نورنیوز-گروه اقتصادی: بازار خودرو پس از پشت سر گذاشتن موج اصلاح قیمت در هفتههای اخیر، اکنون وارد مرحلهای شده که به اعتقاد برخی کارشناسان میتوان از آن بهعنوان «کف سخت قیمت» یاد کرد. هرچند رکود سنگین معاملات همچنان بر بازار سایه انداخته و چشمانداز مذاکرات نیز فضای انتظار را تشدید کرده است، اما واقعیتهای اقتصادی از جمله افزایش هزینههای تولید، افت تیراژ و فشارهای تورمی، احتمال کاهش محسوس قیمت خودرو در ماههای آینده را کمرنگ کرده است. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح میشود که آیا بازار همچنان ظرفیت افت قیمت را دارد یا روند اصلاحی به پایان رسیده است؟
2 هفته است که بازار درگیر تعدیل قیمت شده و به کف سخت قیمت رسیده است
مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودروسازی، در گفتوگو با تجارتنیوز گفت: بعد از تعدیل قیمتی که در بازار خودرو اتفاق افتاد و مربوط به اواخر خرداد بود، اکنون حدود 2 هفته است که بازار درگیر یک دوره تعدیل قیمت شده است. بر اساس گفته مشاهدات میدانی و گفته فعالان به نظر میرسد بازار خودرو به «کف سخت قیمت» رسیده باشد.
او ادامه داد: در اردیبهشت و خرداد افزایش قیمت بسیار قابلملاحظه و افسارگسیختهای در هر سه بخش بازار خودرو مشاهده شد. این افزایش قیمت با توجه به تحولات ریزفاکتورها و 2 برابر شدن نرخ ارز گمرکی، مسالهای دور از انتظار نبود. با این حال در تحلیل این هفته باید به اظهارات اخیر وزیر اقتصاد توجه کرد.
تیراژ تولید خودرو 50 درصد افت کرد / هزینه تولید خودرو حدود 70 تا 120 درصد رشد داشته است
فرزانه تشریح کرد: علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، در هفتههای اخیر به صورت بسیار شفاف درباره کسری بودجه نرمال دولت چهاردهم در سال 1405 توضیح داد و تاکید کرد که این شرایط حتی بدون وقوع جنگ نیز وجود داشت. وقتی جنگ 40 روزه هم اتفاق افتاد، طبیعتاً هزینهها به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کرده است.
او ادامه داد: یکی از مصادیق روشن این مساله را میتوان در افت میانگین حدود 50 درصدی تولید خودرو در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته مشاهده کرد. همچنین هزینههای تولید نیز به طور میانگین حدود 70 تا 120 درصد افزایش داشته است.
نرخ دلار تنها عامل تعیینکننده قیمت خودرو نیست / مجموعهای از عوامل کلان اقتصادی نقش بسیار مهمی در شکلگیری قیمتها دارند
فرزانه تصریح کرد: همه موارد مذکور، عوامل آماری در بطن اقتصاد هستند که بر افزایش قیمت خودرو تاثیر گذاشتهاند. معمولاً یک برداشت اشتباه در بازار خودرو وجود دارد و آن این است که افزایش قیمت خودرو صرفاً به نرخ ارز نسبت داده میشود. در حالی که اصلاً اینگونه نیست و مجموعهای از عوامل کلان اقتصادی از جمله مواردی که به آنها اشاره شد، در کنار سایر فاکتورها در راس عوامل اثرگذار قرار دارند.
او افزود: گرچه این متغیرها برای عموم مردم چندان آشکار نیستند و معمولاً نرخ ارز به عنوان شاخص اصلی در نظر گرفته میشود، اما واقعیت این است که این عوامل نقش بسیار مهمی در شکلگیری قیمتها دارند.
کاهش محسوس قیمت خودرو دور از انتظار است / ممکن است فعالان بازار برای تدام فعالیتهای خود حدود 5 درصد دیگر قیمتها را تعدیل کنند
فرزانه تشریح کرد: در مجموع، طی 2 هفته گذشته قیمت خودرو به یک کف سخت رسیده است. با توجه به واقعیتهای اقتصادی کشور و با استناد به صحبتهای اخیر وزیر اقتصاد، دور از انتظار است تا پایان تابستان کاهش محسوس قیمت خودرو در بازار مشاهده شود.
او ادامه داد: شاید به دلیل فشار رکودی شدیدی که بر شرکتها و فعالان این حوزه وارد شده است، فعالان برای حفظ جریان فعالیت خود ناچار شوند در خوشبینانهترین حالت حدود 5 درصد دیگر نیز قیمتها را تعدیل کنند، اما بیش از این نمیتوان انتظار کاهش قیمت را داشت.
رکود سنگین و لایهلایه تا پایان تابستان ادامه دارد / مذاکرات، بازار خودرو را در وضعیت انتظار نگه داشته است
فرزانه اظهار کرد: رکود سنگین و لایهلایه تا پایان تابستان در بازار خودرو ادامه دارد و با توجه به شرایط موجود اتفاق عجیبی هم نیست. از سوی دیگر، مذاکراتی که پس از تفاهمنامه آغاز شده و برای آن بازه زمانی 60 روزه در نظر گرفتهاند، یکی از دلایلی است که بازارهای اقتصادی و سرمایهای را در وضعیت انتظار قرار داده است.
او افزود: قلب تپنده بازار خودرو مصرفکننده است و نقدینگی این بازار از سمت مصرفکننده تامین میشود. بنابراین هرچقدر هم شرکتهای خودروساز عرضه داشته باشند، تا زمانی که مصرفکنندهای برای خرید وجود نداشته باشد، گردش سرمایه شکل نمیگیرد.
بازار در انتظار نتایج مذاکرات است / با این حال توافق احتمالی معادلات بازار را یکشبه تغییر نمیدهد
فرزانه عنوان کرد: مذاکرات و انتظاری که در میان مردم نسبت به اخبار و سرنوشت این تفاهمها شکل گرفته است تا مشخص شود آیا به یک توافق بلندمدت منجر خواهد شد یا خیر، تاثیر قابلتوجهی بر بازار خودرو گذاشته است. با این حال، اظهارات اخیر وزیر اقتصاد نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
او ادامه داد: وزیر اقتصاد بهعنوان یکی از مسئولان اصلی سیاستگذاری اقتصادی کشور تاکید کرده است که حتی در صورت دستیابی به نتیجه مثبت در مذاکرات نباید انتظار داشت شرایط اقتصادی بهسرعت به وضعیت گذشته بازگردد. بنابراین، تصور کاهش ناگهانی و چشمگیر قیمت خودرو، مانند افت ۵۰ درصدی قیمت خودرو، با واقعیتهای اقتصادی کشور همخوانی ندارد.
رشد قیمت خودرو در بازه زمانی بلندمدت اجتنابناپذیر است / فریز کردن قیمتها و قیمتگذاری دستوری مانند یک سم برای بازار عمل میکند
فرزانه خاطرنشان کرد: متاسفانه در بلندمدت، افزایش قیمت خودرو اجتنابناپذیر است. تنها اقدامی که سیاستگذار میتواند انجام دهد، کنترل روند افزایش قیمتها و جلوگیری از جهشهای ناگهانی است. زیرا این جهشهای ناگهانی، هم بار تورمی بسیار سنگینی بر دوش مصرفکننده میگذارد و هم بازار خودرو را عملاً دچار سکته میکند.
او ادامه داد: فریز کردن قیمتها و قیمتگذاری دستوری مانند یک سم برای بازار عمل میکند. گرچه آزادسازی قیمتها باید به صورت تدریجی و در بلندمدت انجام شود، اما در هر صورت وزارت صمت، به عنوان یکی از متولیان اصلی تصمیمسازی و تصمیمگیری در حوزه خودرو، باید در مقطعی این شجاعت را داشته باشد و در این مسیر گام بردارد.
در 45 روز گذشته بازار خودرو شاهد چند مرحله افزایش قیمت بوده است / شنیدهها حاکی از آن است که خودروسازان درخواست افزایش قیمت جدیدی ارائه کرده است
فرزانه تشریح کرد: یکی از راهکارهایی که میتواند از جهش ناگهانی قیمتها جلوگیری کند، این است که افزایش قیمتها به صورت خرد و در بازههای زمانی منظم انجام شود. در این صورت آثار تورمی آن بهمراتب کمتر از شرایطی خواهد بود که پس از یک دوره طولانی، قیمتها به یکباره افزایش پیدا میکنند.
این فعال بازار خودرو گفت: طی حدود یک ماه تا 45 روز گذشته، بازار شاهد چند مرحله افزایش قیمت بوده است. حتی اکنون دوباره شنیده میشود که خودروسازان درخواست افزایش قیمت جدیدی ارائه کرده است، در حالی که هنوز مدت زیادی از افزایش قیمت قابلتوجه قبلی محصولات این شرکت نگذشته است.
او در پایان یادآور شد: در مجموع، شرایطی که امروز بر بازار و اقتصاد خودرو حاکم است و همه مردم، چه به عنوان فعال بازار، چه واردکننده و چه مصرفکننده، فشار آن را احساس میکنند، بدون تردید پس از جنگ 40 روزه تشدید شده و این موضوع بر کسی پوشیده نیست.