نورنیوز-گروه سیاسی: کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه و نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور خزر، به مناسبت روز خزر در مراسمی با حضور جمعی از مسئولان، کارشناسان و اعضای جامعه دیپلماتیک در سازمان حفاظت محیط زیست، بر ضرورت تقویت همکاریهای منطقهای برای تأمین امنیت، ثبات و حفاظت از محیط زیست دریای خزر تأکید کرد.
تأکید ایران بر امنیت درونزای دریای خزر
غریبآبادی با اشاره به اهمیت ژئوپلیتیکی و راهبردی دریای خزر اظهار کرد که کشورهای ساحلی بیش از هر کشور دیگری از تحولات این پهنه آبی تأثیر میپذیرند و بنابراین مسئولیت اصلی امنیت، ثبات و آینده خزر نیز بر عهده همین کشورهاست.
وی گفت امنیت خزر پیش از هر چیز یک مسئولیت منطقهای و درونزا است و باید توسط کشورهای ساحلی و از طریق سازوکارهای مورد توافق آنها تأمین و حفظ شود.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با اشاره به کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر، بر مسئولیت کشورهای ساحلی در قبال امنیت این حوزه و ممنوعیت حضور نظامی کشورهای خارجی تأکید کرد.
مخالفت ایران با حضور نظامی قدرتهای خارجی در خزر
غریبآبادی تصریح کرد که امنیت دریای خزر نباید به عرصهای برای رقابت یا حضور قدرتهای خارج از منطقه تبدیل شود.
وی تأکید کرد کشورهای ساحلی خود قادرند و باید بتوانند درباره امنیت، ثبات و آینده دریای خزر گفتوگو و تصمیمگیری کنند.
به گفته نماینده ویژه ایران در امور خزر، این پهنه آبی میتواند نمونهای از یک نظام امنیت منطقهای باشد که توسط کشورهای منطقه و برای کشورهای منطقه شکل میگیرد.
اختلاف نظر پنج کشور نباید مانع همکاری شود
غریبآبادی با اشاره به تفاوت دیدگاهها و اولویتهای ملی پنج کشور ساحلی خزر گفت طبیعی است که این کشورها در همه موضوعات نگاه یکسانی نداشته باشند، اما دریای خزر همچنان ظرفیت مهمی برای حفظ گفتوگو و همکاری میان کشورهای ساحلی دارد.
وی افزود خزر میتواند در کنار سایر ابعاد روابط پنج کشور، به یکی از عرصههای اعتمادسازی و همکاری منطقهای تبدیل شود.
این مقام وزارت امور خارجه همچنین بر ضرورت تقویت «دیپلماسی خزر» و استفاده از ظرفیتهای موجود برای افزایش همکاری میان کشورهای ساحلی تأکید کرد.
کاهش سطح آب خزر؛ ضرورت همکاری مشترک
بخش دیگری از سخنان غریبآبادی به وضعیت زیستمحیطی دریای خزر اختصاص داشت.
وی حفاظت از محیط زیست خزر را فراتر از یک دغدغه زیستمحیطی دانست و گفت اگر قرار است این دریا همچنان یک پهنه زنده و قابل بهرهبرداری باقی بماند و ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و راهبردی خود را حفظ کند، حفاظت از محیط زیست آن یک ضرورت اساسی است.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با اشاره به کاهش سطح آب خزر اظهار کرد این مسئله محدود به قلمرو یک کشور نیست و پیامدهای آن میتواند در بخشهای مختلف سواحل خزر نمایان شود.
وی تأکید کرد هیچ کشور ساحلی نمیتواند به تنهایی برای چنین پدیدهای راهحل جامع ارائه کند و مقابله با این چالش نیازمند دادههای مشترک، مطالعات علمی، پایش هماهنگ، تبادل اطلاعات و تصمیمهای مشترک است.
کنوانسیون تهران؛ بستری برای همکاری پنج کشور
غریبآبادی با اشاره به گذشت ۲۰ سال از اجرای کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریای خزر، موسوم به کنوانسیون تهران، این سند را یکی از ظرفیتهای مهم برای تقویت همکاری میان کشورهای ساحلی دانست.
وی گفت این کنوانسیون تنها یک چارچوب حقوقی برای همکاریهای زیستمحیطی نیست، بلکه میتواند بستری برای استمرار گفتوگو میان پنج کشور ساحلی درباره آینده دریای خزر باشد.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به جایگاه تاریخی خزر برای ملتهای پیرامون آن گفت این دریا در طول تاریخ تنها یک پهنه آبی نبوده، بلکه بخشی از جغرافیا، هویت و مناسبات ملتهای منطقه را شکل داده و در بسیاری از مقاطع تاریخی، بیش از آنکه عامل جدایی باشد، پل ارتباطی میان جوامع پیرامونی بوده است.
خزر؛ پیوند امنیت، محیط زیست و اقتصاد منطقه
غریبآبادی تأکید کرد تضعیف اکوسیستم خزر، کاهش منابع زنده، آلودگی، تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب میتواند به صورت مستقیم بر زندگی جوامع ساحلی، فعالیتهای اقتصادی، شیلات، حملونقل، بنادر و زیرساختهای ساحلی تأثیر بگذارد.
بر همین اساس، به گفته وی، حفاظت از محیط زیست خزر بخشی از تلاش برای حفظ این پهنه آبی و تداوم ظرفیتهای آن برای نسلهای آینده است.
وی در پایان بر ضرورت استمرار گفتوگو و همکاری میان پنج کشور ساحلی و استفاده از ظرفیت دیپلماسی خزر برای مدیریت چالشهای مشترک تأکید کرد.
کاپ ۷؛ فرصتی برای تقویت دیپلماسی خزر
کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه و نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور خزر، با تأکید بر ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیتهای کنوانسیون تهران گفت: هفتمین کنفرانس اعضای این کنوانسیون اول مهرماه با حضور مقامات عالیرتبه پنج کشور ساحلی در تهران برگزار خواهد شد و این نشست میتواند فرصتی برای تقویت گفتوگو، همکاریهای منطقهای و «دیپلماسی خزر» باشد.
وی در مراسم گرامیداشت روز خزر با اشاره به اهمیت این پهنه آبی برای کشورهای ساحلی اظهار کرد: کنوانسیون تهران تنها یک چارچوب حقوقی برای همکاریهای زیستمحیطی نیست، بلکه میتواند بستری برای استمرار گفتوگو میان پنج کشور ساحلی درباره آینده خزر باشد.
هفتمین کنفرانس کنوانسیون تهران اول مهر در تهران برگزار میشود
غریبآبادی با بیان اینکه زمینه برای برگزاری هفتمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران در تهران فراهم شده است، گفت: با موافقت کشورهای ساحلی، انشاءالله این اجلاس اول مهرماه با حضور مقامات عالیرتبه پنج کشور ساحلی برگزار خواهد شد.
وی با اشاره به زمان محدود باقیمانده تا برگزاری این نشست افزود: ضروری است کشورهای ساحلی از هماکنون هماهنگیها و تمهیدات لازم را برای برگزاری هرچه شایستهتر این اجلاس انجام دهند.
معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: حضور کشورهای ساحلی در تهران میتواند فرصتی برای گفتوگو درباره موضوعات مورد علاقه مشترک، تقویت تماسهای دوجانبه و چندجانبه، تبادل دیدگاهها و ایجاد زمینه برای تعاملات سازندهتر در آینده باشد.
«دیپلماسی خزر»؛ مسیر تقویت همکاری کشورهای ساحلی
غریبآبادی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت این نشست برای تقویت دیپلماسی خزر گفت: دیپلماسی خزر به معنای جایگزین کردن یک چارچوب با چارچوبهای موجود نیست، بلکه به معنای استفاده از ظرفیت خزر برای حفظ ارتباط، گفتوگو و همکاری میان کشورهای ساحلی است.
وی افزود: از این منظر، کاپ ۷ میتواند علاوه بر دستاوردهای محیطزیستی، فرصت مناسبی برای تقویت روابط میان کشورهای ساحلی و ایجاد زمینه برای همکاریهای جدید باشد.
نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور خزر همچنین با اشاره به ضرورت حفاظت از محیط زیست این پهنه آبی اظهار کرد: حفاظت از محیط زیست خزر صرفاً یک دغدغه زیستمحیطی نیست؛ اگر قرار است خزر همچنان یک پهنه زنده، قابل بهرهبرداری و برخوردار از ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و راهبردی باقی بماند، حفاظت از محیط زیست آن یک ضرورت اساسی است.
وی کاهش سطح آب خزر را یکی از موضوعات مهم دانست و گفت: این مسئله محدود به قلمرو یک کشور نیست و پیامدهای آن میتواند در بخشهای مختلف سواحل خزر نمایان شود. هیچ کشور ساحلی نمیتواند به تنهایی برای چنین پدیدهای راهحل جامع ارائه کند و به دادههای مشترک، مطالعات علمی، پایش هماهنگ، تبادل اطلاعات و در نهایت تصمیمهای مشترک نیاز داریم.
غریبآبادی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر مسئولیت کشورهای ساحلی در قبال امنیت خزر گفت: امنیت و ثبات دریای خزر مسئولیتی درونزا و منطقهای است و باید توسط کشورهای ساحلی و از طریق سازوکارهای مورد توافق آنها تأمین و حفظ شود.
وی همچنین تأکید کرد که حضور نظامی قدرتهای خارجی در این حوزه با کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر مغایرت دارد و افزود: کشورهای ساحلی خود قادرند و باید بتوانند درباره امنیت، ثبات و آینده دریای خزر گفتوگو و تصمیمگیری کنند.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در پایان گفت: مسئولیت مشترک ما تنها حفاظت از یک پهنه آبی نیست؛ ما باید از مجموعهای از منافع، پیوندها، ظرفیتها و میراث مشترکی حفاظت کنیم که در طول تاریخ میان مردمان پیرامون خزر شکل گرفته است.
وی خاطرنشان کرد: خزر پیش از ما وجود داشته، امروز میراث مشترک ماست و پس از ما نیز باید برای نسلهای آینده باقی بماند.