نورنیوز-گروه بین الملل: «رابرت مالی»، مذاکرهکننده ارشد آمریکا در توافق برجام و فرستاده ویژه دولت «جو بایدن» در امور ایران، در گفتوگویی درباره جنگ آمریکا و ایران گفت: حملات اخیر ایالات متحده به ایران نه توجیه حقوقی داشته، نه ضروری بوده و نه توانسته اهداف اعلامشده واشنگتن را محقق کند.
مالی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به اقدام انصارالله یمن برای بستن تنگه بابالمندب به روی عربستان سعودی، گفت: اگر این اقدام بهطور کامل اجرا شود، تأثیر بسیار بزرگی بر بازار جهانی نفت خواهد داشت.
او اذعان کرد که این جنگ «نه توجیهی داشت، نه قانونی بود و نه ضرورتی برای آن وجود داشت.» وی گفت، از ابتدا میدانسته که واکنش ایران و جنبشهای مقاومت منطقه به سمت افزایش فشار بر مسیرهای انتقال انرژی حرکت خواهد کرد.
مالی با اشاره به فروپاشی تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا گفت، تصور میکرد این توافق شانس بیشتری برای جلوگیری از تشدید جنگ دارد، اما اکنون پیشبینی رفتار دولت ترامپ را تقریباً ناممکن میداند.
او اظهار داشت: «به این نتیجه رسیدهام که هر جملهای که بخواهد آینده را پیشبینی کند و در آن نام ترامپ باشد، بیهوده است. او ممکن است فردا اعلام کند جنگ محبوبیتی ندارد و پیروزی را اعلام کند، یا حتی تصمیم به اعزام نیروی زمینی بگیرد؛ موضوعی که برخلاف تمام مواضع گذشتهاش خواهد بود.»
مالی در مقابل، رفتار ایران را کاملاً حسابشده و قاعدهمند توصیف کرد و گفت: تهران بر اساس برداشت خود از توازن قدرت و تهدیدهای موجود عمل میکند.
وی درباره دلایل شکست تفاهمنامه نیز گفت: دولت ترامپ بر این تصور استوار است که اگر طرف مقابل در برابر فشار تسلیم نشود، باید فشار بیشتری وارد کرد!
به گفته او، رئیسجمهور آمریکا اکنون با این واقعیت روبهرو شده که ایران با وجود برتری نظامی واشنگتن حاضر به تسلیم نیست و همین ترامپ را به حدی از کلافگی رسانده که به تهدید به تأسیسات غیرنظامی متوسل شود، تهدیدی که رابرت مالی آن را ناشی از سرخوردگی ترامپ دانست و گفت: او نمیتواند درک کند چرا کشوری کوچکتر از آمریکا، حاضر به تسلیم شدن نیست.
وی افزود: ادامه جنگ هزینههای بسیار سنگینی برای آمریکا خواهد داشت؛ بهویژه اگر تنگه بابالمندب نیز بسته شود. مالی در عین حال گفت: در نهایت بازگشت رفتوآمد عادی کشتیها در تنگه هرمز و کاهش تحریمها بهسود ایران نیز خواهد بود، اما تصریح کرد که در حال حاضر ایران آمادگی بیشتری برای تحمل هزینههای جنگ دارد.
او با بیان اینکه جنگ اخیر موجب شده تصمیمگیران ایرانی آمادگی بیشتری برای پذیرش ریسک پیدا کنند، تصریح کرد که تهران در عین حال همچنان توانایی اتخاذ تصمیمهای عملگرایانه و دستیابی به توافق را نیز حفظ کرده است.
مالی همچنین درباره احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران گفت، اگرچه چنین اقدامی را قطعی نمیداند، اما معتقد است ایران برای چنین سناریویی نیز آماده است. وی اظهار داشت که برای ایران، حضور نیروهای آمریکایی روی زمین تنها به معنای افزایش تعداد اهداف نظامی خواهد بود و هر کشته آمریکایی هزینه سیاسی بیشتری برای دولت ترامپ ایجاد خواهد کرد.
مالی افزود: ایران توانسته آسیبپذیریهای اقتصادی و نظامی آمریکا را شناسایی کند و در صورت ادامه جنگ، از آنها بهره خواهد گرفت.
مالی تصریح کرد: انتقاد از این ورود ترامپ به جنگ با ایران تنها به دلیل ناکامی نظامی آمریکا در این جنگ نیست، بلکه از غیرقانونی بودن، غیرضروری بودن و شیوه اجرای آن نیز ناشی میشود، زیرا شواهد موجود از نقض قوانین جنگ حکایت دارد.
او در بخش دیگری از گفتوگو با اشاره به توافق برجام گفت: اگر امروز توافق جدیدی میان ایران و آمریکا امضا شود، به دلیل تغییر شرایط، ماهیت آن با برجام متفاوت خواهد بود. مالی تأکید کرد: وضعیت آمریکا امروز بهمراتب بدتر از زمانی است که برجام اجرا میشد.
این دیپلمات آمریکایی همچنین اظهار داشت، اگر امروز خود را جای تصمیمگیران ایران بگذارد، طبیعی است که بسیار جدیتر از گذشته به گزینه تولید سلاح هستهای فکر کند. او گفت: «انگیزه و محرک چنین تصمیمی اکنون وجود دارد، اما همچنان تصور نمیکنم ایران این مسیر را انتخاب کند، زیرا این تصمیم برای تهران بسیار پرخطر خواهد بود.»
او با اشاره به بیاعتمادی ایران به آمریکا، گفت: تهران برای هرگونه توافق جدید به تضمینهای واقعی و سطحی از اعتماد نیاز دارد که به گفته او بعید است ترامپ از عهده بازسازی آن برآید.
مالی در بخش دیگری از این گفتوگو از عملکرد دولت بایدن نیز انتقاد کرد و گفت: اگر امروز دانستههای فعلی را داشت، هرگز مسئولیت پرونده ایران را در دولت بایدن نمیپذیرفت. وی گفت: دولت بایدن در آغاز کار به جای بازگشت فوری به برجام، تلاش کرد با حفظ تحریمهای دولت ترامپ، توافقی قویتر و طولانیتر به ایران تحمیل کند.
مالی افزود، از همان زمان در جلسات داخلی هشدار داده بود که چنین راهبردی شکست خواهد خورد، زیرا ایران حاضر نیست پس از آنکه آمریکا توافق را نقض کرده، امتیازهای بیشتری نیز واگذار کند.
او تأکید کرد: این رویکرد ماهها زمان را از بین برد و در نهایت این تصور را در ایران تقویت کرد که دولتهای ترامپ و بایدن تفاوت بنیادینی با یکدیگر ندارند.
مالی همچنین درباره سیاست آمریکا در قبال رژیم صهیونیستی گفت: تغییر محسوسی در فضای سیاسی آمریکا در حال شکلگیری است و نسل جدید سیاستمداران ناچار خواهند بود رابطه واشنگتن با تلآویو و کل منطقه را بازنگری کنند.
وی ابراز امیدواری کرد: دولتهای آینده آمریکا پس از تجربه شکست دیپلماسیستیزی، فشار حداکثری و جنگ، بار دیگر مسیر مذاکره را انتخاب کنند؛ زیرا به گفته او تنها گزینهای که امکان ایجاد ثبات را نشان داده، دیپلماسی بوده است.
او در ادامه درباره جنگ غزه نیز گفت: دولت بایدن باید در قبال اقدامات رژیم صهیونیستی پاسخگو باشد.
مالی اظهار داشت: بسیاری از مقامهای آمریکایی اکنون درباره اشتباهات گذشته سخن میگویند، اما صرف ابراز تأسف کافی نیست و کسانی که در آن تصمیمها نقش داشتهاند باید توضیح دهند چرا چنین تصمیمهایی گرفتند و چرا در برابر آنها واکنش نشان ندادند.
وی با اشاره به عملکرد سیاست خارجی آمریکا در غرب آسیا گفت: این سیاست طی سالهای گذشته «رکوردی از شکستهای پیدرپی» بر جای گذاشته و زمان آن رسیده که افراد و دیدگاههای جدید جایگزین رویکردهای گذشته شوند.
مالی در پایان گفت: سیاست خارجی دیگر موضوعی جدا از سیاست داخلی آمریکا نیست و جنگ غزه و پرونده ایران نشان دادهاند که تصمیمهای واشنگتن در خارج از مرزها، به مسئلهای تعیینکننده در سیاست داخلی این کشور تبدیل شده است.