نورنیوز- گروه بین الملل: قطر در پی حملات موشکی ایران به تأسیسات حیاتی صنعتی راسلفان و انسداد عملی تنگه هرمز، ناچار به کاهش شدید هزینههای دولتی در داخل و خارج شده و اقتصاد این کشور که بر پایه صادرات گاز طبیعی استوار است، با کوچکترین اندازه خود در سالهای اخیر مواجه شده است.
بر اساس گزارش مؤسسه تحلیل دلوآیت، بخش غیرنفتی قطر نیز همچنان تحت فشار درگیریهای منطقهای قرار دارد و شاخص مدیران خرید و گردشگری ورودی تا آوریل ۲۰۲۶ در وضعیت انقباض باقی ماندهاند.طبق گزارشهای بینالمللی، صادرات الانجی قطر از مسیر تنگه هرمز برای ماهها متوقف شده و درآمدهای نفتی این کشور با کاهش ۲۳.۵ درصدی روبهرو شده است.کسری بودجه قطر در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۲۰ برابر افزایش یافته و به ۱۰.۳ میلیارد ریال (معادل ۲.۸۳ میلیارد دلار) رسیده است.صندوق بینالمللی پول نیز پیشبینی کرده که اقتصاد قطر در سال جاری تا ۸.۶ درصد کوچکتر شود، در حالی که «آندریاس کریگ»، تحلیلگر برجسته منطقهای، حتی سقوطی تا ۱۳ درصد را محتمل میداند.
در واکنش به این شوک درآمدی، دولت قطر سیاست انقباض مالی را در پیش گرفته و مخارج خود را در پروژههای داخلی و سرمایهگذاریهای خارجی به شدت کاهش داده است. تحلیلگران معتقدند که صندوق ثروت ملی قطر (قطر اینوستمنت اتوریتی) ممکن است ناچار به فروش بخشی از داراییهای خارجی خود از جمله املاک و سهام بانکی در اروپا و آمریکا برای پوشش کسری بودجه ۲۰۲۶ شود.این اقدام میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای غربی داشته باشد که سرمایههای قطری سالهاست نقش مهمی در آنها ایفا میکنند.
در مرکز این بحران اقتصادی، تأسیسات صنعتی راسلفان قرار دارد؛ بزرگترین مجتمع تولید گاز طبیعی مایع در جهان که در فاصله ۸۰ کیلومتری شمال دوحه واقع شده است.این منطقه که توسط شرکت دولتی قطر انرژی اداره میشود، در تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۲۶ (۲۷ اسفند ۱۴۰۴) هدف حملات موشکی ایران قرار گرفت. بر اساس گزارشها، پنج موشک بالستیک از سوی ایران به سمت این تأسیسات شلیک شد که چهار فروند آن رهگیری و یک فروند به مجتمع اصابت کرد و آتشسوزی گستردهای به دنبال داشت.منابع داخلی قطر تأکید کردند که تمامی پرسنل حاضر در محل شناسایی شدهاند و تلفات جانی در این حمله گزارش نشده است.
سعد بن شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر و مدیرعامل شرکت قطرانرژی، اعلام کرد که دو واحد از ۱۴ واحد فرآوری الانجی و یکی از دو کارخانه تبدیل گاز به مایعات در این حملات آسیب دیده است که معادل ۱۷ درصد از ظرفیت صادراتی الانجی قطر را مختل کرده است.به گفته الکعبی، عملیات تعمیر این واحدها که شرکت آمریکایی اکسون موبیل نیز در آنها سهام دارد، ممکن است سه تا پنج سال به طول انجامد و سالانه حدود ۱۲.۸ میلیون تن از تولید الانجی را متوقف کند. برآورد اولیه خسارت سالانه این حملات حدود ۲۰ میلیارد دلار کاهش درآمد اعلام شده است و هزینه بازسازی واحدهای آسیبدیده نیز ۲۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
اما بحران راسلفان به حملات موشکی مارس محدود نشد. در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ (۱ تیر ۱۴۰۵)، انفجاری مهیب در کارخانه تأمین گاز بارزان واقع در همین مجتمع صنعتی رخ داد که بر اساس آخرین گزارشها، دستکم ۱۳ کشته و ۶۶ زخمی بر جای گذاشت.بر اساس گزارشها، این انفجار زمانی رخ داد که کارگران مشغول راهاندازی مجدد این کارخانه پس از تعطیلی چندماهه ناشی از حملات پیشین بودند. وزیر انرژی قطر با تأکید بر اینکه این حادثه تصادفی بوده و نتیجه خرابکاری یا اقدام خصمانه نیست، اعلام کرد که کارخانه بارزان از دسامبر ۲۰۲۵ به دلیل نیاز به تعمیرات اساسی تعطیل بوده و تنها دو روز پیش از انفجار مجدداً راهاندازی شده بود. قربانیان این انفجار از اتباع هند و پاکستان گزارش شدهاند.
مجموعه این رویدادها یعنی حملات موشکی مارس، تعطیلی طولانیمدت واحدهای تولیدی، انسداد مسیرهای صادراتی و انفجار مرگبار ژوئن، اقتصاد قطر را با چالشی بیسابقه مواجه کرده است.با وجود ذخایر هنگفت مالی صندوق ثروت ملی که میتواند به طور موقت از اقتصاد حمایت کند، تداوم این بحران مدل اقتصادی مبتنی بر درآمدهای گازی این کشور را با چالشهای جدی و بلندمدتی مواجه ساخته و ممکن است قطر را برای نخستین بار در سالهای اخیر به فروش گسترده داراییهای خارجی خود وادار کند.