نورنیوز-گروه بین الملل: کمیته عالی مسئول اجرای مفاد توافق امنیتی مشترک میان جمهوری اسلامی ایران و عراق، روز شنبه در اربیل تشکیل جلسه داد.
در این نشست، هیات امنیتی دولت مرکزی عراق به ریاست «قاسم العبودی»، مشاور امنیت ملی این کشور و هیات اقلیم کردستان به ریاست «ریبَر احمد»، وزیر امور داخلی اقلیم کردستان عراق حضور داشتند.
بر اساس بیانیه دفتر مشاور امنیت ملی عراق، دو طرف جزئیات و مفاد توافق امنیتی میان عراق و ایران را بررسی کردند؛ توافقی که موضوعاتی از جمله تأمین امنیت مرزها، جلوگیری از نفوذ و قاچاق و حفظ امنیت و ثبات در سراسر عراق را دربرمیگیرد.
در این نشست همچنین میزان اجرای مفاد توافق امنیتی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت تداوم ارتباط و هماهنگی میان دولت مرکزی عراق و دولت اقلیم کردستان تأکید شد.
مقامهای عراقی تأکید کردند این هماهنگی باید در چارچوب دستورهای فرمانده کل نیروهای مسلح عراق و با هدف تأمین منافع و حفظ حاکمیت این کشور ادامه یابد.
مشاور امنیت ملی عراق صبح شنبه در صدر یک هیات امنیتی بلندپایه وارد اربیل شده بود تا روند اجرای مفاد توافق امنیتی مشترک میان عراق و ایران را پیگیری کند.
«توافق امنیتی تهران - بغداد» یکی از مهمترین یادداشت تفاهمهایی است که بین دو کشور امضا شده و از زمان امضا در سال ۲۰۲۳ تاکنون در تمامی دیدارها و سفرهای دوجانبه مقامات دو کشور، از جمله در سفر شهید «علی لاریجانی» دبیر فقید شورای عالی امنیت ملی ایران به عراق در مرداد سال ۱۴۰۴ مورد توجه بوده است. تعطیلی مقرها و اردوگاههای نظامی گروهکهای کُرد مخالف ایران و انتقال و خلع سلاح این گروهها، مهمترین محورهای توافقنامه امنیتی است که تهران و بغداد بازه زمانی اجرایی شدن آن را تا شهریور سال ۱۴۰۲ تعیین کرده بودند اما به نظر میرسد با توجه به شرایط به صورت کامل اجرایی نشده و نیازمند پیگیریهای جدیتر است و سفر سال گذشته دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی به عراق در راستای همین پیگیری قابل ارزیابی است.
شهید لاریجانی و «محمد الشیاع سودانی» در آن دیدارها نسخه ارتقا یافته این تفاهم را امضا کردند که بر مبنای آن «سازوکارهای همکاری در تامین امنیت مرزها» جزئیتر مورد بررسی قرار گرفته و طرفین توافق کردند که سازوکارهایی برای تبادل اطلاعات و نیز گشتهای مشترک هماهنگی برای مقابله با قاچاق مواد مخدر و رصد تحرکات تروریستی ایجاد کنند. ایران و عراق حدود ۱۴۵۰ کیلومتر مرز مشترک دارند که نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر آن در اقلیم کردستان این کشور است.
انگیزه امضای این تفاهم در سال ۲۰۲۳ شرایطی بود که پس از چند نوبت حمله از سوی گروهکهای ضد انقلاب در مرزهای ایران به وجود آمد و نیروی نظامی ایران را وادار به واکنش و انجام حملاتی علیه اقلیم کردستان عراق کرد. پس از این حملات، دولت مرکزی در بغداد ضرورت تنظیم وضعیت امنیتی در مرزهای خود با ایران را بیش از گذشته احساس کرد و در نهایت توافقنامه امنیتی ایران و عراق در اسفند ۱۴۰۱ میان شهید «علی شمخانی» دبیر فقید وقت شورای عالی امنیت ملی ایران و الاعرجی، مشاور شورای امنیت ملی عراق امضا شد.
انگیزه ارتقا و تثبیت آن هم در مرداد سال ۱۴۰۴، جنگ دوازده روزه رژیم اسرائیل و آمریکا به ایران و نیز استفاده از حریم هوایی عراق در طول آن بود.
گرچه سه سال بعد از آن تاریخ، دبیران سابق و اسبق شورای عالی امنیت ملی ایران در پی حملات آمریکا به شهادت رسیدند اما محورهای آن توافق امنیتی کماکان پابرجا بوده و بیش از هر زمان دیگری باید مورد اجرا قرار گیرد.