نورنیوز-گروه اجتماعی: رشد شهرنشینی، افزایش عمر ساختمانها و توسعه مراکز تجاری و اداری در بافتهای قدیمی شیراز، موضوع ایمنی ساختمانها را بیش از گذشته در کانون توجه قرار داده است.
در سالهای اخیر نیز وقوع حوادثی همچون آتشسوزی، فروریختن ساختمانها و خسارتهای ناشی از ضعف سازهای، اهمیت توجه به ایمنی بناها را دوچندان کرده است.
براساس قوانین و مقررات ملی ساختمان، رعایت الزامات فنی در طراحی، اجرا و بهرهبرداری از بناها، مسئولیتی است که میان مالکان، مهندسان، مجریان، نهادهای نظارتی و دستگاههای اجرایی تقسیم شده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند اجرای کامل این الزامات همچنان با چالشهایی روبهرو است.
ساختمان ناایمن، فقط یک بنای فرسوده نیست
متخصصان حوزه ایمنی تاکید دارند ناایمن بودن یک ساختمان تنها به معنای فرسودگی سازه نیست، نقص در سامانههای اعلام و اطفای حریق، مسدود بودن راههای خروج اضطراری، بارگذاری بیش از ظرفیت ساختمان، تغییرات غیرمجاز در سازه، استفاده از مصالح غیراستاندارد و نبود تجهیزات ایمنی نیز میتواند یک ساختمان را در معرض خطر قرار دهد.
در بسیاری از ساختمانهای قدیمی، فرسودگی تاسیسات برق و گاز، آسانسورهای غیراستاندارد و نبود برنامههای منظم نگهداری، احتمال بروز حوادث را افزایش میدهد.
خسارتی فراتر از یک حادثه
پیامدهای ساختمانهای ناایمن تنها به خسارتهای مالی محدود نمیشود، هر حادثه میتواند جان شهروندان، نیروهای امدادی و کسبوکارهای مستقر در این بناها را تهدید کند و علاوه بر خسارتهای اقتصادی، آثار اجتماعی و روانی گستردهای بر جای بگذارد.
به اعتقاد کارشناسان، هزینه پیشگیری و مقاومسازی به مراتب کمتر از هزینههای ناشی از وقوع حوادث بزرگ است؛ موضوعی که در تجربههای گذشته نیز بارها مورد تاکید قرار گرفته است.
نقش مدیریت شهری و دستگاههای مسئول
شهرداری شیراز، سازمان آتشنشانی، سازمان نظام مهندسی ساختمان و سایر دستگاههای مرتبط، هر یک مسئولیتهایی در شناسایی، پایش و کاهش خطر ساختمانهای ناایمن بر عهده دارند.
تهیه فهرست ساختمانهای پرخطر، انجام بازدیدهای دورهای، صدور اخطارهای قانونی، الزام مالکان به رفع نواقص و برخورد با تخلفات، از مهمترین اقداماتی است که برای کاهش ریسک این ساختمانها دنبال میشود.
کارشناسان معتقدند موفقیت این برنامهها نیازمند همکاری همه دستگاههای مسئول و همراهی مالکان است؛ زیرا اجرای توصیههای ایمنی بدون مشارکت بهرهبرداران ساختمانها امکانپذیر نخواهد بود.
فرهنگ ایمنی، حلقه مفقوده
بخش مهمی از ایمنی ساختمانها به رفتار ساکنان و مدیران ساختمان باز میگردد.
انجام بازدیدهای دورهای، سرویس منظم تجهیزات، آموزش ساکنان، حفظ مسیرهای خروج اضطراری، رعایت اصول ایمنی در انبار کردن مواد قابل اشتعال و پرهیز از تغییرات غیراصولی، از اقداماتی است که میتواند احتمال وقوع حادثه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
کارشناسان همچنین بر لزوم ارتقای فرهنگ ایمنی در جامعه تاکید دارند و معتقدند آموزش عمومی، اطلاعرسانی مستمر و افزایش حساسیت شهروندان نسبت به خطرات احتمالی، مکمل اقدامات فنی و قانونی خواهد بود.
همافزایی دستگاههای متولی برای تسریع در ایمنسازی ساختمانهای ناایمن شیراز
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهرداری شیراز از برگزاری نشست تخصصی بررسی وضعیت ساختمانهای ناایمن با حضور معاون حقوق عامه دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان، مدیران شهری و نمایندگان دستگاههای متولی خبر داد و بر لزوم هماهنگی بینبخشی برای تسریع در رفع مخاطرات و اجرای تکالیف قانونی تاکید کرد.
روحالله خوشبخت، با اشاره به برگزاری این نشست اظهار کرد: این جلسه در راستای اجرای بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداریها و با هدف بررسی وضعیت ساختمانهای ناایمن، تقسیم وظایف میان دستگاههای مسئول و تدوین راهکارهای عملیاتی برای تسریع در ایمنسازی اماکن پرخطر برگزار شد.
وی در این نشست که با حضور حسین سلطانیفر معاون حقوق عامه دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان، هادی عیدیپور رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز، امید جابری رئیس اداره مطالعات بحران و پدافند غیرعامل شهرداری شیراز و نمایندگان ادارهکل راه و شهرسازی، نظام مهندسی ساختمان استان فارس، ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، دانشگاه علوم پزشکی، آموزش و پرورش، مدیران حقوقی، شهرسازی و مناطق شهرداری برگزار شد، بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اجرایی و قضایی برای رفع مخاطرات ساختمانهای ناایمن تاکید کرد.
تشکیل پرونده برای ۱۹۴ ساختمان ناایمن که ۹ مورد وضعیت بحرانی دارند
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز، نیز در این نشست با ارائه گزارشی از آخرین وضعیت ساختمانهای ناایمن شهر گفت: تاکنون برای ۱۹۴ ساختمان پرونده تشکیل شده و ارزیابیهای تخصصی آنها انجام گرفته است که از این تعداد، ۹ ساختمان در وضعیت بحرانی از نظر ایمنی سازه و خطر حریق قرار دارند و اقدامات لازم برای اطلاعرسانی عمومی و پیگیری قانونی جهت رفع خطر آنها در حال انجام است.
هادی عیدیپور با اشاره به تشکیل کارگروههای تخصصی در سطح شهر افزود: شناسایی ساختمانهای ناایمن، ثبت اطلاعات در سامانه ملی مربوطه، نصب بنرهای هشدار در ساختمانهای بحرانی و ارائه پیشنهادهایی همچون الزام مالکان به رفع ناایمنی، تقویت ضمانتهای اجرایی، اخذ تاییدیههای ایمنی و ایجاد مشوقهای لازم برای مقاومسازی، از مهمترین برنامههای در دست اجراست و با همراهی دستگاه قضایی و سایر نهادهای مسئول، روند ایمنسازی این اماکن با جدیت دنبال خواهد شد.