نورنیوز-گروه اقتصادی : بازار خودرو در ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر تحولات سیاسی و اقتصادی قرار گرفته است. از یک سو، تداوم جنگ و افزایش نااطمینانیهای داخلی و خارجی، روند سیاستگذاری در این صنعت را با چالشهای جدی مواجه کرده و از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز، کاهش قدرت خرید خانوارها و تشدید رکود، چشمانداز این بازار را پیچیدهتر از گذشته کرده است.
مرتضی مصطفوی، دستیار ویژه نایبرئیس کنفدراسیون اتاقهای بازرگانی و صنایع آسیا و اقیانوسیه و کارشناس ارشد اقتصاد سیاسی خودرو، در گفتوگو با تجارتنیوز گفت وضعیت حکمرانی در صنعت خودروسازی و بازار خودرو با چند ویژگی اساسی روبهرو است.
او با اشاره به شرایط ناشی از جنگ و ضعف دستگاههای مسئول تأکید کرد که حکمرانی در صنعت خودروسازی نسبت به گذشته رهاشدگی بیشتری پیدا کرده و این صنعت تا حد زیادی از دایره مدیریت و کنترل تصمیمسازان خارج شده است. به گفته او، همین وضعیت موجب شده خودروسازی با نوعی بلاتکلیفی مواجه باشد و بازیگران مختلف از این بیثباتی برای پیشبرد منافع خود استفاده کنند.
مصطفوی افزود تمامی برنامههایی که در حوزه سیاستهای کلان صنعت خودروسازی تدوین شده بود، از زمانبندی خود عقب افتاده است. او توضیح داد که تغییر شرایط اقتصاد سیاسی کشور باعث شده هیچیک از این برنامهها مطابق پیشبینیها پیش نرود و در نتیجه، بازنگری در سیاستگذاریها به یک ضرورت تبدیل شود.
او همچنین به موضوع خصوصیسازی اشاره کرد و گفت قرار بود وضعیت این بخش پس از یک سال ارزیابی شود تا مشخص شود اهداف مورد نظر محقق شده یا نه، اما به دلیل شرایط جنگ و بروز اولویتهای دیگر، این ارزیابی تاکنون انجام نشده است.
این کارشناس اقتصاد سیاسی خودرو در ادامه گفت در حوزه واردات خودرو نیز آشفتگی و بیثباتی قابل توجهی دیده میشود. به گفته او، در یک مقطع اعلام میشود خودروهای پلاک مناطق آزاد میتوانند در سایر استانها تردد کنند، اما پس از آن با اعتراض خودروسازان و ورود معاونت حقوقی، این تصمیم متوقف میشود. مصطفوی این روند را نشانهای از بههمریختگی جدی در تصمیمگیری و اجرای سیاستها دانست.
او درباره ادامه خصوصیسازی و واگذاری خودروسازان نیز گفت وضعیت سایپا همچنان بلاتکلیف است و مشخص نیست چه تصمیمی درباره آن اتخاذ خواهد شد. به گفته او، در بازار خودرو نیز قیمتها در شرایطی تعیین میشوند که عملاً نهاد ناظر مؤثری برای کنترل آنها وجود ندارد و همین موضوع زمینه را برای دلالی و سوءاستفاده فراهم کرده است.
مصطفوی با تأکید بر اینکه بازار خودرو همچنان در زمره بازارهای غیرمولد قرار دارد، گفت این بازار بیش از هر چیز از نرخ ارز اثر میپذیرد. او توضیح داد که در شرایط فعلی، علاوه بر دلار، وضعیت جنگ و چشمانداز صلح پایدار نیز به متغیرهای اثرگذار بر بازار خودرو اضافه شده است.
به گفته او، تا زمانی که چشمانداز این دو متغیر منفی باشد، انتظار کاهش قیمت خودرو واقعبینانه نیست و روند قیمتها همچنان افزایشی خواهد ماند. او همچنین تصریح کرد که کاهش قدرت خرید مردم و نااطمینانی نسبت به آینده نرخ ارز و تحولات جنگ، سرمایهگذاران و معاملهگران را محتاطتر کرده و رکود بازار را تشدید کرده است.
این کارشناس ارشد اقتصاد سیاسی خودرو در جمعبندی گفت تا پایان پاییز، بهویژه تا آبان و آذر، بعید است تحول مثبتی در بازار خودرو رخ دهد. او افزود تا زمانی که تحولات سیاسی منطقه و نتایج انتخابات آمریکا و اسرائیل مشخص نشود، ثباتی در متغیرهای کلان اقتصادی ایجاد نخواهد شد که بتواند اثر مثبتی بر بازار خودرو بگذارد.
مصطفوی در پایان تأکید کرد که در ماههای آینده، بازار خودرو با شرایطی از «تورم همراه با رکود» روبهرو خواهد بود و هم قیمت کارخانه و هم قیمت بازار روندی افزایشی خواهند داشت. به گفته او، تنها در صورت وقوع یک شوک مثبت اقتصادی مانند پایان جنگ یا آزاد شدن منابع ارزی میتوان انتظار تغییر این روند را داشت.