نورنیوز-گروه اجتماعی: این یافتهها که در مجله لَنسِت هِلثی لانجِویتی/ The Lancet Healthy Longevity منتشر شده، نشان میدهد که زنان دو برابر مردان و افراد سیاهپوست ۷۵ درصد بیشتر از آسیاییها در معرض خطر زوال عقل پس از ۹۰ سالگی هستند.
تعداد افراد بالای ۹۰ سال در جهان تا سال ۲۱۰۰ میلادی ممکن است به حدود ۲۳۰ میلیون نفر برسد، با این حال این گروه سنی در تحقیقات مربوط به پیری مغز کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. بیشتر دانش دانشمندان درباره زوال عقل از مطالعات روی افراد مسنتر (۶۵ سال به بالا) بهدست آمده است که اغلب تنوع نژادی و قومیتی کافی ندارند.
ردیابی خطر زوال عقل
مطالعهای با عنوان زندگی پس از ۹۰ سالگی (LifeAfter90) از سال ۲۰۱۸ میلادی برای پرکردن این خلأ طراحی شده است. پژوهشگران گروهی از اعضای مرکز سلامت کایزر پرمننته را که در سن ۹۰ سالگی یا بالاتر و بدون نشانههای زوال عقل ثبتنام کرده بودند، دنبال کردند. شرکتکنندگان هر شش ماه یک بار ارزیابی شناختی (مربوط به حافظه و تفکر) میشوند تا محققان موارد جدید زوال عقل را شناسایی و تغییرات خطر را در سنین بسیار بالا بررسی کنند.
نابرابریهای زوال عقل پس از ۹۰ سالگی
نتایج نشان داد که: زنان دو برابر مردان در معرض خطر زوال عقل پس از ۹۰ سالگی بودند؛افراد سیاهپوست ۷۵ درصد بیشتر از آسیاییها در معرض خطر بودند؛افراد سیاهپوست و اسپانیاییتبار (هیسپانیک) بهطور چشمگیری بیشتر از افراد سفیدپوست و آسیایی به زوال عقل مبتلا شدند.دکتر ریچل ویتمر (Rachel Whitmer)، نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: یافتههای مطالعات پیشین نشان میدهد که در جمعیت ۶۵ سال و بالاتر، زنان نسبت به مردان خطر بیشتری برای ابتلا به زوال عقل دارند. با این حال، هیچ تحقیقی نشان نداده بود که آیا این الگو در سنین بالای ۹۰ سال نیز ادامه دارد یا خیر. اکنون باید مشخص کنیم چه عواملی پس از ۹۰ سالگی بر خطر زوال عقل تأثیر میگذارند و ژن آپولیپوپروتئین ای (APOE) چه نقشی در این میان ایفا میکند.
نقش ژن آپولیپوپروتئین ای در خطر آلزایمر
پژوهشگران همچنین ژن آپولیپوپروتئین ای را بررسی کردند که در حمل چربی در خون نقش دارد و یکی از محورهای اصلی تحقیقات آلزایمر است. دو نوع از این ژن تأثیرات متفاوتی دارند:
آپولیپوپروتئین ای ۲ (APOE2) معمولاً با کاهش خطر آلزایمر همراه است و در این مطالعه، دارندگان آن ۶۰ درصد کمتر در معرض خطر زوال عقل بودند.آپولیپوپروتئین ای۴ (APOE4) قویترین عامل خطر ژنتیکی برای آلزایمر دیررس است. اگرچه در کل جمعیت مطالعه تأثیر چشمگیری نداشت، اما در مردان و بهویژه افراد سیاهپوست، خطر را بهطور قابلتوجهی افزایش داد.چرا برخی مغزها مقاوم میمانند؟
این مطالعه سؤال دیگری را مطرح کرد که نتایج فعلی نمیتواند به آن پاسخ دهد: چرا برخی افراد با وجود داشتن عوامل خطر شناختهشده (مانند فشارخون بالا، کلسترول بالا یا ژن آپولیپوپروتئین ای۴)، در ۹۰ سالگی همچنان از نظر شناختی سالم هستند؟
پژوهشگران قصد دارند عواملی را که از این افراد محافظت کرده است، شناسایی کنند. این عوامل شامل ساختار زیستی، سطح مراقبتهای درمانی، رفتارهای فردی، شرایط اجتماعی یا ترکیبی از آنها هستند. کشف این عوامل محافظتکننده، مسیرهای تازهای را برای حفظ تواناییهای شناختی در جمعیتهای مختلف فراهم خواهد کرد.
دکتر ویتمر در پایان میگوید: شناخت گروههای در معرض خطر، نخستین گام برای کاهش زوال عقل است. نمیتوان تصور کرد که فردی از یک گروه پرخطر، پس از رسیدن به ۹۰ سالگی بدون زوال عقل، دیگر در معرض خطر نیست. باید برای همه گروهها برنامه کاهش خطر داشته باشیم.