نورنیوز-گروه بین الملل: روزنامه الاخبار لبنان نوشت، طی سه هفته گذشته ایدهای ترکی-قطری شکل گرفت و در ادامه به ابتکارعملی تبدیل شد که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در دیدارش با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا آن را ارائه کرد.
به گفته برخی منابع آگاه، اردوغان که از میزان فشارهای رژیم صهیونیستی بر دولت آمریکا در خصوص جنگ علیه ایران و مسائل حل نشده منطقه مطلع است، در دیدارش با ترامپ پیشنهاد داد که آمریکا یک پروژه اقتصادی و منطقهای گسترده شامل تعدادی از کشورهای منطقه با تمرکز ویژه بر عراق، سوریه و لبنان را برعهده بگیرد.
به نوشته الاخبار، اطلاعات به دست آمده حاکی از این است که اردوغان پیشتر سرفصلهای این پروژه را با تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا به سوریه و لبنان و نیز سفیر آمریکا در ترکیه که روابط نزدیکی با ترامپ دارد، مطرح کرده بود و این پروژه مبتنی بر ایجاد عناصر ثبات سیاسی و امنیتی در منطقه و کلید زدن پروژههای بزرگ اقتصادی است.
به گفته همین منابع، اردوغان در دیدار با ترامپ بسیار رک و صریح به او گفت که تداوم اشغال سوریه و لبنان توسط اسرائیل، در کنار حملات مداوم اسرائیل به کشورهای منطقه و تهدیداتی که بر سایر کشورها تأثیر میگذارد، دلیل اصلی بیثباتی منطقه است «و هرگونه روند سیاسی برای مهار نیروهای همپیمان با ایران را تضعیف میکند.»
منابع یاد شده گفتند، اردوغان در این دیدار از اهمیت عقبنشینی سریع اسرائیل از سرزمینهای اشغال شده در لبنان و سوریه به عنوان مقدمهای برای تدابیر امنیتی بعدی میان اسرائیل از یک سو و لبنان و سوریه از سوی دیگر گفت.
طبق اطلاعات، احمد الشرع، رئیس دولت انتقالی سوریه نیز درباره همین موضوع با ترامپ صحبت و تاکید کرد، ثبات در سوریه مستلزم بازیابی کامل حاکمیت این کشور بر تمام خاک خود است.
الشرع در ادامه افزود: پس از رسیدگی به مساله کُردها، تنها مساله جنوب و سویدا حل نشده باقی مانده که اسرائیل مانع از حل و فصل آن شده است.
همچنین رئیس دولت انتقالی سوریه به رئیس جمهور آمریکا گفت که اسرائیل از گنجاندن کلمه «عقبنشینی» در هر توافقی خودداری کرد و وقتی این موضوع مطرح شد، مذاکرات را متوقف کرد، تا زمانی که آنها از عقبنشینی خودداری میکنند، چرا ما باید با آنها توافقنامه امضا کنیم؟
منابع دیگری در این رابطه گفتند، الشرع در پاسخ به درخواست ترامپ برای مداخله در لبنان علیه حزبالله گفت که ادامه اشغالگری اسرائیل و حملات مداوم به لبنان، هرگونه صحبتی در مورد خلع سلاح این حزب را غیرواقعی میکند و تلاش برای تحمیل این امر با توسل به زور، تنها منجر به غرق شدن لبنان و منطقه در گرداب آشوب خواهد شد و این همان چیزی است که اسرائیل میخواهد.
به گفته این منابع، ترامپ ممکن است با این ایده متقاعد شده باشد اما در متقاعد کردن سران اسرائیل با مشکلات قابل توجهی مواجه است، البته شانس اجرای آن ممکن است پس از انتخابات آتی اسرائیل بیشتر شود اما اردوغان بر ضرورت تکمیل این روند قبل از پایان سال و عدم ارتباط دادن آن به انتخابات اسرائیل تاکید کرد چراکه معتقد است کابینه بنیامین نتانیاهو به دنبال گسترش دامنه جنگ است نه مهار یا پایان دادن به آن.
الاخبار به اطلاعاتی دست یافته که میگوید این تماس تلفنی پس از سفر رئیس جمهور آمریکا به آنکارا برقرار شده و ترامپ به نتانیاهو تاکید کرده که عدم دستیابی به توافقی میان سوریه و اسرائیل در درجه اول نشاندهنده این است که تلآویو هیچ گونه تمایلی برای خروج از مناطقی که اخیرا در سوریه اشغال کرده، نشان نمیدهد، همچنین ترامپ تصریح کرده که الشرع در جریان دیدارشان موضوع بلندیهای جولان اشغالی را با او مطرح نکرد.
این روزنامه لبنانی در ادامه گزارش داد، در حالی که بازیگران موثر در این فرآیند در تلاش برای ایجاد رویکردی هستند که در عمل مسیرهای لبنان و سوریه را به هم پیوند دهد، اما به نظر میرسد مقامات بیروت همچنان درگیر فرآیندی هستند که طبق آخرین تحولات، احتمالش ضعیف است که در آینده نزدیک به نتیجه برسد، نواف سلام، نخست وزیر لبنان نیز در سفر اخیر خود به ترکیه و دیدارش با اردوغان در استانبول به همین نتیجه رسید.
الاخبار همچنین نوشت، قرار بود دور مذاکراتی که روز گذشته در رم آغاز شد و امروز به پایان میرسد، با تشکیل کمیتههای تخصصی برای رسیدگی به مسائل مربوط به «مناطق آزمایشی» در جنوب، پایههای عملی انتقال به مرحله اجرا را فراهم کند اما تحولات به سرعت نشان داد مسیر رسیدن به این هدف، با موانع متعددی روبهرو است.
برخی مقامات لبنانی نیز تاکید داشتند هیات لبنانی اصرار داشت توافقنامه چارچوب به یک مکانیسم اجرایی روشن تبدیل شود که با عقبنشینی اسرائیل آغاز میشود، این هیات پیشنهاد تصویب اولین منطقه آزمایشی تحت اشغال را مطرح کرد تا خروج از آن اولین آزمایش عملی توافقنامه باشد و پس از تثبیت این عقبنشینی، مراحل بعدی از جمله استقرار نیروهای ارتش لبنان، سازوکارهای راستیآزمایی و سایر روال اجرایی انجام خواهد شد.
به گفته این منابع رسمی، لبنان از آمریکا خواست تا سازوکار مشخصی جهت ارزیابی اجرای عقبنشینی ایجاد کند اما اسرائیل در جهت دیگری حرکت و تلاش کرد عوامل امنیتی و سیاسی بیشتری را وارد مذاکرات کند تا عقبنشینی یک گام مستقل نبوده بلکه بخشی از مجموعهای از تمهیدات شامل استقرار نیروهای ارتش لبنان و خلع سلاح جنوب باشد و همین مساله اختلافنظر میان ۲ طرف را افزایش داد.
منابع یاد شده افزودند: انتخاب منطقه آزمایشی از دیدگاه رسمی لبنان نه تنها درباره شناسایی یک نقطه جغرافیایی است بلکه به تعیین آغاز عقبنشینی اسرائیل از خاک لبنان مربوط است.