نورنیوز-گروه بینالملل: ستارهشناسان جمعیتی از کهکشانهای رادیویی دارای لوبهای رادیویی در حال محو شدن را کشف کردهاند. این کشف نشان میدهد وقتی موتورهای سیاهچالههای کلانجرم که این جریانهای بزرگ و شکوفا از پلاسما را تغذیه میکنند متوقف میشوند، چه اتفاقی میافتد. این کشف، درک ما را از چرخههای زندگی کهکشانها افزایش میدهد.
به نقل از اسپیس، پژوهشگران ۱۴ گزینه برای کهکشانهای رادیویی کمنور یا بازمانده را که در منطقهای از آسمان یافت میشوند، در این پژوهش مورد بررسی قرار دادند. این منطقه موسوم به «XMM–LSS» توسط رصدخانه فضایی پرتو ایکس «ایکسامام-نیوتون» (XMM-Newton) مورد بررسی دقیق قرار گرفته است.
کهکشانهای رادیویی در امواج رادیویی بسیار درخشان هستند و لوبهای وسیعی از گاز دارند که میتوانند تا میلیونها سال نوری امتداد داشته باشند. کهکشانهای رادیویی باقیمانده، مرحله نهایی تکامل کهکشانهای رادیویی را نشان میدهند که در آن نقطه، فورانهای مناطق مرکزی کهکشانها یا هستههای کهکشانی فعال تغذیهشده توسط سیاهچالههای غولپیکر خاموش شدهاند. بنابراین، این فورانها دیگر نمیتوانند لوبهای رادیویی وسیع را دوباره پر کنند و باعث میشوند که آنها به تدریج محو شوند.
پژوهشگران میدان XMM-LSS را با استفاده از تلسکوپ رادیویی «مرکات»(MeerKAT) که آرایهای متشکل از ۶۴ آنتن واقع در آفریقای جنوبی است، «آرایه بسیار بزرگ جانسکی»(Jansky Very Large Array) و «آرایه فرکانس پایین»(LOFAR) بررسی کردند.
این ترکیب قوی از مشاهدات به آنها امکان داد تا بررسی کنند که چگونه انتشار امواج رادیویی از لوبهای کهکشانهای رادیویی با افزایش سن ذرات درون آنها و از دست دادن انرژی تغییر میکند. این کار به پژوهشگران امکان داد تا مشخص کنند که ۱۲ مورد از ۱۴ گزینه در واقع کهکشانهای رادیویی باقیمانده هستند؛ در حالی که دو مورد دیگر همچنان کهکشانهای رادیویی فعال باقی ماندهاند.
این گروه پژوهشی، نکات قابل توجهی را درباره ۱۲ بقایای کهکشان رادیویی تاییدشده کشف کردند.
یکی از نکات برجسته این پژوهش، قدمت این بقایا بود که به نظر میرسید بین هشت تا ۴۲ میلیون سال در حال محو شدن بودهاند و میانگین سن محو شدن آنها ۱۲ میلیون سال بوده است. این سن کمتر از سن اندازهگیریشده برای بقایای کهکشانهای رادیویی است که میتواند نشان دهد ستارهشناسان جمعیتی از بقایای کوتاهمدت را از دست دادهاند.
این تنها یافته خارقالعاده پژوهش نبود. دانشمندان دریافتند که بقایای مورد بررسی آنها در طیف وسیعی از مراحل تکاملی وجود دارند. برخی دارای فورانهایی هستند که تازه خاموش شدهاند؛ در حالی که برخی دیگر تکاملیافتهتر هستند و مدتها پیش خاموش شدهاند.
این یافتههای جدید، گامی بزرگ به سوی درک چرخههای زندگی کهکشانهای رادیویی و چگونگی عملکرد سیاهچالههای کلانجرم به عنوان موتورهایی است که فورانهای هدایتکننده لوبهای رادیویی وسیع را به حرکت در میآورند.
این پژوهش در مجله «MNRAS» به چاپ رسید.