نورنیوز-گروه بینالملل: وزارت خارجه آمریکا بامداد سهشنبه با صدور هشداری از همه شهروندان خود در سراسر جهان خواست به دلیل تحولات غرب آسیا، هوشیاری بیشتری داشته باشند و اتباع آمریکایی در کشورهای منطقه نیز خود را برای لغو پروازها و بسته شدن احتمالی حریمهای هوایی آماده کنند. این هشدار در ظاهر اقدامی احتیاطی به نظر میرسد، اما همزمانی آن با تحولات اخیر منطقه و مواضع کاخ سفید، پرسشهای مهمی را درباره اهداف پنهان این اقدام مطرح میکند. آیا این هشدار صرفاً اقدامی پیشگیرانه برای حفاظت از شهروندان آمریکاست یا بخشی از راهبردی گستردهتر برای امنیتیسازی فضای منطقه، افزایش فشار بر ایران و سرپوش گذاشتن بر ناکامیهای داخلی و خارجی دولت ترامپ؟ پاسخ به این پرسش، بدون بررسی ریشههای واقعی بحرانهای غرب آسیا و وضعیت کنونی آمریکا ممکن نیست.
هراسافکنی خارجی؛ پوششی بر بحران امنیت داخلی آمریکا
دولت آمریکا سالهاست با ترسیم تصویری ناامن و خشونتآمیز از غرب آسیا، تلاش میکند سیاستهای مداخلهجویانه و حمایت بیقید و شرط خود از رژیم صهیونیستی را توجیه کند؛ حال آنکه آمارهای رسمی نشان میدهد تهدید اصلی امنیت شهروندان آمریکایی نه در خارج از مرزها، بلکه در درون ساختار سیاسی و اجتماعی این کشور ریشه دارد.
بر اساس آمار مؤسسه «آرشیو خشونت با اسلحه»، تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۴ هزار و ۶۰۰ نفر در آمریکا بر اثر تیراندازی جان خود را از دست داده و بیش از ۲۶ هزار نفر نیز زخمی شدهاند. در کشوری با حدود ۳۳۳ میلیون نفر جمعیت، نزدیک به ۳۹۳ میلیون قبضه سلاح در اختیار شهروندان قرار دارد؛ رقمی که حدود ۴۰ درصد کل سلاحهای غیرنظامی جهان را شامل میشود. با وجود این واقعیت تلخ، ساختار سیاسی آمریکا به دلیل نفوذ لابیهای قدرتمند اسلحه، نهتنها ارادهای برای اصلاح قوانین ندارد، بلکه نسخه افزایش امنیت را در گسترش مالکیت سلاح جستوجو میکند.
در کنار این بحران، هر سال بیش از هزار نفر نیز به دست پلیس آمریکا کشته میشوند؛ رخدادهایی که در بسیاری از موارد بدون پیگرد مؤثر عاملان پایان مییابد. از این منظر، هشدارهای امنیتی واشنگتن درباره سایر نقاط جهان، بیش از آنکه بازتابدهنده تهدیدات خارجی باشد، تلاشی برای انحراف افکار عمومی از بحرانهای مزمن داخلی است.
غرب آسیا؛ قربانی سیاست «اول اسرائیل»
برخلاف روایت رسمی واشنگتن، بسیاری از بحرانهای کنونی غرب آسیا نتیجه مستقیم سیاستهای مداخلهجویانه آمریکا و حمایت بیقید و شرط آن از رژیم صهیونیستی است. رژیمی که طی دهههای گذشته با اشغالگری، تجاوز نظامی و بیثباتسازی مستمر، امنیت منطقه را با چالشهای جدی روبهرو کرده و همواره از پشتوانه سیاسی، نظامی و دیپلماتیک آمریکا برخوردار بوده است.
امروز نیز تداوم جنگ در فلسطین، تجاوزهای مکرر به لبنان و سوریه و افزایش تنشهای منطقهای، بدون حمایت آشکار واشنگتن قابل تصور نیست. در چنین شرایطی، هشدار امنیتی آمریکا به شهروندانش بیش از آنکه ناشی از رفتار کشورهای منطقه باشد، بازتاب پیامدهای سیاستهایی است که خود آمریکا در شکلگیری آنها نقش تعیینکننده داشته است.
از سوی دیگر، تلاش برخی مقامات آمریکایی برای القای فاصله گرفتن از سیاستهای رژیم صهیونیستی، بیش از آنکه تغییری واقعی در راهبرد واشنگتن باشد، تاکتیکی رسانهای برای مدیریت افکار عمومی داخلی و انتخاباتی ارزیابی میشود؛ زیرا در عرصه عمل، حمایت همهجانبه آمریکا از تلآویو همچنان ادامه دارد.
اقتدار ایران و فرسایش بازدارندگی آمریکا
یکی از ابعاد قابل توجه هشدار اخیر، همزمانی آن با انتشار گزارشهایی درباره آسیبپذیری فزاینده توان نظامی آمریکا در منطقه است. پس از ماهها سکوت خبری، سخنگوی پنتاگون اعلام کرد که از هفتم ژوئیه تاکنون حدود یکصد نفر از نیروهای مسلح آمریکا با درجات مختلف مجروح شدهاند.
همچنین گزارشهایی از رسانههای آمریکایی از جمله والاستریت ژورنال حاکی از آن است که سامانههای دفاع موشکی آمریکا در حفاظت کامل از دهها هزار نیروی این کشور در غرب آسیا با چالشهای جدی روبهرو هستند. در کنار این موضوع، گزارش واشنگتنپست به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا نیز تأکید دارد که حتی حملات جدید علیه ایران نیز احتمالاً تغییری در مواضع تهران ایجاد نخواهد کرد.
مجموع این شواهد نشان میدهد هشدار امنیتی اخیر را میتوان فراتر از یک توصیه کنسولی ارزیابی کرد؛ اقدامی که بهگونهای غیرمستقیم، محدودیتهای قدرت بازدارندگی آمریکا و افزایش هزینههای حضور نظامی این کشور در منطقه را نیز آشکار میسازد.
هشدار امنیتی یا اعتراف به افول راهبرد واشنگتن؟
همزمانی این هشدار با ادعاهای اخیر دونالد ترامپ درباره تهدیدهای امنیتی علیه شخص او، این گمانه را تقویت میکند که کاخ سفید همچنان از فضای امنیتی برای مدیریت بحرانهای داخلی، توجیه سیاستهای خارجی و بازسازی سرمایه سیاسی خود بهره میگیرد. در حالی که دولت آمریکا با مشکلات اقتصادی، کاهش اعتماد عمومی، شکافهای سیاسی و افت اعتبار بینالمللی مواجه است، برجستهسازی تهدیدهای خارجی میتواند ابزاری برای تغییر دستور کار افکار عمومی باشد.
با این حال، تحولات ماههای اخیر نشان داده است که سیاست فشار، تهدید نظامی و امنیتیسازی منطقه نهتنها به اهداف اعلامی واشنگتن منجر نشده، بلکه هزینههای سیاسی، امنیتی و راهبردی آمریکا را نیز افزایش داده است. در چنین شرایطی، هشدار فراگیر به شهروندان آمریکایی بیش از آنکه نمایش اقتدار باشد، نشانهای از دشوارتر شدن حفظ امنیت منافع و نیروهای این کشور در منطقه به شمار میرود.
از این منظر، اگر واشنگتن واقعاً در پی تأمین امنیت پایدار شهروندان خود است، راهکار آن نه تشدید تنش و استمرار سیاست «اول اسرائیل»، بلکه بازنگری در راهبردهای مداخلهجویانه، کاهش حضور نظامی در غرب آسیا و پذیرش واقعیتهای جدید ژئوپلیتیکی منطقه خواهد بود؛ واقعیتهایی که نشان میدهد تداوم مسیر گذشته، بیش از هر چیز به فرسایش جایگاه جهانی آمریکا و افزایش هزینههای راهبردی آن منجر خواهد شد.