نورنیوز-گروه بین الملل: «جاناتان لمایر» در گزارش جدید خود به بررسی رویکرد جدید «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، در قبال جنگ با ایران پرداخته و نوشته که ترامپ پس از ناکامی در پایان دادن به جنگ از طریق حملات نظامی و تهدیدهای شدید، اکنون تلاش میکند با کاهش نقش دیپلماسی و اقدام نظامی و اتکا به فشار اقتصادی، تهران را به پذیرش مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز وادار کند.
بر اساس این گزارش که در مجله آتلانتیک منتشر شده، ترامپ بارها در تلاش برای پایان دادن به جنگ ایران ناکام مانده است. ازسرگیری یک کارزار محدود بمباران نتوانست جنگ را به پایان برساند و تهدیدهای شدید او درباره نابودی کامل ایران نیز نتیجهای در پی نداشت.
لمایر نوشته راهبرد جدید ترامپ این است که «هیچ کاری نکند و ببیند آیا این روش نتیجه میدهد یا نه».
رئیسجمهور آمریکا اکنون از شدت تمرکز بر دیپلماسی و اقدام نظامی کاسته و به فشار اقتصادی روی آورده است. امید ترامپ این است که زمان و تحریمها بتوانند کاری را انجام دهند که فشار نظامی قادر به انجام آن نبوده است.
این رویکرد شامل تشدید تحریمهای مالی و ادامه محاصره دریایی بنادر ایران است تا فشار اقتصادی بر تهران افزایش یابد. هدف واشنگتن این است که این فشارها سرانجام رهبران ایران را وادار کند بهطور جدی وارد مذاکرات شوند و برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ به توافق برسند.
گزارشی که محقق نشده
با این حال، نویسنده آتلانتیک تأکید کرد که موفقیت این راهبرد به چیزی نیاز دارد که ترامپ چندان به آن شهرت ندارد، یعنی صبر و خویشتنداری.
ترامپ به نداشتن انضباط شخصی، تغییر سریع تصمیمها و تأثیرپذیری از آخرین اخبار و برنامههای تلویزیونی معروف است. مشاوران او نیز در محافل خصوصی اذعان کردهاند که حتی انتشار یک پست خشمگینانه در شبکه اجتماعی «تروث» میتواند موجب تشدید تنش و شکست کل راهبرد جدید شود.
دو مقام ارشد دولت آمریکا به آتلانتیک گفتهاند که مشاوران ترامپ طی هفتههای اخیر مجموعهای از آمار و اطلاعات درباره تأثیر تحریمهای موجود بر اقتصاد ایران در اختیار او قرار دادهاند.
به گفته این مقامها، این موضوع در جلسات دفتر بیضی کاخ سفید با ترامپ مطرح شده و دستکم در یک مورد نیز «اسکات بسنت» وزیر خزانهداری آمریکا هنگامی که ترامپ مشغول پایان دادن به یک دور بازی گلف بود، با او درباره این موضوع گفتوگو کرده است.
مقامهای آمریکایی معتقدند تشدید تحریمهای فعلی و اعمال تحریمهای جدید و سختتر میتواند رهبران ایران را وادار به عقبنشینی کند.
طبق این گزارش، این رویکرد البته جدید نیست و ترامپ از دوره نخست ریاستجمهوری خود سیاست «فشار حداکثری» اقتصادی را با هدف وادار کردن ایران به کنار گذاشتن برنامه هستهای دنبال کرده است. تحریمهای جدیدی نیز اوایل سال جاری علیه ایران اعمال شده است اما ایران بارها با تابآوری اقتصادی خود، مقامهای آمریکایی را غافلگیر کرده است.
لمایر یادآور شده که ترامپ بارها درباره ایران دچار محاسبه اشتباه شده است.
ترامپ در روزهای نخست جنگ تصور میکرد این درگیری حداکثر چند هفته طول خواهد کشید و ایران نیز برخلاف هشدارهای پنتاگون، تنگه هرمز را نخواهد بست اما هر دو محاسبه اشتباه از آب درآمد.
همچنین پیشبینی جامعه اطلاعاتی آمریکا مبنی بر اینکه ایران بهسرعت زیر فشار اقتصادی تسلیم خواهد شد نیز محقق نشد.
آماده برای اعلام پیروزی!
لمایر مدعی است که ایران نیز فهرست مطالبات خود را تغییر داده و از جمله خواستار دریافت نوعی عوارض یا هزینه برای استفاده از تنگه هرمز شده است.
او نوشته که در چند مرحله و حتی تا هفته گذشته، اینگونه به نظر میرسید که توافقی برای بازگشایی تنگه نزدیک است و ترامپ آماده اعلام «پیروزی» در جنگ و عبور از این بحران بود؛ هرچند این موضوع بهطور ضمنی نادیده میگرفت که تنگه هرمز پیش از جنگ برای استفاده آزاد و همگانی باز بوده است.
متحدان آمریکا در خلیج فارس نیز از افزایش کنترل ایران بر تنگه هرمز ابراز نارضایتی کردهاند، اما به آنها گفته شده است که دستکم برای مدتی باید با ترتیبات جدید کنار بیایند.
در همین حال، بسنت به ترامپ و سپس در مصاحبههای خود مدعی شده که تنگه هرمز ظرف دو سال آینده ممکن است اهمیت خود را از دست بدهد، زیرا به ادعای او، تا ۷۰ درصد انرژی عبوری از این آبراه در آینده از طریق خطوط لوله زیرزمینی منتقل خواهد شد.
اما مشکل اصلی این است که اعمال فشار اقتصادی مؤثر به زمان نیاز دارد و این مسئله میتواند به معنای طولانیتر شدن جنگ باشد. در نتیجه، بعید است پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر، جنگ
بهسرعت پایان یابد یا قیمت انرژی کاهش پیدا کند.
این موضوع برای جمهوریخواهان اهمیت ویژهای دارد، چراکه آنها در انتخابات میاندورهای برای حفظ اکثریت خود در کنگره تلاش خواهند کرد و افزایش قیمت انرژی میتواند برای این حزب هزینه سیاسی داشته باشد.
کمبود تسلیحات
به نوشته آتلانتیک، مجموعه دیگری از اعداد نیز در تصمیم ترامپ برای کنار کشیدن از اقدام نظامی گستردهتر نقش داشته است که آن، «کاهش ذخایر برخی مهمات آمریکایی بهویژه موشکهای پدافندی است.»
پیش از آغاز جنگ، آمریکا هیچگونه بسیج چندماهه نیروها یا استقرار گسترده نیرو در منطقه انجام نداده بود. پس از آغاز جنگ، نیروهای بیشتری به منطقه اعزام شدند، اما بسیاری از تجهیزات، بهخصوص کشتیهای نیروی دریایی، از دیگر مناطق درگیری به خاورمیانه منتقل شدند و اساساً برای این جنگ آماده نشده بودند.
بر اساس این گزارش، ذخایر برخی موشکهای آمریکا به حدود ۲۰ درصد سطح موردنظر پنتاگون کاهش یافته و ممکن است ذخایر کافی برای دفاع از منافع آمریکا در آسیا وجود نداشته باشد.
همچنین ذخایر برخی موشکهای رهگیر پیشرفته آنقدر کاهش یافته که آمریکا نمیتواند این تسلیحات را در اختیار اوکراین قرار دهد یا بفروشد و همزمان توانایی کافی برای مقابله با موشکهای بالستیک ایران را حفظ کند.
این کمبود تسلیحات، گزینههای ترامپ را محدود کرده است.
مقامهای آمریکایی اطمینان ندارند که در صورت صدور دستور یک حمله گسترده دیگر علیه ایران، بتوانند از پایگاهها و متحدان آمریکا در منطقه در برابر حملات تلافیجویانه ایران بهطور مؤثر دفاع کنند.
ایران نیز نشان داده که توانایی هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را دارد. ماه گذشته میلاد ی، در جریان دور جدیدی از درگیریها، یک موشک ایرانی توانست از سامانههای دفاعی یک پایگاه آمریکایی در اردن عبور کند و به ساختمانی محل استقرار نیروهای آمریکایی اصابت کند.
فرار مخفیانه از ترکیه
لمایر همچنین به تهدیدهای امنیتی علیه ترامپ اشاره کرده و نوشته که تهدید ناشی از ایران به حدی جدی بوده که سرویس مخفی آمریکا ماه گذشته هنگام خروج ترامپ از اجلاس ناتو در ترکیه، تدابیر فوقالعادهای برای حفاظت از او اتخاذ کرده است.
ترکیه به دلیل هممرزی با ایران از اهمیت ویژهای برخوردار بود. هواپیمای لوکس ساخت قطر که بهطور موقت بهعنوان هواپیمای ریاستجمهوری استفاده میشد، فاقد تدابیر دفاعی مناسب تشخیص داده شد و در نتیجه گفته میشود هواپیمای اصلی ایر فورس وان برای انتقال ترامپ از آنکارا اختصاص یافت.
با این حال، به نوشته واشنگتنپست، تهدید آنقدر جدی بود که ترامپ بهصورت مخفیانه و با استفاده از یک کامیون کوچک حمل غذا به هواپیمای دیگری منتقل شد و هواپیمای کوچک حامل ترامپ بدون اطلاع قبلی از زمین برخاست.
خسته از جنگ
در بخش پایانی این گزارش آمده که هیچکس در کاخ سفید نمیداند ترامپ تا چه اندازه قادر خواهد بود صبر کند و به راهبرد جدید خود پایبند بماند.
ترامپ مدتی است از جنگ خسته شده و ممکن است فشار اقتصادی تدریجی باعث شود جنگ بهتدریج از صدر اخبار خارج شود و رئیسجمهور آمریکا بتواند روی موضوعات دیگری تمرکز کند.
از سوی دیگر، جمهوریخواهانی که پاییز امسال برای انتخاب مجدد رقابت میکنند، ممکن است با توجه به وضعیت نامطلوب نظرسنجیهای حزب و افزایش قیمت بنزین، از ترامپ بخواهند برای کاهش این فشار سیاسی اقدامی انجام دهد.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که ترامپ بهشدت تحت تأثیر پستهای وایرال در شبکههای اجتماعی و تیترهای شبکههای خبری قرار میگیرد.
«استیو بنن» مشاور قدیمی ترامپ، سالها پیش گفته بود که ترامپ تلاش نمیکند «یک چرخه خبری» را برنده شود، بلکه هدف او پیروزی در «یک لحظه خبری، یک ثانیه خبری» است؛ ویژگیای که به گفته نگارنده، از آن زمان تاکنون تشدید شده است.
بنابراین احتمالاً برای اینکه ترامپ بار دیگر مسیر خود را تغییر دهد، محرک چندانی لازم نیست.
با این حال، دستکم در شرایط فعلی، کاخ سفید معتقد است بهترین اقدام ترامپ ممکن است دقیقاً برعکس باشد: اینکه هیچ اقدامی نکند و اجازه دهد فشار اقتصادی و گذشت زمان کار خود را انجام دهد.