نورنیوز-گروه بین الملل : معاملات قراردادهای آتی برق در ژاپن در پی افزایش نوسانات بازار سوخت و نگرانی از اختلال در تأمین انرژی، روندی صعودی پیدا کرده و حجم معاملات قراردادهای کوتاهمدت در بزرگترین بازار این کشور برای چهارمین ماه متوالی افزایش یافته است.
به گزارش ژاپن تایمز، مجموع قراردادهای روزانه، آخر هفته و هفتگی معاملهشده در بورس انرژی اروپا (EEX) در ماه ژوئیه تقریباً سه برابر مدت مشابه سال گذشته شد و از مرز ۱۰ هزار قرارداد عبور کرد. این رقم دومین رکورد ماهانه متوالی معاملات در این بازار محسوب میشود.
بورس انرژی اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۷ درصد از بازار معاملات قراردادهای آتی برق ژاپن را در اختیار داشته است و افزایش حجم معاملات در این بازار، نشانهای از رشد تقاضا برای ابزارهای پوشش ریسک در صنعت برق ژاپن ارزیابی میشود.
لئو تاکای، مدیر پژوهش و امور اداری بورس انرژی اروپا، افزایش معاملات کوتاهمدت را تا حدی ناشی از دشوارتر شدن پیشبینی بازارهای سوخت در پی بحران جنگ علیه ایران دانست.
به گفته وی، به نظر میرسد فعالان بازار بخشی از معاملات خود را به قراردادهای آتی، بهویژه قراردادهای روزانه که وابستگی کمتری به قیمت سوخت دارند، منتقل کردهاند. افزایش معاملات در قراردادهای روزانه بهویژه چشمگیر بوده و این بخش در ماههای ژوئن و ژوئیه نیز بهطور متوالی رکوردهای تاریخی جدیدی ثبت کرده است.
این روند در شرایطی رخ داده است که نیروگاههای حرارتی همچنان سهم قابل توجهی در تأمین برق ژاپن دارند و همین موضوع باعث شده تولیدکنندگان و خردهفروشان برق این کشور در برابر نوسانات قیمت سوختهای وارداتی، بهویژه گاز طبیعی مایعشده یا LNG، آسیبپذیر باشند.
قیمت برق در بازار نقدی ژاپن نیز به شدت تحت تأثیر تغییرات قیمت سوخت قرار دارد. در همین حال، شاخص قیمت LNG در شمال شرق آسیا که یکی از مراجع مهم قیمتگذاری برای بازار ژاپن محسوب میشود، از زمان آغاز جنگ علیه ایران در اواخر فوریه با نوسانات قابل توجهی مواجه شده است.
نزدیک شدن به تعطیلی تنگه هرمز نیز نگرانیها درباره انتقال محمولههای LNG از این مسیر راهبردی را افزایش داده است. پیش از آغاز بحران، حدود یکپنجم محمولههای LNG جهان از تنگه هرمز عبور میکرد و هرگونه اختلال در این مسیر میتواند بر بازارهای انرژی آسیا تأثیر بگذارد.
بر اساس دادههای بورس انرژی اروپا، حجم قراردادهای آتی برق معاملهشده در این بازار طی ماه ژوئیه از نظر میزان انرژی معادل حدود ۴۴ درصد حجم معاملات نقدی برق ژاپن بوده است. این نسبت در مقایسه با ماه ژوئن چهار واحد درصد افزایش یافته و برای دومین ماه متوالی رشد کرده است.
در کنار شرکتهای داخلی ژاپن، معاملهگران بینالمللی کالا و برق و همچنین مؤسسات مالی نیز در بازار قراردادهای آتی برق این کشور فعال هستند. افزایش حضور این گروهها نشان میدهد بازار آتی برق ژاپن علاوه بر نقش پوشش ریسک برای شرکتهای فعال در صنعت برق، به محلی برای معاملات مالی و استفاده از نوسانات قیمت نیز تبدیل شده است.
میسائو اندو، پژوهشگر ارشد مؤسسه تحقیقات مرکزی صنعت برق ژاپن، افزایش معاملات را تا حدی ناشی از تلاش معاملهگران برای استفاده از نوسانات کوتاهمدت قیمتها و کسب سود دانست.
وی توضیح داد که برخلاف شرکتهای برق که در معرض تقاضای واقعی برق قرار دارند، برخی فعالان بازار به معامله قیمت برق یا اختلاف قیمت میان برق و سوخت میپردازند و افزایش نوسانات میتواند فرصتهای بیشتری برای کسب سود در اختیار آنها قرار دهد.
افزایش معاملات آتی برق در ژاپن در مجموع نشان میدهد که تحولات بازار جهانی سوخت و بحرانهای ژئوپلیتیکی میتوانند به سرعت بر سازوکارهای مدیریت ریسک در بازار انرژی این کشور اثر بگذارند. وابستگی قابل توجه ژاپن به سوختهای وارداتی نیز اهمیت ابزارهای مالی برای کنترل ریسک نوسانات قیمت برق و انرژی را افزایش داده است.