نورنیوز-گروه اقتصادی: در تازهترین تحولات مرتبط با بحران انرژی در خاورمیانه، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا به پایینترین سطح خود طی بیش از چهار دهه گذشته سقوط کرده است. این کاهش چشمگیر در حالی رخ میدهد که تجاوز نظامی آمریکا به ایران و بسته شدن تنگه هرمز، یکی از مهمترین ابزارهای واشنگتن برای مهار شوکهای قیمتی نفت را به شدت تحت فشار قرار داده است.بر اساس دادههای بانک سرمایهگذاری آمریکا، ذخیره استراتژیک نفت ایالات متحده به کمترین میزان از سال ۱۹۸۳ رسیده است. این ذخیره هماکنون تنها معادل ۴۳ روز مصرف نفت خام این کشور است؛ یعنی اگر نفت جدیدی به آمریکا نرسد، کمتر از یک ماه و نیم دیگر، این کشور با کمبود نفت مواجه خواهد شد.این وضعیت پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای مقابله با افزایش هزینههای انرژی ناشی از اختلال در عرضه از طریق تنگه هرمز، دستور برداشت از این ذخایر را صادر کرد.بر اساس گزارش هیل، ترامپ متعهد شده بود طی دورهای ۱۲۰ روزه، ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک را برداشت کند. تاکنون حدود ۱۰۸.۶ میلیون بشکه از این مقدار به بازار تزریق شده و دادههای فدرال نشان میدهد که ذخیره باقیمانده هماکنون به حدود ۳۰۴.۸ میلیون بشکه رسیده است.
تنگه هرمز؛ عاملی برای تخلیه ذخایر استراتژیک آمریکا
ارتباط مستقیمی میان فشارهای وارده بر ذخایر استراتژیک آمریکا و تداوم اختلال در کشتیرانی تجاری از طریق تنگه هرمز وجود دارد.این تنگه در شرایط عادی، میزبان عبور حدود یکپنجم تجارت نفت جهان به صورت روزانه است. با این حال، به نوشته هیل، این آبراه طی بیشتر ماههای پنجماهه اخیر عملاً برای ترددهای تجاری مسدود بوده و این مسئله، نوسانات گستردهای را در بازارهای انرژی و افزایش چشمگیر قیمتهای نفت به دنبال داشته است.ادامه برداشت از این ذخایر، نشاندهنده یک معضل جدی برای دولت آمریکاست. هرچند از این ذخایر برای کاهش موقت قیمتها و جبران بخشی از عرضه از دست رفته در کوتاهمدت استفاده میشود، تخلیه آنها توانایی واشنگتن را برای مواجهه با هرگونه شوک جدید در صورت طولانیشدن جنگ یا اختلال در تأمینهای دیگر، به شدت کاهش میدهد.جالب آنکه خود ترامپ نیز در تاریخ ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد) نسبت به وابستگی بیش از حد به ذخایر در زمان جنگ هشدار داده و اشاره کرده بود که در صورت ادامه برداشت با همین سرعت، این منابع به سرعت تخلیه خواهند شد. در همان روز، ترامپ یک تفاهمنامه با ایران امضا کرد که قرار بود مسیری را برای توقف طولانیمدت درگیریها و تأمین امنیت عبور کشتیها در هرمز فراهم کند. اما این توافق دوام چندانی نداشت و حملات از ۸ ژوئیه (۱۷ تیر) از سر گرفته شد.
شوک قیمتی جدید و آثار آن بر بازارهای جهانی
شکست آتشبس و ازسرگیری حملات، جهشی تازه در قیمتهای انرژی به همراه داشت و قیمت نفت در همان روز (۸ ژوئیه) حدود ۵ درصد افزایش یافت. نفت برنت با رشد ۵.۲ درصدی به ۷۸.۰۲ دلار در هر بشکه رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز با افزایش ۴.۴ درصدی، قیمت ۷۳.۵۲ دلار را تجربه کرد.پیامدهای این بحران فقط به آمریکا محدود نماند و اقتصادهای واردکننده انرژی را نیز در بر گرفت. به گزارش هیل، کشورهایی مانند کره جنوبی، تایلند، ویتنام و بنگلادش ناچار به اجرای اقدامات اضطراری برای مدیریت مصرف انرژی شدهاند که شامل محدودیتهایی در استفاده از سیستمهای تهویه مطبوع و قوانین کاهنده استفاده از خودروها میشود.در همین حال، چین نیز واردات نفت خود را نسبت به سال گذشته حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز کاهش داده و از متوسط حدود ۱۱ میلیون بشکه به ۷.۸ میلیون بشکه رسانده است. پکن این کاهش را با تکیه بر یک سیستم ذخیرهسازی اضطراری عظیم جبران کرده است. به گزارش هیل، مجموع ذخایر دولتی و تجاری نفت در چین حدود ۱.۴ میلیارد بشکه برآورد میشود.
تا جنگ ادامه دارد قیمت بنزین در آمریکا بالا میماند
روزنامه هیل با اشاره به سیاست ثابت آمریکا در قبال این بحران، مینویسد که آمریکا تاکنون تغییرات عمدهای در سیاست خود برای سازگاری با نوسانات بازار نفت اعمال نکرده و همچنان بر این باور است که پس از پایان جنگ، قیمتها به حالت عادی بازمیگردند؛ هرچند افق روشنی برای این بازگشت وجود ندارد. افزایش قیمت سوخت به یک چالش سیاسی جدی برای دولت ترامپ تبدیل شده است.ترامپ در تازهترین اظهارات خود، شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا از جمله اکسون موبیل و شورون را به کسب سود کلان از شرایط جنگی متهم کرده و خواستار کاهش قیمتهایی شده که مصرفکنندگان نهایی در جایگاههای سوخت پرداخت میکنند.با این حال، گزارش هیل خاطرنشان میکند که تولیدکنندگان عمده نفت به طور مستقیم قیمت اکثر جایگاههای سوخت را تعیین نمیکنند و کارشناسان بخش نفت نیز تأکید دارند که تا زمانی که آشفتگی ناشی از جنگ در بازارهای جهانی نفت ادامه دارد، قیمتهای خردهفروشی بالا باقی خواهد ماند.همچنین حتی در مواقعی که قیمت نفت خام کاهش مییابد، این افت قیمت با همان سرعت به مصرفکننده نهایی منتقل نمیشود و به طور سنتی قیمت بنزین در جایگاهها با هفتهها تأخیر به کاهش قیمت نفت واکنش کامل نشان میدهد.