نورنیوز-گروه اجتماعی: جدیدترین مقایسه از شاخص آلودگی نوری شبانه در شهرهای جهان، تصویری از میزان روشنایی مصنوعی آسمان در مناطق شهری ارائه میدهد؛ شاخصی که هرچه امتیاز آن بالاتر باشد، نشاندهنده شدت بیشتر نورهای مصنوعی، تابشهای مزاحم و آلودگی نوری در ساعات شب است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در این نمودار، تهران با امتیاز ۷۵.۲ در رتبه ۳۸ جهان قرار گرفته و در میان ۴۰ شهر بررسیشده، یکی از شهرهای دارای آلودگی نوری قابل توجه محسوب میشود.
در صدر این فهرست، توکیو ژاپن با امتیاز ۱۰۰ بیشترین آلودگی نوری شبانه را به خود اختصاص داده است. پس از آن نیویورک آمریکا با امتیاز ۹۸، سئول کره جنوبی با ۹۶، پکن چین با ۹۵ و لسآنجلس آمریکا با ۹۴ در رتبههای بعدی قرار دارند. حضور این کلانشهرها در صدر جدول نشان میدهد تراکم جمعیت، توسعه شهری، ساختمانهای مرتفع، تبلیغات دیجیتال، نورپردازی گسترده خیابانها و فعالیت شبانه، از مهمترین عوامل افزایش آلودگی نوری هستند.
در ادامه این رتبهبندی، لندن با امتیاز ۹۲، پاریس با ۹۱، سنگاپور با ۸۸، مسکو با ۸۶، استانبول با ۸۶.۵، دبی با ۸۵.۵ و مادرید با ۸۴.۵ قرار گرفتهاند. همچنین کراچی پاکستان با امتیاز ۷۶ تنها اندکی بالاتر از تهران جای گرفته است.
بر اساس دادههای این نمودار، تهران با امتیاز ۷۵.۲ در جایگاه سیوهشتم ایستاده و از نظر شدت آلودگی نوری، وضعیت نامطلوبتری نسبت به شهرهایی مانند ریاض عربستان با امتیاز ۷۴.۸، دوحه قطر با ۷۴، قاهره مصر با ۷۳.۲، زوریخ سوئیس با ۷۰.۴، ونکوور کانادا با ۶۴.۴، مسقط عمان با ۵۵.۷ و هلسینکی فنلاند با ۵۵.۴ دارد.
بررسی رتبهبندی نشان میدهد فاصله تهران با برخی شهرهای منطقه چندان زیاد نیست، اما همچنان جایگاه آن بیانگر نیاز به مدیریت بهتر نورپردازی شهری، استفاده از تجهیزات استاندارد روشنایی و کاهش نورهای غیرضروری در ساعات شب است. کارشناسان محیطزیست معتقدند آلودگی نوری تنها یک مسئله زیباییشناختی نیست، بلکه آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر سلامت انسان، حیاتوحش و مصرف انرژی دارد.
یکی از مهمترین پیامدهای آلودگی نوری، از بین رفتن امکان مشاهده آسمان شب و ستارگان است. در شهرهای پرنور، درخشش مصنوعی آسمان موجب کاهش دید اجرام آسمانی میشود و فعالیتهای نجومی را با محدودیت روبهرو میکند. علاوه بر این، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نورهای مصنوعی شدید در شب میتواند ریتم شبانهروزی بدن را مختل کرده، کیفیت خواب را کاهش دهد و بر ترشح هورمون ملاتونین اثر منفی بگذارد.
آلودگی نوری همچنین بر گونههای مختلف جانوری تأثیر میگذارد. پرندگان مهاجر، حشرات، خفاشها و بسیاری از جانوران شبزی برای جهتیابی، تغذیه و تولیدمثل به تاریکی طبیعی شب وابسته هستند. افزایش روشنایی مصنوعی میتواند مسیر مهاجرت، رفتار طبیعی و حتی بقای برخی گونهها را دچار اختلال کند.
از سوی دیگر، نورپردازی غیراستاندارد به معنای مصرف بیشتر برق و افزایش هزینههای انرژی نیز هست. استفاده از چراغهای کممصرف، طراحی اصولی روشنایی معابر، کاهش نورهای تزئینی غیرضروری و هدایت نور به سمت سطح زمین، از مهمترین راهکارهایی است که بسیاری از شهرهای جهان برای کاهش آلودگی نوری در دستور کار قرار دادهاند.
این رتبهبندی نشان میدهد که آلودگی نوری، همزمان با توسعه شهرها، به یکی از چالشهای مهم زیستمحیطی تبدیل شده است. اگرچه روشنایی مناسب برای امنیت و فعالیتهای شهری ضروری است، اما ایجاد تعادل میان نیازهای شهری و حفظ تاریکی طبیعی آسمان، ضرورتی است که میتواند هم به سلامت شهروندان و هم به حفاظت از محیطزیست کمک کند.
نورنیوز