نورنیوز-گروه بین الملل: نخستین نشانههای هشدار در اوایل ماه مارس آشکار شد؛ زمانی که در پی تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی به ایران، زیرساختهای صادرات گاز طبیعی مایع (الانجی) قطر دچار اختلال شد و این کشور خلیج فارس ناچار شد برای صادرات خود وضعیت «فورس ماژور» اعلام کند.
اروپا و به طور خاص اتحادیه اروپا، از زمان پایان واردات گاز روسیه از طریق خط لوله در بحبوحه تحریمهای مرتبط با جنگ اوکراین، به شدت به واردات گاز مایع وابسته است. این وابستگی باعث شده که هزینه واردات گاز به این منطقه به طور قابل توجهی افزایش یابد و گاز مایع قطری گزینه ارزانتری بود.
با این اوصاف، اتحادیه اروپا که طبق آمار رسمی یورواستات، حدود ۲۱ درصد از انرژی خود را از گاز طبیعی تامین میکند، باید بیشتر به گاز مایع آمریکا متکی شود و این بسیار گران است. شرکت وود مکنزی اخیرا گزارش داد که قیمت پایه گاز در اتحادیه اروپا از اواسط ژوئن ۵۰ درصد افزایش یافته است و خاطرنشان کرد که «ذخایر گاز فقط کمی بالاتر از ۵۰ درصد پر شده که برای این وقت از سال، سطح بیسابقهای است و نگرانیهایی را در مورد میزان گازی که اروپا میتواند پیش از فصل تقاضای گرمایش زمستانی ۲۰۲۷-۲۰۲۶ تامین کند، ایجاد میکند.»
به احتمال زیاد به دلیل این تحولات قیمت، واردات الانجی به اروپا کاهش یافته است، آن هم در حالی که این فصل، فصل فعال پر کردن مجدد مخازن باشد. طبق آمار شرکت کپلر که رویترز به آن استناد کرده است، ماه جاری، واردات این سوخت فوق سرد ۶.۳ میلیون تن پیشبینی میشود که کمترین میزان از سپتامبر ۲۰۲۴ خواهد بود.
در همین حال، وود مکنزی هشدار داد که اگر واردات الانجی با روند فعلی ادامه یابد، اتحادیه اروپا تا نوامبر که فصل تقاضا برای گرمایش رسما آغاز میشود، تنها ۷۵ درصد از ذخایر گاز خود را خواهد داشت. این رقم به طور قابل توجهی کمتر از هدف ۹۰ درصدی است که بروکسل در سال ۲۰۲۲ برای کشورهای عضو خود تعیین کرده بود. اخیرا رهبری اتحادیه اروپا اعلام کرد که در پاسخ به چالشهای عرضه، اهداف ذخیرهسازی گاز در ماه نوامبر را کاهش خواهد داد، اما کاهش این هدف، وضعیت امنیت عرضه را بهبود نمیبخشد.
تحلیلگران غربی دوست دارند یادآوری کنند که حتی با آخرین افزایش قیمتهای مرتبط با جنگ، قیمت گاز در اتحادیه اروپا بسیار پایینتر از سال ۲۰۲۲ است، اما این بدان معنا نیست که این قیمتها عادی هستند. در واقع، با وجود اینکه قیمتها از اوج خود در سال ۲۰۲۲ فاصله دارند، صنایع و خانوارهای اروپایی چهار سال است که با هزینههای انرژی دست و پنجه نرم میکنند.
قیمت گاز میتواند و احتمالا بیشتر افزایش مییابد، زیرا تامین گاز برای زمستان یک موضوع ترجیحی نیست، بلکه یک امر ضروری است. با وجود تمام تلاشهایی که برای ساخت نیروگاههای بادی و خورشیدی به عنوان جایگزینی برای تولید برق از طریق بار پایه انجام میشود، صنایع اتحادیه اروپا هنوز بخش قابل توجهی از برق خود را از گاز دریافت میکنند و گاز ۳۰ درصد از نیازهای گرمایشی خانوار را نیز تامین میکند. در عین حال، عرضه سوختها نیز، به ویژه دیزل، در حال کاهش است.
فایننشال تایمز اوایل ماه جاری، به نقل از آمریتا سن از شرکت «انرژی اسپکتس» نوشت: «ما مدتی است که هشدار میدهیم: بازارهای محصولات [یعنی دیزل و سایر سوختها] بسیار محدودتر از بازارهای نفت خام هستند.»
«انرژی اسپکتس» تنها شرکت تحلیلی نیست که این هشدارها را صادر میکند. در حالی که اکثر ناظران بر جریان نفت خام از خلیج فارس تمرکز دارند، برخی خاطرنشان کردهاند که این منطقه سوختهای پالایش شده زیادی نیز صادر کرده است. این سوختها اکنون از بین رفتهاند و بقیه جهان ظرفیت پالایشگاهی محدودی و همچنین، عرضه نفت خام محدودتری دارند. علاوه بر این، حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه باعث ممنوعیت صادرات دیزل شد - و طبق دادههای منتشره در فایننشال تایمز، روسیه با حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار بشکه در روز صادرات، یکی از بزرگترین صادرکنندگان دیزل است.
جانیو شاه، تحلیلگر شرکت «ریستاد انرژی» به فایننشال تایمز گفت: «این حجم از نظر تعادل جهانی عرضه و تقاضا قابل توجه است، زیرا کشورهای مقصد فعلی اکنون برای حجمی که اروپا جذب میکند نیز رقابت خواهند کرد.» او به تکرار وضعیت الانجی برای اتحادیه اروپا اما در مورد دیزل اشاره کرد - که سوختی ضروری برای هر اقتصادی است، حتی کشورها که مصمم به برقی سازی هستند.
ذخایر دیزل در اروپا حتی از ذخایر گاز هم کمتر است. طبق گزارش رویترز، در واقع، دیزل موجود در ذخایر از سال ۲۰۲۲، در پایینترین حد قرار دارد و در همین حال، ذخایر دیزل در آمریکا نیز به طور قابل توجهی کاهش یافته است، بنابراین بزرگترین صادرکننده دیزل در جهان، حتی با وجود پالایشگاههایی که با نرخ بیسابقهای فعالیت میکنند، فضای محدودی برای افزایش صادرات این سوخت دارد.
بر اساس گزارش اویل پرایس، خلاصه اینکه، بیشتر اروپا در شرف فهمیدن این است که وابستگی به واردات انرژی چقدر خطرناک است و تنوعبخشی چقدر مهم است. انصافا، این موضوعی است که سیاستمداران اروپایی سالهاست میگویند. اروپا باید به یک زمستان معتدل دیگر امیدوار باشد.