وقتی لایک‌ها جایِ گفت‌وگو را می‌گیرند؛ چرا نسلِ جدید از «قضاوت‌شدن» می‌گریزد؟

نورنیوز-گروه اجتماعی: مهارت‌های ارتباطی، بیش از آنکه در کتاب‌ها یافت شوند، در کانونِ خانواده متولد می‌شوند؛ جایی که زیربنای اعتمادبه‌نفس و خودابرازگریِ فرد شکل می‌گیرد. در «روز جهانی مهارت‌های جوانان»، این پرسشِ کلیدی مطرح است که چرا نسل امروز در برقراری تعاملاتِ حقیقی دچار لکنت شده و چرا اضطرابِ اجتماعی، به جایِ مهارت‌هایِ کلامی، سکانِ رفتارِ بسیاری از جوانان را در دست گرفته است؟

خانواده؛ اولین کلاسِ درسیِ جامعه‌پذیری

سجاد کریمان‌مجد، روان‌شناس و مشاور خانواده با تأکید بر اینکه خانواده، بسترِ اولیه یادگیریِ هنرِ ارتباط است، تصریح می‌کند: «فرزندان باید در محیطِ امنِ خانه بیاموزند که انتظارات و نیازهای خود را بدون هراس بیان کنند. دلبستگیِ ایمن در روابط عاطفیِ والدین، کلیدِ طلاییِ عبور از ترس‌هایِ اجتماعی در بزرگسالی است.» به گفته او، کودکی که دنیا را امن‌تر ببیند، در نوجوانی و جوانی با کمترین مانع، مهارت‌هایِ معاشرت را کسب می‌کند.

شبکه‌های اجتماعی؛ ویترینِ وسیع، ارتباطِ لاغر

کارشناسان بر این باورند که شبکه‌های اجتماعی، دایره ارتباطات را گسترده اما عمقِ پیوندها را به حداقل رسانده‌اند. این در حالی است که تکیه صرف بر تعاملاتِ مجازی، فرد را در مواجهه با واقعیتِ جامعه دچار «اضطرابِ اجتماعی» می‌کند. مشکل از آنجا آغاز می‌شود که «ترس از قضاوت» و سنگینیِ نگاه‌هایِ انتزاعیِ دیگران، جوان را به کنجِ انزوا یا پرخاشگری‌هایِ پنهان می‌راند.

از انزوا تا گفت‌وگویِ هدفمند

ضرورتِ بازتعریفِ محیط‌هایِ آموزشی، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورتِ حیاتی است. دانشگاه‌ها و مدارس، اگر بتوانند از فضایِ خشکِ آموزشی به سمتِ «موقعیت‌هایِ گروهی»، «مناظره» و «گوش‌دادنِ فعال» حرکت کنند، می‌توانند جوانان را برایِ مهارت‌هایِ سختِ زندگی نظیر «قاطعیت»، «تواناییِ نه گفتن» و «مدیریتِ خشم» آماده کنند.

جامعه‌شناسان تأکید دارند که جوانِ امروز نیازمندِ فضایِ «تأییدِ صحیح» است تا بتواند با عبور از سدِ انتقاد، به رشدیافتگیِ روانی دست یابد. تداومِ این انزوا نه تنها فرد را از گردونهٔ پیشرفتِ اجتماعی خارج می‌کند، بلکه دایرهٔ اطرافیانِ او را نیز از یک ارتباطِ پویا و سازنده محروم می‌سازد.