف پول ایران به آنها پرداخت شود.
با تایید کاربران، بخشی از مبلغ یارانه از طریق کیف پول ایران پرداخت میشود
مانییکتا گفت: همچنین در حال برنامهریزی هستیم که با تایید خود کاربران، بخشی از مبلغ یارانه از طریق کیف پول ایران دریافت شود.
وی افزود: هدف از این اقدام، در وهله نخست، آموزش، اطلاعرسانی، افزایش آگاهی و فرهنگسازی درباره نحوه استفاده از این خدمت و بهطور کلی توسعه استفاده از ابزارهای پرداخت الکترونیکی است.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی تصریح کرد: اگر مردم، با انتخاب خودشان، بخشی از حقوق و مزایا یا بخشی از منابع یارانهای خود را در کیف پول ایران دریافت کنند، این امکان بهطور کامل برای آنها فراهم است که هر زمان درخواست داشتند، کل مانده موجودی کیف پول خود را به یکی از شمارهحسابهایشان منتقل کنند.
وی تاکید کرد: بنابراین، نباید این نگرانی وجود داشته باشد که قرار است منابع افراد صرفاً از طریق یک مسیر محدود در اختیار آنها قرار گیرد و امکان استفاده از آن وجود نداشته باشد.
فهرست سرویسدهندههای کیف پول در حال افزایش است
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی گفت: سرویسدهندههای کیف پول از جمله تارا، اسنپ، اوانو، ۷۸۰، روبیکا، آپ، تاپ و ۷ امکان دریافت کالا و خدمات از طریق کیف پول ایران را فراهم کردهاند و این فهرست در حال توسعه است.
وی افزود: هر یک از این ارائهدهندگان تعداد قابل توجهی پذیرنده دارند و بنابراین کاربران هنگام دریافت کالا یا خدمات از مجموعههایی که با این سرویسدهندگان طرف قرارداد هستند، میتوانند از کیف پول ایران استفاده کنند.
مانییکتا ادامه داد: زمانی که کاربر در زیستبوم ارائهدهندگان این خدمات، اقدام به دریافت کالا یا خدمت میکند، در زمان پرداخت وجه گزینه کیف پول ایران را در اختیار خواهد داشت. ترتیباتی که کاربران پیش از این از طریق این برنامهها تجربه کردهاند، همچنان برقرار است و کاربر مستقیماً درگیر فرآیند نمیشود.
وی با بیان اینکه کیف پول ایران یک مسیر جایگزین در کنار سایر مسیرهای پرداخت است، گفت: کاربر این اختیار را دارد که مستقل از زیستبوم ارائهدهندگان، هر زمان که تصمیم بگیرد به کاربر دیگری مستقیماً انتقال وجه انجام دهد یا برای دریافت کالا و خدمت، پرداخت خود را از این مسیر انجام دهد.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی افزود: در این مسیر، کاربر تنها شماره تلفن همراه کیف پول طرف مقابل را وارد میکند و مبلغ مورد نظر منتقل میشود. همچنین امکان مدیریت کیف پول برای کاربر فراهم شده و وی میتواند در نهایت از کیف پول خود برداشت کرده و مانده موجودی را به یکی از شمارهحسابهای فعال خود در شبکه بانکی منتقل کند.
مانییکتا درباره نحوه جابهجایی منابع مالی در کیف پول ایران نیز گفت: پیش از انجام عملیات خرید، منابعی که مردم کیف پول خود را با آن شارژ میکنند نزد بانک مرکزی قرار دارد و پس از انجام و تکمیل خرید، متناسب با زیستبومی که تراکنش در آن انجام شده است، منابع مالی به برنامه مربوطه منتقل و در اختیار پذیرنده قرار میگیرد.
وی درباره کارمزد کیف پول ایران اظهار کرد: تصویری که در ابتدای جلسه درباره جایگاه و نقش کیف پول ایران ارائه شد، بر تنوعبخشی به ابزارهای پرداخت و جایگاه کیف پول ایران به عنوان یک ابزار مکمل استوار است. کیف پولهای بسته و نیمهبسته نیز نقش اصلی خود را در نظام پرداخت کشور خواهند داشت.
جزئیات انتقال وجه از طریق کیف پول
مانییکتا افزود: کیف پول ایران صرفاً برای آن بخش از تراکنشها که حفظ جایگاه تراکنشهای ریزمقدار در آنها ضروری و حائز اهمیت است، طراحی شده است.
وی تأکید کرد: در کیف پول ایران برای خدمتگیرنده اصلی، یعنی مردم، فعلاً در تراکنش خرید مشابه سایر تراکنشهای خرید، کارمزدی در نظر گرفته نشده است و مردم به عنوان دریافتکنندگان خدمت، در تراکنش خرید کارمزدی پرداخت نمیکنند.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی ادامه داد: البته مدل کارمزد متناسب با اینکه تراکنش در چه زیستبومی انجام شود، با استفاده از واسط یا بدون واسطه و به صورت مستقیم انجام شود، متفاوت خواهد بود. همچنین در تراکنشهایی که مستقیماً به صورت انتقال وجه بین دو کاربر انجام میشود، مدل متفاوتی وجود دارد که جزئیات آن اطلاعرسانی خواهد شد.
مانییکتا درباره وضعیت انتقال وجه در صورت وجود محدودیت موجودی یا سقف تراکنش گفت: در تراکنشهای انتقالی، زمانی که فرد بخواهد انتقال وجه انجام دهد، سقف پنج میلیون تومان برای هر تراکنش از مبدأ کنترل میشود؛ البته شرایط در تراکنشهای خرید متفاوت است.
شرط انتقال حقوق و یارانه به کیف پول ایران
وی افزود: اگر تراکنش انتقال وجه به دلیل محدودیتهای مربوط به سقف امکانپذیر نباشد، تراکنش به صورت ناقص انجام نمیشود؛ بلکه یا تراکنش به طور کامل انجام میشود یا اصلاً انجام نخواهد شد و خطای مناسب به کاربر نمایش داده میشود.
مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی درباره امکان انتقال حقوق و یارانه به کیف پول ایران نیز گفت: در این زمینه بر اخذ تأیید و رضایت کاربر تأکید شده است.
وی افزود: برای مثال، در مورد حقوق، دستگاه مربوطه و حقوقبگیر یا مستمریبگیر باید رضایت خود را برای این فرآیند اعلام کنند و تأیید کاربر همچنان برقرار خواهد بود.
مانییکتا اظهار کرد: با حفظ رضایت اخذشده از کاربر، این امکان برای او فراهم خواهد بود که هر زمان بخواهد، یکی از شمارهحسابهای خود را برای انتقال وجه انتخاب کند.