نورنیوز-گروه اجتماعی: سیدمحمود علوی در برنامه بدون تعارف امشب گفت: زمانی که وارد این کار شدم، جوانترین قاضی سازمان بودم و تقریباً هیچکس همسن وسال من نبود.
وی امضای قضایی خود را در دیوان عدالت اداری، نهادی که به شکایت مردم از دستگاههای اداری کشور رسیدگی میکند، دانست و این جایگاه را هم برای قاضی و هم برای شهروندان «جای مهمی» توصیف کرد.
علوی با اشاره به گستره اختیارات دیوان عدالت اداری گفت: هر شهروندی از هر دستگاه اداری شکایت داشته باشد، از بالاترین مقام اجرایی کشور تا پایینترین کارمند، به این نهاد مراجعه میکنند و ما آنها را احضار میکنیم و هیچ مصلحتاندیشی برای مقامها قائل نمیشویم. بیاد دارم که کارمند سادهای در یک اداره بود که استخدامش پیگیری نشده بود. ما برای بالاترین مقام همان اداره، حکم انفصال از خدمت صادر کردیم؛ مسئول مربوطه باورش نمیشد و میگفت برای یک کارمند معمولی، منِ مدیر را برکنار میکنید؟ جواب ما این بود که دقیقاً عین عدالت همین است.
این قاضی دیوان عدالت اداری با اشاره به حجم بالای ابطال مصوبات دستگاههای اجرایی گفت: در طول ماه و سال موارد بسیار زیادی داریم که مصوبهای، آییننامه ای یا حکمی باطل میشود؛ آمار بسیاری از انها، مصوبات کلان از هیئت دولت، وزیر یا رئیس یک سازمان بوده است. در سال گذشته هم در این راستا ۲۰۰ مصوبه باطل شد. دستگاههای دولتی معمولاً تمکین میکنند و جاهایی هم که تمکین نکردند، زور قانون به آنها رسیده است. وقتی بالا می نشینی، بقیه معمولاً به حرفت گوش میدهند؛ اگر گوش ندهند هم بقیه اش با خودشان است.
وی در پاسخ به این سوال که رایجترین اتهامی که درباره قضات مطرح میشود چیست؟ گفت: جانبداری و سفارش پذیری؛ باور عمومی این است که قاضی سفارشی رای میدهد، چه از روی سفارش باشد چه تطمیع. در هر دستگاهی این موارد بهانه است و به نظر من بسیاری از این موارد غیرمنصفانه و غیرعادلانه است.
این قاضی از صدور چندین هزار رأی در طول خدمتش خبر داد و گفت: ماهانه شاید ۱۰۰ الی ۳۰۰ پرونده را رسیدگی کرده ام و بیشتر کارهای من با طرفیت دستگاه دولتی و مأمورین اجرایی بوده و معمولاً نتیجه به نفع مردم برگشته است.
علوی درباره مسائل مالی قضات با گلایه از تصور رایج جامعه گفت: مردم فکر میکنند شغل قضاوت چک سفید امضا است؛ در حالی که میانگین دریافتی من حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه است، آن هم بدون کار دوم یا حقوق جداگانه.
وی ضمن بیان توصیههایی به داوطلبان ورود به دستگاه قضایی، از انتقاد مردم نسبت به اطاله دادرسی و نحوه برخورد قضات سخن گفت و تأکید کرد که بهبود رفتار قضات، رضایت مردم را بهطور محسوسی افزایش میدهد.
این قاضی دیوان عدالت در پاسخ به اینکه به افرادی که میخواهند وارد دستگاه قضایی شوند چه توصیهای دارید؟ گفت: نسخه برای همه یکی نیست. اگر دلبسته قدرت، دنیا، پول و ماشین و اینها هستید، این کار، وزنه را روی زمین میگذارد و سنگین است. اگر میتوانید اینها را در خودتان بکشید، بیایید؛ این یک تکلیف است، تکلیف برای مردم.
وی با اشاره به انتقادها از دادگاهها تصریح کرد: واقعاً بسیاری از اطاله دادرسی و نحوه برخورد شِکوه وجود دارد و اینها به ما برمیگردد. طرف میگوید با من خوشبرخورد باش؛ سلام کردم، جواب دادی، بفرمایید.
علوی با نقل خاطرهای درباره اهمیت رفتار با مردم گفت: بارها شده که برای یک نفر نامه زندان نوشتهام، اما آنقدر با او خوب برخورد کردهایم که رفته داخل زندان و گفته "دم قاضی گرم، خیلی ممنونم". خودش هم میگفت واقعاً حق من بود، ولی خیلی با من خوب برخورد کرد. اینها را اگر ما یک ذره اصلاح کنیم — این را به خودم میگویم و حدیث نفس میکنم — رضایت مردم خیلی بیشتر میشود. مردم دوست دارند بدون ترس و لرز بیایند و حرفشان را بزنند؛ این را خیلی دوست دارند.
این قاضی که از مداحان اهل بیت (ع) است گفت: این مسیر از «دوران دبستان و زمزمه تلاوت» شروع شده و تا امروز ادامه دارد.
علوی درباره مقایسه سختی مداحی و قضاوت گفت: هر دو حق الناس است، اما مداحی از جهتی سختتر است؛ آنجا میکروفون دستت است و ۱۰ هزار نفر جلویت نشستهاند، یعنی حق الناسِ صدها هزار نفر بر گردنت است.
وی با بیان خاطرهای از دیدار با رهبر شهید گرانقدر گفت: چند سال پیش، تازه وارد کار شده بودم. بعد از روضه وقتی خدمت رهبر شهید رسیدیم، یکی از دوستان گفت “سید قاضی است”. آقا با لحن سؤالی فرمودند “قاضی هستی؟” من ماندم چه بگویم؛ گفتم اذن قاضی از ولی فقیه است و گفتم ببخشید بله آقا. رهبر شهید فرمودند همین روضهخوانی، عاقبتبخیرت میکند و در همان کارِ قضاوت هم کمکت میکند.
این قاضی در بدون تعارف ترین سخن از پشت میز قضاوت گفت: رفتار، قلم و قضاوتمان طوری باشد که دوست داریم با ما رفتار شود. روزی من از این میز بلند میشوم و میروم، ولی ممکن است دوباره گذرَم به همینجاها بیفتد؛ پس آنطور باشم که دوست دارم ۲۰ سال بعد با من رفتار کنند و با من حرف بزنند. این را اگر در ذهن داشته باشم، همیشه در رفتارم، کارم و قضاوتم مؤثر است.