نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر عبدالرحیم اسداللهی - دکترای تخصصی سالمندشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: حضور سالمندان در مراسم تشییع، بهویژه در شرایط گرمای هوا، پیادهروی طولانی و تراکم جمعیت، باید با آمادگی قبلی، همراهی نزدیکان و رعایت اصول ساده اما حیاتی انجام شود تا از بروز مشکلاتی مانند افت فشار خون، افت قند خون، گرمازدگی، تنگی نفس، سرگیجه و زمینخوردن پیشگیری شود.
همراه داشتن مشخصات فردی و پزشکی ضروری است
اسداللهی توصیه کرد: هر سالمند لازم است یک برگه کوچک شامل نام و نام خانوادگی، سن، بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی، حساسیت دارویی احتمالی و شماره تماس همراه یا نزدیکان را در جیب لباس یا کیف خود قرار دهد. این اقدام ساده در صورت بروز ضعف، بیحالی، گمشدن در جمعیت یا نیاز به مداخله امدادی، میتواند زمان کمکرسانی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
به گفته وی، سالمندانی که بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون، بیماری قلبی، آسم، بیماری کلیوی، سابقه سکته مغزی یا اختلالات تعادلی دارند، باید حتما پیش از حضور در مراسم، داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کرده و داروهای ضروری روزانه را نیز همراه داشته باشند.
آب، دارو و خوراکی ساده فراموش نشود
این متخصص سالمندشناسی با اشاره به خطر کمآبی در سالمندان اظهار کرد: سالمندان معمولا دیرتر احساس تشنگی میکنند و همین موضوع آنها را بیشتر در معرض کمآبی و گرمازدگی قرار میدهد. بنابراین نباید منتظر احساس تشنگی باشند، بلکه بهتر است هر ۱۵ دقیقه چند جرعه آب یا دوغ بدون گاز بنوشند.
وی تأکید کرد: نوشیدن یکباره مقدار زیاد آب، بهویژه آب بسیار سرد، توصیه نمیشود؛ زیرا میتواند موجب ناراحتی گوارشی، ضعف ناگهانی یا تشدید احساس بیحالی شود. سالمندان بهتر است یک بطری آب کوچک همراه داشته باشند و بهصورت جرعهجرعه از آن استفاده کنند.
اسداللهی همچنین توصیه کرد: سالمندان داروهای روزانه خود را به همراه داشته باشند و در صورت ابتلا به دیابت یا سابقه افت قند خون، یک خوراکی ساده مانند قند، خرما، بیسکویت ساده یا آبمیوه کوچک همراه خود قرار دهند. البته بیماران دیابتی باید در مصرف مواد قندی احتیاط کرده و بر اساس وضعیت خود عمل کنند.
زمان مناسب حضور در مراسم اهمیت دارد
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: بهتر است سالمندان در ساعات خنکتر روز، یعنی اوایل صبح یا بعد از عصر، حدود ساعت ۵ تا ۶ بعدازظهر در مسیر مراسم حضور پیدا کنند. حضور طولانیمدت در میانه روز، بهخصوص در هوای گرم و زیر آفتاب مستقیم، میتواند خطر گرمازدگی، افت فشار و بیحالی را افزایش دهد.
وی افزود: اگر سالمندان ناچار به حضور در ساعات گرمتر روز هستند، باید در نقاط دارای سایه، حاشیه مسیر و نزدیک به موکبها یا ایستگاههای امدادی مستقر شوند و از ایستادن در قلب ازدحام جمعیت خودداری کنند.
سالمندان در قلب جمعیت نایستند
اسداللهی با هشدار نسبت به خطر ازدحام برای سالمندان بیان کرد: سالمندان بهتر است در نقاطی قرار گیرند که امکان خروج آرام و سریع از جمعیت وجود داشته باشد. ایستادن در مرکز تراکم جمعیت میتواند باعث احساس خفگی، اضطراب، تنگی نفس، زمینخوردن و حتی تشدید بیماریهای قلبی و ریوی شود.
وی ادامه داد: اگر سالمندی در جمعیت احساس فشار، خفگی، اضطراب، سرگیجه یا ضعف کرد، باید بدون عجله و بدون حرکت ناگهانی، دست همراه خود یا یکی از امدادگران را بگیرد و بهآرامی به سمت حاشیه مسیر یا محل خلوتتر حرکت کند.
استراحتهای کوتاه اما منظم ضروری است
این متخصص سالمندشناسی توصیه کرد: سالمندان نباید تلاش کنند مسیر طولانی را بدون توقف طی کنند. بهتر است به ازای هر ۲۰ دقیقه پیادهروی، حداقل ۵ دقیقه استراحت داشته باشند. نشستن کنار دیوار، موکب، پله، سکو یا حتی استفاده از صندلی تاشو و ویلچر میتواند از خستگی، افت فشار و زمینخوردن پیشگیری کند.
وی افزود: بسیاری از سالمندان به دلیل تعارف، رودربایستی یا تصور نادرست از توان جسمی خود، دیرتر استراحت میکنند؛ در حالیکه پیشگیری همیشه بهتر و کمهزینهتر از درمان است. بدن سالمند ممکن است ناگهان دچار افت توان شود و این موضوع در جمعیتهای شلوغ خطرناک است.
وسایل محافظتی ساده اما مؤثر
اسداللهی همراه داشتن کلاه لبهدار، عینک آفتابی، پارچه نخی یا دستمال مرطوب را برای سالمندان ضروری دانست و گفت: استفاده از کلاه و عینک آفتابی میتواند از تابش مستقیم آفتاب به سر و صورت جلوگیری کند و خطر گرمازدگی را کاهش دهد. همچنین پارچه نخی یا دستمال مرطوب برای خنککردن صورت، گردن و دستها مفید است.
وی توصیه کرد سالمندان لباسهای نخی، آزاد و راحت بپوشند و از کفش مناسب، سبک و ضدلغزش استفاده کنند. کفش نامناسب یکی از عوامل مهم زمینخوردن در سالمندان است؛ موضوعی که گاهی میتواند منجر به شکستگی، آسیب لگن یا ضربه به سر شود.
پرهیز از عوامل تشدیدکننده گرما و تنگی نفس
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: سالمندان، بهویژه افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، ریوی یا آلرژی، باید از قرار گرفتن در معرض عطرهای تند، دود، بوی غذاهای سنگین، بخار و گرمای ناشی از دیگهای بزرگ نذری پرهیز کنند. این عوامل میتوانند باعث تنگی نفس، تهوع، سردرد، سرگیجه یا تشدید علائم تنفسی شوند.
وی افزود: سالمندان بهتر است در نزدیکی محلهای بسیار گرم، پر دود یا پرتراکم توقف طولانی نداشته باشند و در صورت احساس ناراحتی، سریعاً به نقطهای خنکتر و کمجمعیتتر منتقل شوند.
علائم هشدار را جدی بگیرید
اسداللهی با اشاره به نشانههای هشداردهنده گفت: اگر سالمند دچار سرگیجه، ضعف شدید، تعریق غیرطبیعی، رنگپریدگی، تهوع، تپش قلب، گیجی، تاری دید، احساس گرمای شدید، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا اختلال در راه رفتن شد، باید فورا به نزدیکترین موکب، ایستگاه امدادی یا نیروهای اورژانس مراجعه کند.
وی تأکید کرد: در چنین شرایطی نباید سالمند را مجبور به ادامه مسیر کرد. انتقال به سایه، باز کردن لباسهای تنگ، خنککردن بدن با دستمال مرطوب و نوشاندن جرعهجرعه آب در صورت هوشیاری، از اقدامات اولیه مفید است؛ اما اگر علائم شدید باشد یا فرد گیج و بیحال شود، باید کمک تخصصی دریافت کند.
سالمندان با همراه، در مراسم حاضر شوند
بنابر اعلام وزارت بهداشت، این متخصص سالمندشناسی در پایان خاطرنشان کرد: سالمندان بهتر است در مراسمهای پرجمعیت با همراه، حاضر شوند و حتماً همراه مطمئن داشته باشند. همراه سالمند باید از بیماریها، داروها و شرایط جسمی او آگاه باشد و مراقب علائم ضعف، خستگی، گرمازدگی و اضطراب باشد.
اسداللهی تأکید کرد: حضور سالمندان در مراسمهای عمومی زمانی ایمنتر خواهد بود که با برنامهریزی، انتخاب زمان مناسب، رعایت فاصله از ازدحام، مصرف منظم مایعات، استراحت کافی و توجه به علائم هشدار همراه باشد. سالمندان سرمایههای ارزشمند جامعهاند و مراقبت از سلامت آنان در چنین مراسمهایی یک مسئولیت خانوادگی و اجتماعی است.