نورنیوز-گروه اقتصادی: محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، در مراسم روز ملی تشکلها با تشریح مهمترین برنامههای تجاری و ارزی دولت، تأکید کرد که در شرایط جنگ اقتصادی و محدودیت منابع ارزی، اولویت اصلی کشور حفظ تولید، اشتغال و افزایش ارزآوری از طریق توسعه صادرات است.
وی همچنین از اجرای پروژهای برای تحول اساسی در نظام ثبت سفارش خبر داد و گفت این سامانه باید از یک فرآیند پیچیده کنترلی به جایگاه واقعی خود یعنی یک سند آماری و اطلاعرسان تبدیل شود.
محدودیت ارزی؛ ناچار به اولویتبندی هستیم
دهقاندهنوی با اشاره به شرایط ویژه اقتصادی کشور گفت: سال جاری سالی متفاوت و همراه با چالشهای بزرگ است و محدودیتهای ناشی از محاصره اقتصادی و آسیبهای وارد شده به زیرساختهای اقتصادی در دوران جنگ، منابع ارزی کشور را با فشار بیشتری مواجه کرده است.
وی افزود: برخی تصمیمات ممکن است برای فعالان اقتصادی محدودیت ایجاد کند، اما ناچاریم برای اطمینان از تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع، منابع ارزی را اولویتبندی کنیم.
رئیس سازمان توسعه تجارت تأکید کرد وزارت صمت برنامه خود را بر حفظ تولید، اشتغال و تأمین مواد اولیه صنایع متمرکز کرده و هدف آن است که نیاز واحدهای تولیدی، هرچند با تأخیر زمانی، تأمین شود.
مسیرهای جایگزین تجارت در حال توسعه است
دهقاندهنوی با اشاره به محدودیتهای ایجاد شده در مسیرهای دریایی جنوب اظهار داشت: ایران با برخورداری از مرزهای گسترده و همسایگان متعدد، ظرفیت مناسبی برای جبران بخشی از این محدودیتها دارد؛ هرچند تجارت از مسیرهای زمینی و شمالی هزینه بیشتری نسبت به حملونقل دریایی دارد.
وی از رشد ظرفیت زیرساختهای لجستیکی خبر داد و گفت: ظرفیت حمل ریلی نسبت به مدت مشابه سال قبل تقریباً دو برابر شده و بنادر شمالی نیز بیش از 60 درصد افزایش ظرفیت داشتهاند؛ اگرچه همچنان ترافیک مرزی و افزایش هزینه حملونقل از چالشهای موجود است.
استراتژی جدید؛ تولید ارز مهمتر از تخصیص ارز است
رئیس سازمان توسعه تجارت مهمترین راهبرد سال جاری را افزایش ارزآوری عنوان کرد و گفت: امروز تولید ارز برای کشور از تخصیص ارز اهمیت بیشتری دارد.
وی از تشکلهای تولیدی و صادراتی خواست برنامههای خود برای توسعه صادرات را ارائه کنند و افزود: هرجا مانعی بر سر راه صادرات و ارزآوری وجود داشته باشد، سازمان توسعه تجارت آمادگی دارد با همکاری تشکلها آن را برطرف کند.
مطالبهگری تنها نقش تشکلها نیست
دهقاندهنوی با تأکید بر جایگاه تشکلهای اقتصادی تصریح کرد: مطالبهگری و انتقاد سازنده یکی از مهمترین وظایف تشکلهاست و هیچگاه نباید از آن عبور کرد، اما نقش تشکلها به مطالبهگری محدود نمیشود.
وی، ارتقای فناوری، توسعه تجارت، ایجاد بسترهای نوآوری، افزایش شفافیت، مسئولیتپذیری اجتماعی، فرهنگسازی و توسعه بازارهای صادراتی را از دیگر مأموریتهای مهم تشکلها برشمرد.
او در همین زمینه به سفر اخیر هیئت ایرانی به پاکستان اشاره کرد و گفت حضور هدفمند نمایندگان اتاق بازرگانی و بخش خصوصی در مذاکرات تجاری، نقش مؤثری در پیشبرد توافقات داشت و این الگو باید در تعاملات خارجی تقویت شود.
پیشنهاد سازمان توسعه تجارت به بانک مرکزی؛ کاهش نسبت تعهد ارزی به 60 درصد
دهقاندهنوی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع کارتهای بازرگانی و بازگشت ارز صادراتی پرداخت و گفت: در حال حاضر اگر صادرکننده بیش از 60 درصد تعهدات ارزی خود را ایفا کرده باشد، کارت بازرگانی او فعال میماند؛ در حالی که پیش از جنگ این نسبت 70 درصد بود.
وی درباره تفاوت ضوابط بانکی و تجاری توضیح داد: بانک مرکزی برای برخی خدمات مانند ضمانتنامه و تسهیلات، نسبتهای 70 و 80 درصد را ملاک قرار داده است و ما از این بانک درخواست کردهایم که در شرایط فعلی این ارقام نیز به 60 درصد کاهش یابد.
رئیس سازمان توسعه تجارت تأکید کرد این موضوع نشانه اختلاف میان دو دستگاه نیست، بلکه یک بحث کارشناسی درباره نحوه حمایت از صادرکنندگان در شرایط فعلی است.
معاملات مستقیم صادرکننده و واردکننده در مرکز مبادله
وی از اجرای یکی از مطالبات فعالان اقتصادی خبر داد و گفت: بانک مرکزی امکان معاملات مستقیم میان صادرکنندگان و واردکنندگان را در مرکز مبادله فراهم کرده است.
به گفته دهقاندهنوی، طرفین میتوانند نرخ ارز را به صورت توافقی تعیین کنند و تنها ثبت ریالی معامله در مرکز مبادله انجام میشود؛ اقدامی که بخشی از مشکلات مربوط به نرخگذاری و انتقال ارز را برطرف خواهد کرد.
مهلت واردات 180 روز افزایش یافت
رئیس سازمان توسعه تجارت همچنین از تمدید مهلت واردات کالا خبر داد و اظهار داشت: بر اساس ابلاغ جدید، 180 روز به مهلت سررسید واردات اضافه شده است.
وی در عین حال تأکید کرد که دولت باید میان تسهیل تجارت و تضمین تأمین کالا برای کشور تعادل برقرار کند تا از هرگونه سوءاستفاده احتمالی و کمبود کالا جلوگیری شود.
ثبت سفارش به جایگاه واقعی خود بازمیگردد
دهقاندهنوی مهمترین خبر سخنان خود را مربوط به اصلاح سامانه ثبت سفارش دانست و گفت: ثبت سفارش در ابتدا صرفاً یک سند آماری برای اطلاع از میزان تقاضای واردات بود، اما به مرور به بستری برای انواع کنترلهای دستگاههای مختلف تبدیل شد و مشکلات متعددی برای تجار ایجاد کرد.
وی افزود: برنامه ما این است که کنترلهای غیرضرور از فرآیند ثبت سفارش حذف شود و نظارتهای فنی در مرحله گمرک انجام گیرد تا ثبت سفارش دوباره به مأموریت اصلی خود بازگردد.
رئیس سازمان توسعه تجارت همچنین خاطرنشان کرد: در حال حاضر اولویتبندی تخصیص ارز در وزارت صمت به صورت کاملاً سیستمی انجام میشود و برخلاف گذشته، امکان دخالت یا جابهجایی افراد در صف تخصیص ارز وجود ندارد؛ روندی که با اجرای طرح جدید ثبت سفارش شفافتر و دقیقتر خواهد شد.