نورنیوز-گروه سیاسی: سفر چهارشنبه دکتر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس به بغداد اهمیت ویژهای داشت و از این رو دستهایی برای مخدوش کردن و برجسته کردن حواشی فعال شدند. با این وجود برجستگی دستاوردهای این سفر برای ایران، دولت عراق و مقاومت آشکار است. در این سفر دو موضوع مهم اقتصادی و امنیتی مد نظر ایران پیگیری شد و با مباحث و توافقاتی که بین ایشان و مقامات ارشد عراق صورت گرفت، امید زیادی به تحقق آنها وجود دارد.
این سفر روی نزدیکتر کردن دیدگاهها میان دولت و مقاومت عراق تمرکز داشت، از این رو نمادهای تصویری سفر شامل سخنرانی در جمع فرماندهان حشدالشعبی بر مزار فرمانده شهید ابومهدی المهندس مورد توجه و تفسیر قرار گرفت.
مقاومت عراق جدای از اینکه از زمان سقوط رژیم بعثی در ۲۵ سال پیش، درخشش ویژهای در دفاع از سرزمین مقدس عراق و تاسیس نظام سیاسی مبتنی بر انتخابات داشته، نقش آن در دفاع از فلسطین و لبنان در برابر رژیم صهیونی و مقابله با حامی متجاوز آن -آمریکا- هم برجسته بوده است. آمارهای منتشره از دستکم ۱۰۰ شهید مقاومت عراق در جنگ رمضان و دوره سه ماهه پس از آن خبر میدهند.
کمتر به این نکته توجه شده است که مقاومت عراق دو موقعیت بسیار سخت در دوره نه ساله اشغال نظامی عراق توسط آمریکا و انگلیس و در دوره چهار ساله تسلط تروریستها بر نزدیک به ۶۰ درصد خاک عراق را با پیروزی درخشان پشت سر گذاشته است. در واقع ۱۳ سال ایستادگی در برابر اشغال و ترور که در شرایط ضعف نظامی عراق صورت گرفت، شاهکاری بود که ملت عراق با شکلدهی به کتایب و فصایل مقاومت و بخصوص حشدالشعبی آفریده است و کاملاً معلوم است که چنین مقاومتی چه حجمی از دشمنی تا حسادت را بر میانگیزد. کما اینکه تاریخ ۲۵ سال اخیر عراق آکنده از فشار علیه مقاومت بوده است و مقاومت علیرغم آن توانسته از نهالی به درختی ستبر تبدیل گردد.
حضور چند میلیونی مردم شریف عراق در تشییع بسیار با شکوه و معنادار پیکر مطهر رهبر عظیمالشأن شهید، میزان قدرت مقاومت در عراق را آشکار کرد. حضور علمای حوزه با عظمت نجف و حضور ارکان مختلف دولت عراق در آن به همراه عشق تودههای عراقی که نثار پیکر امام شهید شد، پشت دشمن آمریکایی- صهیونی و عوامل منطقهای آنها را لرزاند. چرا که امام به دست آنها شهید شده بود و حالا لبیک چند میلیونی عراقیها پاسخ قاطعی به متجاوزان بود.
دشمن از همین صحنه به سهمگینی مشکلی که در عراق دارد
پی برد و تلاش کرد تا با ارعاب مردم و با استفاده از اهرمهای اقتصادی، سیاسی و نظامی- امنیتی که در اختیار دارد عراق را تحت فشار قرار داده و به کنترل درآورد. از این رو در جریان سفر نخستوزیر عراق به واشنگتن که حدود یک هفته پس از تشییع بسیار باشکوه پیکر مطهر رهبر شهید در عراق صورت گرفت، دولت آمریکا هر گونه توافق اقتصادی و امنیتی با وی را منوط به محدود شدن نفوذ مقاومت کرد. این همه در حالی بود که دولت عراق روی خروج کامل نظامی آمریکا از عراق تا پایان سپتامبر / مهر تاکید داشت و آمریکا علیرغم میل به آن تن داده است هر چند ممکن است در نهایت با بهانه تراشی از اجرای آن سر باز زند.
آمریکا با توجه به این مسئله، بحث خلع سلاح و انحلال واحدهای مقاومت را دنبال کرد و عوامل منطقهای خود و بعضی سران سیاسی که مرعوب شده بودند را وارد میدان کرد. آمریکا خبیثانه توسعه عراق و اجرای توافقات اقتصادی را با خلع مقاومت گره زد و واحدهایی از مقاومت را زیر فشار قرار داد. در این میان شورای هماهنگی شیعه در فضائی قرار گرفت که باید برای آن چارهاندیشی میکرد. این فضا سبب بروز اختلافاتی شد و ضرورت رفع آن پیش آمد در اینجا خواهناخواه چشمها متوجه جمهوری اسلامی شد تا به حل مسئله کمک کند.
مسئله پیش آمده نیاز به سیاستورزی داشت تا هم اقتدار مقاومت حفظ شود و هم فکری برای رفع مشکلات دولت در حوزه اقتصادی شود. سفر دکتر قالیباف به عراق به همراه ابتکارهای که بهطور مشترک از سوی عراق و ایران اتخاذ شد، گام مهمی در این مسیر بود و نتایج خوبی هم داشت.
در جریان این سفر حل مسئله فیمابین دولت و مقاومت در دستور کار مقامات عراقی و ایرانی قرار گرفت. اظهارات علی الزیدی نخستوزیر عراق مبنی بر اینکه دولت بر تصویب سریعتر قانون خدمات حشدالشعبی در پارلمان که تصویب آن حدود دو سال به تاخیر افتاده بود، تاکید دارد از این مسئله حکایت میکند. با توجه به اینکه منشأ این تاخیر، دولت آمریکا بود، تاکید دولت عراق بر این موضوع برای آن بیهزینه هم نیست و میتواند آن را با مشکلاتی مواجه کند. دولت عراق پس از بازگشت قالیباف به تهران، بار دیگر بر حمایت کامل خود از حشدالشعبی تاکید نمود و این دستاورد کمی برای مقاومت نیست.
بحث دیگر گروههای مقاومتی خارج از حشد است که بگو مگوهای زیادی را در پی داشته است. همانطور که میدانید ضرورت شکلگیری مقاومت در عراق با دو پدیده امنیتی اشغال خارجی و تروریسم ناشی از آن ارتباط دارد و اگر چه این دو پدیده شکست خوردهاند ولی بهطور کامل رفع نگردیده و باز تولید آن در آینده ممکن است، حفظ همه جریانات مقاومتی در کنار نهاد رسمی نظامی موضوعیت دارد. در طول این سالها، از آنجا که مقاومت دو قالب رسمی دارای چتر قانون و غیررسمی فاقد چتر قانون داشته و از این رو بحثهایی را برانگیخته است، باید ابهامات آن برطرف میشد. البته همانطوری که عراق با ترکیب این دو نوع نهاد مقاومتی، بحرانهای سخت را پشت سر گذاشته است، در آینده هم حفظ این ترکیب برای برونرفت از حوادث سخت لازم میباشد. بخصوص که مقاومت رسمی در واکنش سریع به تهدیدات دچار محدودیتهایی است و همین حالا در مورد اینکه حشد چه مسئولیتی دارد و چگونه باید آن را انجام دهد اختلافاتی وجود دارد. پس واضح است که باید در این خصوص توافقات و اقداماتی صورت گیرد.
ابهامی که در بحث حفظ اقتدار حشدالشعبی و تمرکز بر آن و در عین حال حفظ گروههای مقاومتی خارج از آن و حفظ اقتدار دولت مرکزی پیش آمده و تلاشهای دشمنان عراق در دامن زدن به این ابهامات آشکار میباشد، نیاز به سیاستورزی برای حل و فصل ابهامات و اشکالات خود را نشان میدهد. در اینجا با توجه به اینکه عراق در حال حاضر فاقد نهاد فیصله دهنده به این اختلافات میباشد، نگاهها متوجه کمک جمهوری اسلامی است.
نکته اینجاست که از یکسو باید ساختار و سلاح مقاومت حفظ شود و از سوی دیگر تحت اشراف دولت قرار داشته باشد. رعایت توامان این دو، پیچیدگیهایی دارد. سفر دکتر قالیباف به عراق تدبیری بود که برای حل این مسئله انجام شد. در این بین نظر شورای هماهنگی شیعه ادغام ناقص فصایل و عصایب در حشد و حفظ موجودیت طیفهای دیگر در قالب ابقاء ستادهای آنان و برخوردار شدن از مشروعیت دولتی است. این سیاستورزی راه ادامه فعالیتهای کتایب و فصایل را باز میکند و به کاهش فشار علیه آنها و کاهش فشار بر دولت میانجامد.
بعضی محافل داخلی در ایران با تمرکز روی موضوعات حاشیهای و قلب حقایق و تمسک به بعضی از سخنان رئیس مجلس که ارتباطی به موضوع مقاومت نداشت، تلاش کردند تا این سفر را تحتالشعاع قرار دهند در حالی که جا دارد از منظری عراقی تثبیت مقاومت، ساختار و سلاح آن به عنوان دستاورد آن برجسته شود.
عراق و ایران به عنوان دو کشور بزرگ با ظرفیتهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی همگرا در صورتی که به همکاری راهبردی در این امور برسند میتواند نقش کلیدی در حفظ استقلال منطقه از مداخلات خارجی و سیاستهای تفرقه افکنانه دولتهای فتنهگر در منطقه داشته باشند. همگرایی امنیتی میان دو کشور میتواند سد مستحکمی در برابر تجاوزات رژیم صهیونی علیه کشورهای منطقه باشد از این رو هر گام همگرایی دو کشور زیر ذرهبین دشمنان قرار دارد که خود، این همگرایی را مورد تاکید قرار میدهد.
روزنامه کیهان