نورنیوز-گروه بین الملل: «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان با بیان این مطلب افزود: موضع ما در تعهدمان به امنیت دریایی و قوانین بینالمللی و جلوگیری از تشدید تنش و درگیری بیشتر، همچنان ثابت و پابرجاست است.
جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان پیش از ۱۷ تیرماه (روز نقض تفاهم اسلامآباد از سوی آمریکا) و هم پس از آن، گفتوگوهای تفصیلی را به عنوان دو دولت ساحلی تنگه هرمز آغاز کردند تا به سازکاری برای ساماندادن به بحران ایجاد شده توسط آمریکا دست یابند.
«سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ۱۷ مرداد با بیان اینکه مذاکرات با عمان در خصوص سازکار حقوقی و مدیریت تنگه هرمز در خصوص تعیین مسیر تردد تنگه هرمز در حال انجام است و خیلی به توافق نزدیک هستیم، توضیح داد: در گذشته TSS یا مسیری وجود داشت که دیگر از نظر جمهوری اسلامی این مسیر برای تردد کشتیها قابل قبول نیست و لازم است یک TSS جدیدی در نظر گرفته شود که البته دارای پیچیدگیهای گسترده فنی و حقوقی است.
«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه هم با اشاره به اینکه در مورد نقشه تردد تفاهم حاصل شده است، درباره روند گفتوگوها با عمان توضیح داد: «در مورد بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در مورد آن بحث میشود، ولی مذاکرات به شکل خیلی روان و سازنده دارد انجام میشود. در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده اما قرار این بوده است که تفاهم را در قالب یک بسته نهایی کنیم؛ یعنی نقشه به همراه بیانیه مشترک.»
بر مبنای این اظهارات مسئولان دیپلماسی ایران، این نقشه راه در حال نهایی شدن است اما بر همین مبنا و به گفته بقائی به سه دلیل روند در حال طولانیشدن است: «پیچیدگی موضوع، تعدد بازیگران اثرگذار و در نهایتا تلاش طرفهای بدسگال که نشان دادند هیچوقت به صلح و امنیت منطقه بها نمیدهند و اساساً دوست دارند که منطقه ما همیشه در حالت کشمکش و آشوب باشد.»
فرآیند سازنده میان ایران و عمان در صورت رسیدن به تفاهم میتواند مسیر تازهای برای پایان دادن به بحران تلقی شود اما این فرض در صورتی درست خواهد بود که فرایند سازنده دیگری هم در ذهن و درک تصمیمگیران آمریکا آغاز شود.
از این روست که درست در روزهایی که مذاکرات ایران و عمان درباره سازوکار مدیریت تردد کشتیها از تنگه هرمز وارد مراحل پایانی شده و به گفته مقامات دو کشور تنها چند گره فنی و حقوقی در تنظیم بیانیه باقی مانده، رئیسجمهور آمریکا بار دیگر با لحنی تهدیدآمیز عمان را هدف قرار داده و اعلام کرده است که در صورتی که این کشور سر راه تلاشهای واشنگتن برای دستیابی به توافق درباره این آبراه راهبردی قرار بگیرد، آن را بمباران خواهد کرد.
دولتمردان آمریکا معتقدند پذیرش رسمی حق حاکمیت ایران و عمان بر این آبراه، به معنای کنار گذاشتن نقش تعیینکننده آمریکا در تعیین قواعد دریانوردی خلیج فارس است و در چنین شرایطی نمیتوان این نوع کنارگذاشته شدن را به عنوان دستاورد و پیروزی در جنگ آغاز شده علیه ایران به مردم آمریکا قبولاند و فروخت.
اکنون واشنگتن با یک انتخاب روشن روبهرو است یا سازوکاری را که میان دو کشور ساحلی در حال شکلگیری است به عنوان راهی برای کاهش تنش و بازگشت تدریجی تردد دریایی بپذیرد یا همچنان تلاش کند بازگشایی هرمز را به تصمیم و شروط خود گره بزند. گزینه نخست، امکان تبدیل یک بحران نظامی به یک راهحل دیپلماتیک را فراهم میکند اما گزینه دوم، حتی اگر در کوتاهمدت فشار بیشتری بر تهران و مسقط وارد کند، میتواند روندی را که اکنون به گفته مقامهای ایرانی به مراحل نهایی نزدیک شده، با مانع تازهای روبهرو کند. به همین دلیل، آزمون واقعی سیاست واشنگتن در هرمز نه در تهدیدهای لفظی که در نحوه مواجهه آن با توافق احتمالی ایران و عمان آشکار خواهد شد.
بحران در تنگه هرمز و مسدود شدن این آبراه بینالمللی یکی از مهمترین رویدادهای ماههای اخیر بوده و به نوعی همه جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است. تنگه هرمز به دلیل ماجراجوییها و زیادهخواهیهای آمریکا مسدود شد و با پایان و جبران خسارات ناشی از آنها هم باز خواهد شد.