نورنیوز-گروه اجتماعی: این ایمپلنت که روی ۲۳ داوطلب آزمایش شد، عملکردی به مراتب بهتر از ایمپلنتهای سرامیکی رایج نشان داد؛ بهطوری که ۹۰ درصد بیماران اعلام کردند حس طبیعی جویدن آنها بازگشته است. این نوآوری با تقلید از عملکرد گیرندههای مکانیکی در دندانهای طبیعی، میتواند از آسیبهای بلندمدت ناشی از اعمال فشار بیش از حد هنگام جویدن جلوگیری کند.
به نقل از ساینسادونس، اگرچه در زندگی روزمره کمتر به آن توجه میکنیم، اما دندانهای ما بهطور مداوم اطلاعات حسی را به مغز ارسال میکنند. این بازخورد حسی نه تنها به ما امکان میدهد بافت و قوام غذا را احساس کنیم، بلکه کمک میکند غذا را با میزان مناسبی از فشار بجویم. در ایمپلنتهای دندانی متداول، این حس در دندان مصنوعی از بین میرود؛ در نتیجه بیمار ممکن است هنگام غذا خوردن فشار بیش از حدی وارد کند که به مرور زمان به سایر دندانها و حتی استخوان فک آسیب برساند.
اکنون این مشکل ممکن است با دستاورد دانشمندان چینی برطرف شود. آنها ایمپلنت دندانی پیزوالکتریکی ساختهاند که نیروهای مکانیکی ناشی از جویدن را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند. این سیگنالها سپس از طریق عصب دندان به مغز منتقل میشوند و حس طبیعی را دوباره برقرار میکنند.
یونیون هان، استاد دانشگاه علوم و فناوری هوآژونگ، میگوید: ایمپلنتهای موجود عمدتا برای بازگرداندن عملکرد جویدن طراحی شدهاند، اما نمیتوانند بازخورد حسی دندان طبیعی را بهطور کامل بازیابی کنند. بیش از ۹۰ درصد بیماران پس از دریافت ایمپلنت دندانی پیزوالکتریک، در مقایسه با افرادی که از روکشهای سرامیکی تجاری استفاده کرده بودند، بازگشت حس جویدن را گزارش کردند.
پژوهشگران سالهاست راهکارهای مختلفی را برای ساخت ایمپلنتهایی که بتوانند نیروی جویدن را حس کنند، بررسی کردهاند، اما تاکنون موفقیت این تلاشها محدود بوده است.
در دندان طبیعی، احساس از رباط و استخوانی که ریشه دندان را احاطه کردهاند آغاز میشود؛ جایی که پایانههای عصبی قرار دارند. گیرندههای مکانیکی تخصصی موجود در این بافتها، نیروی واردشده را به سیگنالهای عصبی تبدیل میکنند و سپس این سیگنالها به مغز ارسال میشوند.
در این فناوری جدید، یک روکش سرامیکی هسته مرکزی ایمپلنت را احاطه میکند تا از آن محافظت کرده و نقش مینای طبیعی دندان را شبیهسازی کند. هر دو بخش با استفاده از چاپ سهبعدی ساخته شده و متناسب با اندازه و شکل دقیق دندان هر بیمار، بهصورت اختصاصی مونتاژ شدند.
ایمپلنت حاصل، نحوه انتقال حس در یک دندان واقعی به مغز را تقلید میکند؛ هرچه فشار بیشتری به هسته پیزوالکتریک وارد شود، سیگنال الکتریکی قویتری تولید میشود. پژوهشگران با اندازهگیری فعالیت عصبی در موشها و انسانها بهصورت لحظهای، مدلی طراحی کردند که مشخص میکند ایمپلنت باید در برابر سطوح مختلف فشار، از بسیار کم تا بسیار زیاد، چگونه واکنش نشان دهد.
نخستین آزمایش روی انسان
برای ارزیابی این ایمپلنت، تیم هان ۲۳ داوطلب را در بیمارستان وابسته به دانشگاه که به ایمپلنت دندانی نیاز داشتند، وارد مطالعه کرد. آنها با انجام آزمونهای گاز گرفتن و جویدن، عملکرد ایمپلنت چاپ سهبعدی را با یک ایمپلنت تجاری و همچنین با دندان طبیعی سمت مقابل دهان هر بیمار بهعنوان نمونه کنترل مقایسه کردند.
نتایج نشان داد تنها بخش کوچکی از افرادی که ایمپلنت دندانی معمولی دریافت کرده بودند، در آزمونهای گاز گرفتن و جویدن مداوم پاسخ حسی مناسبی داشتند. در مقابل، افرادی که ایمپلنت پیزوالکتریک دریافت کرده بودند، عملکردی بسیار نزدیک به دندان طبیعی از خود نشان دادند. در مجموع، ۹۰ درصد از دریافتکنندگان ایمپلنت چاپ سهبعدی اعلام کردند حس طبیعی جویدن آنها بازگشته است.