نورنیوز-گروه فرهنگی: علی دارابی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی اظهار کرد: مرمت و حفاظت اضطراری؛ کاخ گلستان، کاخ سعدآباد، موزههای آبگینه، موزه معاصر، موزه نقاشی پشت شیشه و ساختمان مرکزی (مقر وزارتخانه) در استان تهران، مرمت دو بنا در آذربایجان غربی، مرمت تکیه خوانساری در تختفولاد، تکیه بابا رکنالدین و تکیه مادرشاه، عمارت جبهخانه در استان اصفهان و مرمت خانه ضیایی در زنجان تکمیل شده است. اکنون مرمت خانه ضیایی در زنجان و تعمیرات شیشهها و تجهیزات دو اثر تاریخی مسجد اعظم قم به پایان رسیده است.
وی افزود: عملیات مرمت موزه هنرهای تزیینی ادامه دارد، مرمت کاخ ۴۰ ستون میدان امام و رکیبخانه در مراحل پایانی است، عملیات مستندسازی دو بنای تاریخی گنبد کبود مراغه و خانه در آذربایجان شرقی تمام شده و مرمت عمارت خسروآباد و عمارت مشیر در کردستان در دست اجراست.
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی ادامه داد: عملیات مستندسازی برای استحکامبخشی آرامگاه باباطاهر در همدان در حال انجام است، در لرستان عملیات آواربرداری حریم قلعه فلکالافلاک توسط نهادهای نظامی به پایان رسیده و تعمیرات شیشه و ویترینهای موزه در دست اجراست. همچنین تعمیرات موزه درهشهر انجام شده اما عملیات استحکامبخشی ساختمان همچنان ادامه دارد.
دارابی تصریح کرد: از مجموع ۱۴۹ اثر آسیبدیده، ۳۸ اثر به طور مستقیم در مالکیت وزارت میراث فرهنگی قرار دارد و مالکیت ۱۱۱ بنای دیگر در اختیار بخش خصوصی، نهادهای نظامی، اوقاف، شهرداریها و سایر دستگاهها است. در برخی از این مکانها به دلیل ملاحظات نظامی تاکنون دسترسی لازم را پیدا نکردیم تا تیمهای مرمتی برای بازدید میدانی به آنجا مراجعه کنند اما در دو هفته اخیر برای بازید از این بناها گشایشی حاصل شد ولی چون بیشتر بناها در جنوب کشور قرار دارند و هنوز آرامش لازم در آنجا برقرار نشده است، نتوانستهایم به مکانهای موردنظر برویم.
نقش وزارتخانه در مرمت آثار تاریخی غیرمتولی
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی در پاسخ به این پرسش که آیا مرمت بناهایی که متولی آنها وزارت میراث نیست هم به عهده این سازمان است، گفت: پیشبینی ما برای هزینه مرمت آثاری که در جنگ آسیب دیدند ۱۰ همت است که بیش از بودجه دو سال این وزارتخانه است. طبق قانون هر دستگاهی که آثار تاریخی را در اختیار دارد، مکلف به انجام عملیات مرمتی و حفاظتی است. وزارت میراث فرهنگی در این راستا دستورالعملهای حفاظت و مرمت اضطراری با حفظ رد پای جنگ در آثار را ابلاغ و اعلام آمادگی کردیم کارشناسان ما برای نظارت بر امر مرمت همکاری میکنند.
دارابی با بیان اینکه در حال تکمیل بانک اطلاعاتی آثار آسیبدیده هستیم، افزود: ما به عنوان وزارت میراث فرهنگی باید از دستگاهها مرمت را مطالبه کنیم.
وی با بیان اینکه ۲۱ مجموعه در مرحله انجام عملیات مرمت قرار دارند، تصریح کرد: وزارت میراث فرهنگی برای تدوین نقشه راه بازسازی، نشستهای تخصصی متعددی با چهرههای ماندگار و پیشکسوتان این حوزه برگزار کرد تا از تجارب ارزشمند آنها برای بازسازی و مرمت آسیب های ناشی از جنگ استفاده کند.
دارابی درباره اختصاص بودجه برای مرمت بناهای آسیب دیده در جنگ نیز توضیح داد: سازمان برنامه و بودجه قرار بود ۱.۶ همت برای بازسازی بناهایی که در جنگ آسیبدیده به ما اختصاص دهد. ما برای تسریع در کار از بودجه وزارتخانه برای این بخش استفاده کردیم تا این بودجه اختصاص داده شود.
ممنوعیت ایجاد اماکن پرخطر در حریم بناهای تاریخی
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، بر ضرورت ممنوعیت ایجاد اماکن پرخطر در حریم بناهای تاریخی تاکید کرد و ادامه داد: ما وامدار ایثارگری نیروهای مسلح هستیم اما برای تداوم حیات بناهای تاریخی، نباید مخازن سوخت یا تاسیسات پرخطر در مجاورت موزهها و آثار باستانی مستقر شوند. در حال تنظیم نامهای خطاب به مقام معظم رهبری و مسئولان نیروهای مسلح هستیم تا در شرایط صلح، نسبت به انتقال این تاسیسات از حریم آثار تاریخی اقدام شود.
۱۷ مکاتبه با نهادهای حقوقی بینالمللی
دارابی درباره کمکهای بینالمللی برای بازسازی بناهای آسیبدیده در جنگ گفت: این وزارتخانه تاکنون بیش از ۱۷ مکاتبه با نهادهای جهانی از جمله یونسکو، ایکوم، ایکوموس و ایکروم داشته اما نتیجه این رایزنیها تاکنون ناامیدکننده بوده است.
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی در پاسخ به این پرسش که برخی کشورها نظیر چین قرار بود برای مرمت آثار آسیبدیده در جنگ به ایران کمک مالی کنند، توضیح داد و گفت: با وجود ملاقات با سفیر چین و پیگیری از طریق ائتلاف حفاظت از میراث فرهنگی، هنوز کمکی دریافت نکردهایم. یونسکو نیز کمک و اعزام کارشناس را مشروط به برقراری امنیت و بازگشایی مسیرهای هوایی کرده که تا این لحظه محقق نشده است.
دارابی ادامه داد: وزارت میراث فرهنگی با فعالسازی «انجمن خیرین میراث فرهنگی» که از سه سال پیش تشکیل شده، در تلاش است تا از ظرفیتهای داخلی برای مرمت آثار استفاده کند.
شکایات حقوقی و صیانت از اصالت آثار
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی با اشاره به تدوین لایحه دعاوی حقوقی و کیفری در معاونت حقوقی ریاست جمهوری، تاکید کرد: حمله به بناهای تاریخی طبق کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، جرم تلقی میشود، ما با استناد به این کنوانسیون در حال مستندسازی برای شکایت بینالمللی هستیم اما باید واقعبین بود؛ در دنیای امروز که حتی نهادهای بینالمللی تحت فشار سیاست قرار دارند، ما بر توان و همت داخلی تکیه کردهایم.
دارابی با افتخار به عملکرد همکاران خود در وزارتخانه اشاره کرد و گفت: در جریان درگیریهای اخیر، به لطف تدابیر حفاظتی و انتقال اشیای تاریخی به مخازن امن، حتی یک شیء تاریخی آسیب ندید.
وی درباره ثبت جنبشهای مردمی در جنگ اخیر نیز اظهار کرد: جنبش بزرگ مردمی و زنجیره انسانی ۱۱۰ شبانه که نماد اتحاد مقدس ایرانیان در برابر استکبار است را در فهرست میراث فرهنگی ثبت ملی کردیم تا روایت این ایستادگی برای آیندگان باقی بماند.
بناها با همان کیفیت و زیبایی مرمت میشود
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی با اشاره به خسارتهای وارده در جنگ اخیر، بر پیروزی استراتژیک ایران در برابر محورهای متجاوز تاکید کرد و گفت: اگرچه خسارتهای فراوانی به ابنیه تاریخی وارد شد، اما امروز ایران در جایگاه پیروزی قرار دارد زیرا دشمنان با هدف تجزیه و تغییر نظام به ما یورش آوردند، اما به فضل الهی و ایستادگی مردم و نیروهای مسلح، به اهداف خود نرسیدند.
دارابی با دعوت از خیران، کارآفرینان و صاحبان سرمایه برای یاریرسانی به بازسازی میراث فرهنگی تاکید کرد و افزود: ما با بهرهگیری از دانش باستانشناسان، معماران و کارشناسان خبره، این بناها را با همان کیفیت و زیبایی که نیاکانمان به ما امانت داده بودند، مرمت و بازسازی می کنیم.
بازگشایی موزهها؛ مشروط به شرایط امنیت ملی
قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه چه زمانی موزهها بازگشایی میشود، با بیان اینکه این تصمیم تابع شرایط امنیتی و تصمیمات نهادهای عالی کشور است، اظهار کرد: قلب ما برای بازگشایی موزهها میتپد و میدانیم که فصل تابستان فرصت مغتنمی برای حضور مردم و گردشگران است؛ اما بازگشایی باید در بستری آرام و مطمئن صورت گیرد.
دارابی با اشاره به رایزنیهای دیپلماتیک ادامه داد: در ملاقات با سفیر چین، از آنها خواستیم که در بازنگری در هشدارهای امنیتی پیشقدم شوند. ما به تدریج شاهد بازگشت شرایط کشور به وضعیت عادی هستیم و امیدواریم با مشورت نهادهای مسئول و استقرار کامل امنیت، در اولین فرصت درهای موزهها را به روی مشتاقان هنر و تاریخ ایران بازگشایی کنیم.