نورنیوز-گروه اقتصادی: بازار خودرو در هفته چهارم مرداد ۱۴۰۵ همچنان با رکود، کاهش حجم معاملات و بلاتکلیفی خریداران و فروشندگان مواجه است. قیمتها در روزهای اخیر نوسان محدودی داشتهاند و برخلاف دورههای پررونق، خبری از افزایش قابل توجه حجم معاملات نیست.
در شرایط فعلی، بازار خودرو بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و اقتصادی قرار گرفته است. کاهش تنشهای سیاسی و افت نرخ دلار میتواند انتظارات کاهشی را تقویت کند، در حالی که تشدید تنشها و افزایش نرخ ارز، احتمال رشد دوباره قیمت خودرو را افزایش خواهد داد.
در همین شرایط، یک کارشناس اقتصاد سیاسی خودرو معتقد است ساختار بازار خودرو تغییر کرده و طبقه متوسط دیگر حضور مؤثری در این بازار ندارد.
نیمی از خانوارها خودرو ندارند
مرتضی مصطفوی، دستیار ویژه نایب رئیس کنفدراسیون اتاقهای بازرگانی و صنایع آسیا و اقیانوسیه و کارشناس ارشد اقتصاد سیاسی خودرو، با اشاره به وضعیت مالکیت خودرو در کشور گفت حدود ۵۰ درصد مردم اساساً خودرو ندارند.
به گفته او، از حدود ۲۷ میلیون خانوار کشور، ۱۳.۵ میلیون خانوار فاقد خودرو هستند. از ۱۳.۵ میلیون خانوار دیگر نیز حدود ۹.۵ میلیون خانوار یک خودرو دارند و چهار میلیون خانوار حدود ۱۶ میلیون خودرو در اختیار دارند.
این آمار از نگاه این کارشناس نشان میدهد که بخش قابل توجهی از معاملات بازار خودرو توسط خانوارهای دارای توان مالی بالاتر انجام میشود و طبقه متوسط به تدریج از بازار خودرو کنار گذاشته شده است.
بازار خودرو در انتظار تعیین تکلیف سیاست و دلار
مصطفوی معتقد است بخش عمده فعالان فعلی بازار خودرو، سرمایهگذاران و افرادی هستند که توان مالی بیشتری دارند و به همین دلیل، تصمیمات آنها بیش از گذشته به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته شده است.
او میگوید این گروه منتظر هستند ببینند وضعیت تنشهای سیاسی، جنگ، نرخ دلار و مذاکرات به کدام سمت حرکت میکند و سپس درباره خرید یا فروش دارایی خود تصمیم بگیرند.
بر این اساس، بازار خودرو اکنون در شرایطی قرار گرفته که انتظارات آینده بیش از قیمتهای روزانه، رفتار معاملهگران را تعیین میکند.
کاهش دلار؛ امید به بازگشت طبقه متوسط
یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار خودرو، نرخ ارز است. در صورتی که تنشهای سیاسی کاهش پیدا کند و نرخ دلار نیز وارد مسیر نزولی شود، انتظار میرود قیمت خودرو نیز تحت فشار کاهشی قرار گیرد.
مصطفوی معتقد است در چنین شرایطی ممکن است بخشی از دهکهای متوسط دوباره امکان حضور در بازار خودرو را پیدا کنند و معاملات افزایش یابد.
با این حال، او چشمانداز کاهش قابل توجه تنشهای سیاسی در کوتاهمدت را چندان محتمل نمیداند و معتقد است بازار همچنان در وضعیت انتظار باقی خواهد ماند.
قیمت خودرو تا پایان پاییز چه میشود؟
این کارشناس بازار خودرو پیشبینی میکند قیمت خودرو تا پایان پاییز عمدتاً رفتاری سینوسی داشته باشد؛ به این معنا که با افزایش نرخ دلار، قیمت خودرو بالا برود و با کاهش نرخ ارز، قیمتها نیز مقداری عقبنشینی کنند.
بر اساس این تحلیل، در صورت نبود یک تحول سیاسی بسیار مهم، احتمال کاهش شدید و پایدار قیمت خودرو پایین است و بازار بیشتر با نوسانهای رفت و برگشتی مواجه خواهد بود.
بنابراین خریداران در ماههای آینده احتمالاً همچنان با بازاری مواجه خواهند بود که در آن تصمیم برای خرید یا فروش، به شدت به اخبار سیاسی و روند نرخ ارز وابسته است.
خطر جهش قیمت خودرو در صورت تشدید تنشها
در سوی دیگر، اگر تنشهای سیاسی افزایش پیدا کند، بازار خودرو میتواند بار دیگر با موج افزایش قیمت مواجه شود.
مصطفوی معتقد است در صورت وقوع تحولات شدید سیاسی یا امنیتی، از جمله افزایش جدی تنشها، احتمال جهش قیمت خودرو وجود دارد؛ زیرا افزایش نرخ دلار میتواند مستقیماً انتظارات تورمی و ارزشگذاری خودروها را تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، نبود سازوکار مؤثر برای کنترل قیمتها نیز میتواند زمینه را برای نوسان بیشتر در بازار فراهم کند.
چرا طبقه متوسط از بازار خودرو کنار رفته است؟
افزایش قیمت خودرو در سالهای اخیر باعث شده خرید خودرو برای بخش قابل توجهی از خانوارهای متوسط به یک تصمیم دشوار تبدیل شود.
در چنین شرایطی، خودرو برای برخی خانوارها از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایهای تبدیل شده است. در نتیجه، افرادی که نقدینگی بیشتری دارند، قدرت بیشتری برای حضور در بازار و خرید و فروش خودرو پیدا میکنند.
این وضعیت میتواند به کاهش سهم مصرفکنندگان واقعی در معاملات و افزایش نقش سرمایهگذاران و دلالان منجر شود.
بازار خودرو در هفتههای آینده
در مجموع، بازار خودرو در هفته چهارم مرداد همچنان در وضعیت رکودی و انتظار قرار دارد. کاهش یا افزایش قیمتها در کوتاهمدت بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضای واقعی باشد، به نرخ دلار، اخبار سیاسی و چشمانداز تحولات منطقهای وابسته است.
اگر ثبات سیاسی تقویت و نرخ ارز کاهش پیدا کند، احتمال افت قیمت خودرو و بازگشت بخشی از تقاضای مصرفی وجود دارد. اما در صورت افزایش تنشها، بازار میتواند بار دیگر وارد مسیر افزایشی شود.
بنابراین پیشبینی فعلی برای بازار خودرو، ادامه نوسانهای سینوسی و رکود معاملاتی است؛ بازاری که تا زمان روشن شدن وضعیت متغیرهای سیاسی و اقتصادی، بعید است مسیر مشخص و پایداری در پیش بگیرد.
تجارت نیوز