نورنیوز-گروه اقتصادی: خودروسازانی بزرگی همچون فولکسواگن، استلانتیس و تویوتا برای مقابله با کمبود شدید و نگرانکننده روغن موتور و روانکنندهها که در پی درگیریهای خاورمیانه ایجاد شده است، به ترکیبهای جدید روغن و روانکننده موتور روی آوردهاند.
پس از پشت سر گذاشتن ماههای نخست جنگ ایران، اکنون ذخایر روغنهای پایه باکیفیت مورد استفاده در تولید روغن موتور شرکتهای خودروسازی به پایان رسیده است؛ ذخایری که آمریکا و اروپا عمدتاً از خاورمیانه تامین میکردند.
به نوشته فایننشالتایمز، آنها از آن زمان به تولیدکنندگان جایگزین برای تامین روغن موتور متوسل شدهاند، اما مدیران این صنعت هشدار میدهند که این منابع نیز محدود و در برابر هرگونه شوک جدید در زنجیره تامین آسیبپذیر هستند.
هرگونه تشدید این کمبود برای رانندگان در سراسر جهان به معنای گرانتر شدن و احتمالا طولانیتر شدن تعویضهای دورهای روغن موتور خواهد بود؛ رویهای که برای جلوگیری از اختلال در عملکرد موتور ضروری است.
قیمت روغنهای پایه «گروه ۳/ Group III» در مقایسه با سطوح پیش از جنگ بهطور تقریبی سه برابر شده و اکنون در اروپا و آمریکا به حدود چهار هزار دلار در هر تن رسیده است.
به گفته هولی آلفانو، مدیرعامل انجمن تولیدکنندگان مستقل روغن موتور در ویرجینیای آمریکا، «تامینکنندگان جایگزین نیز ظرفیت محدودی دارند و هرگونه اختلال دوباره در حملونقل، از کار افتادن پالایشگاهها یا هر شوک دیگری در عرضه میتواند بهسرعت وضعیت را وخیمتر کند.»
زنجیره تامین روغنهای پایه گروه ۳ که فرآوردهای با سطح پالایش بسیار بالا و ماده اولیه تولید روغن موتور است، در ماه مارس بهشدت مختل شد. به نوشته فایننشالتایمز، در آن مقطع، حملات علیه تاسیسات شرکت شل در قطر باعث شد تا این شرکت به تعمیرات گسترده نیاز پیدا کند.
گابریِلا توینیگ، مدیر جهانی قیمتگذاری روغنهای پایه در شرکت آرگوس مدیا(Argus Media) میگوید که «برخی تامینکنندگان روغن پایه گروه ۳ خاورمیانه در اروپا و آمریکا تمام موجودی خود را فروخته و برای این محمولهها وضعیت فورسماژور اعلام کردند.»
توینیگ اضافه کرد: گزینههای جایگزین روزبهروز کمتر میشوند. حتی اگر تنگه هرمز همین فردا بازگشایی شود، انتظار نمیرود که اروپا و آمریکا زودتر از ماه اکتبر محمولههای جایگزین دریافت کنند.»
به نوشته فایننشالتایمز، خودروسازان برای جلوگیری از وقوع بحران شتابزده به دنبال منابع جایگزین روغن موتور رفتند؛ اقدامی که به گفته فعالان این صنعت، بسیار چالشبرانگیز بوده است، زیرا تولیدکنندگان باید اطمینان حاصل میکردند که فرمولاسیونهای جایگزین روغنهای پایه، همان سطح کیفیت و عملکرد قبلی را ارائه میکنند و برای محصولات جدید نیز تاییدیه میگرفتند.
یکی از مدیران یک شرکت بزرگ تولیدکننده روغن موتور در اروپا میگوید که «شرایط همچنان در حال تغییر است. قبلا ۱۰۰ درصد تولیدکنندگان خودرو تمایلی نداشتند هیچ روغن دیگری را بپذیرند، اما این روزها برخی از آنها واقعا مستاصل شدهاند و اگر شرایط بازار به همین شکل ادامه پیدا کند، ممکن است مجبور شوند برای ادامه تامین بازار، در مشخصات فنی خود انعطاف بیشتری نشان دهند.»
شرکت خودروسازی استلانتیس هلند اعلام کرد که روغنها «با فرمولاسیون جدید» را ارزیابی کرده و محصولات جایگزینی را که با «استانداردهای قابلاعمال صنعت» مطابقت دارند، تامین کرده است.
فولکسواگن هشدار داده که «کمبود روغنهای پایه وضعیتی فراگیر در کل صنعت و خارج از کنترل مستقیم تکتک خودروسازان است.»
تویوتای ژاپن نیز تاکید کرد که تحتالشعاع این کمبود قرار گرفته اما فعلا منابع جایگزین مورد نیاز خود را تامین کرده است. مشتریان برخی نمایندگیهای سوزوکی موتور در ژاپن نیز از ماه ژوئن، با تاخیر در تعویض دورهای روغن موتور مواجه شدهاند.
همچنین، یک شرکت تاکسیرانی در اوساکا در غرب ژاپن، اعلام کرد که وضعیت تامین اندکی بهتر شده، اما قیمت روغنهای پایه دوبرابر شده و همین مسئله شرکت را مجبور کرده است نرخ کرایه تاکسی را برای مشتریان افزایش دهد.
فایننشالتایمز در پایان نوشت: بهرغم اینکه بسیاری از خودروسازان فعلا منابع جایگزین خود را تامین کردهاند، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که شرایط ممکن است هر لحظه دستخوش تغییر شود. موج ادغام در این صنعت، تعداد تامینکنندگان را کاهش داده است؛ افزون بر این، تامینکنندگان جایگزین، از جمله کره جنوبی نیز نتوانستهاند نفت خام مورد نیاز خود را مانند گذشته دریافت کنند.