نورنیوز-گروه سیاسی: مسعود پزشکیان دوشنبه شب ۲۹ تیر ۱۴۰۵، در دیدار با خیرین و حامیان دانشگاهها، با قدردانی از نقشآفرینی آنان در توسعه آموزش عالی و پیشبرد علم و فناوری، حضور در جمع نیکاندیشان حوزه علم را مایه دلگرمی و امید دانست و اظهار کرد: حضور خیرین و حامیان دانشگاهها نشان میدهد مسیر توسعه علمی کشور، مسیری جمعی است و دغدغهمندان پیشرفت ایران در این راه تنها نیستند.
رئیسجمهور در ابتدای سخنان خود با تبیین جایگاه علم در منظومه معارف اسلامی، به آیات قرآن کریم درباره گفتوگوی فرشتگان با خداوند متعال در ماجرای آفرینش انسان اشاره کرد و گفت: آنچه موجب برتری انسان و استحقاق سجده فرشتگان شد، علم، آگاهی و توانایی و شناخت بود. این آموزه قرآنی به روشنی نشان میدهد که کرامت انسان بر پایه دانایی و معرفت استوار است و بیتوجهی به این حقیقت، یکی از عوامل عقبماندگی جوامع اسلامی در دورههای مختلف تاریخی بوده است.
پزشکیان با تأکید بر اینکه علم میتواند منشأ عزت، پیشرفت و رفاه ملتها باشد، افزود: اگرچه قدرتهای سلطهگر از دانش و فناوری برای تولید سلاح، جنگافروزی و سلطه بر ملتها بهره میگیرند، اما رسالت حقیقی علم، ارتقای کیفیت زندگی انسانها، حل مسائل جوامع، گسترش عدالت، افزایش رفاه عمومی و ساختن آیندهای بهتر برای بشریت است. خیرین و حامیان دانشگاهها نیز با سرمایهگذاری در توسعه علم و آموزش، در تحقق این رسالت بزرگ نقشآفرینی میکنند.
رئیسجمهور با اشاره به پیشینه درخشان تمدن علمی ایران، اظهار داشت: در حالی که برخی کشورها پیشینه علمیشان به چند قرن اخیر محدود است، ایران از قرنها پیش یکی از کانونهای بزرگ تولید علم و دانش در جهان بوده است. مجموعه علمی و آموزشی ربع رشیدی، بهعنوان یکی از نمونههای برجسته تمدن ایرانی ـ اسلامی در ۷۵۰ سال پیش با ساختاری منظم، مدیریت علمی پیشرفته و آموزش به چندین زبان زنده دنیا، نشاندهنده جایگاه ممتاز کشورمان در تاریخ علم است. متأسفانه بخش قابل توجهی از این میراث ارزشمند برای نسل امروز ناشناخته مانده و نیازمند بازخوانی و تبیین است.
پزشکیان خطاب به خیرین و حامیان دانشگاهها تصریح کرد: شما میتوانید با حمایت از توسعه علم، فرهنگ و آموزش عالی، زمینه بازگشت کشور به جایگاه شایسته تاریخی خود در عرصه تولید علم و فناوری را فراهم کنید.
رئیس جمهور در ادامه با اشاره به مباحث مطرحشده درباره بهرهوری دانشگاهها، بر ضرورت استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود تأکید کرد و گفت: بسیاری از دانشگاههای کشور از امکانات، زیرساختها و داراییهای ارزشمندی برخوردارند که به دلیل ضعف در مدیریت، برنامهریزی و بهرهبرداری، بخش قابل توجهی از آنها بلااستفاده مانده است. در حالی که این ظرفیتها میتواند با مدیریت کارآمد، منابع مالی پایدار برای دانشگاهها ایجاد کرده و وابستگی آنها به اعتبارات محدود دولتی را کاهش دهد.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت حرکت دانشگاهها به سمت اقتصاد دانشبنیان و درآمدزایی از مسیر حل مسائل کشور، خاطرنشان کرد: دانشگاهها باید با مشارکت فعال در اجرای پروژههای ملی، ارائه راهکارهای علمی برای حل مسائل و پاسخگویی به نیازهای بخشهای مختلف کشور، علاوه بر ایفای رسالت اجتماعی خود، منابع مالی پایداری نیز ایجاد کنند. دولت نیز آمادگی دارد زمینههای لازم برای گسترش این همکاریها را فراهم سازد.
رئیس جمهور همچنین با انتقاد از توسعه غیرهدفمند آموزش عالی در سالهای گذشته اظهار داشت: گسترش کمی دانشگاهها و برخی رشتههای تحصیلی بدون توجه به نیازهای واقعی کشور، نه با منطق علمی سازگار است و نه با اصول حکمرانی کارآمد. پذیرش دانشجو در رشتههایی که فاقد بازار کار و کارکرد مؤثر در توسعه کشور هستند، موجب اتلاف سرمایههای انسانی و اقتصادی خواهد شد. از اینرو بازنگری در مأموریت دانشگاهها، بازتعریف رشتههای تحصیلی و انطباق آموزش عالی با نیازهای آینده کشور، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
پزشکیان سرمایه انسانی را مهمترین مزیت راهبردی ایران دانست و تأکید کرد: آینده کشور را نه منابع نفت و گاز، بلکه نیروی انسانی متخصص، خلاق، متعهد و توانمند خواهد ساخت. دانشگاهها و اعضای هیئت علمی نقشی تعیینکننده در تربیت این سرمایه ارزشمند دارند و باید ضمن انتقال دانش، هویت تاریخی، اعتماد به نفس ملی، مسئولیتپذیری اجتماعی و روحیه حل مسئله را نیز در نسل جوان تقویت کنند.
رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت تحول در نگاه به آموزش عالی افزود: استفاده حداکثری از ظرفیتها و امکانات موجود، همافزایی میان دانشگاهها، تجمیع توانمندیهای مراکز آموزش عالی و اعطای اختیارات لازم به دانشگاهها، از الزامات ارتقای بهرهوری و تحقق حکمرانی مؤثر در نظام آموزش عالی است.
دانشگاهی که از سرمایههای انسانی، زیرساختی و علمی گسترده برخوردار است، باید بتواند بخشی از نیازهای مالی خود را از طریق فعالیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه تأمین کند.
پزشکیان همچنین از برگزاری نشستهای مستمر دولت با استادان، پژوهشگران و نخبگان دانشگاهی برای طراحی سازوکارهای مشارکت دانشگاهها در حل مسائل کشور خبر داد و گفت: دانشگاه باید از فضای صرفاً آموزشی خارج شده و به نهادی مسئلهمحور، اثرگذار و فعال در میدان عمل تبدیل شود. دانشجویان نیز باید در کنار آموزشهای نظری، مهارتهای عملی، تجربه میدانی و توانایی حل مسائل واقعی کشور را فراگیرند.
رئیسجمهور با قدردانی از خیرین و حامیان دانشگاهها اظهار داشت: امروز بیش از هر زمان دیگری به انسانهای دانا، توانمند، باانگیزه و مسئولیتپذیر نیاز داریم؛ افرادی که بدانند، بخواهند و بتوانند برای حل مسائل کشور اقدام کنند. خیرین، سرمایههای ارزشمند اجتماعی ایران هستند و نقش آنان در توسعه علمی و انسانی کشور بیبدیل است. با اتکا به ظرفیت دانشگاهیان، نخبگان، استادان، خیرین و سرمایه انسانی کشور، میتوان بر دشواریها غلبه کرد، عدالت پایدار را محقق ساخت و آیندهای مقتدر، پیشرفته و امیدبخش برای ایران رقم زد.