نورنیوز-گروه اقتصادی: پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران اکنون بیش از هر زمان دیگری در زندگی روزمره شهروندان آمریکایی قابل مشاهده است. تازهترین برآوردهای اقتصادی نشان میدهد ادامه تنشها، علاوه بر تأثیرگذاری بر بازارهای جهانی، هزینههای معیشتی خانوادههای آمریکایی را نیز به شکل محسوسی افزایش داده است.
مارک زندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه مودیز آنالیتیکس، در گزارشی اعلام کرده است که از زمان آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه تاکنون، هر خانوار آمریکایی به طور متوسط نزدیک به هزار دلار هزینه اضافی را متحمل شده است. این افزایش هزینه عمدتاً ناشی از رشد قیمت حاملهای انرژی، مواد غذایی و سایر کالاهای مصرفی است؛ کالاهایی که افزایش قیمت آنها مستقیماً بر سبد هزینه خانوار اثر گذاشته است.
این گزارش همزمان با انتشار تازهترین آمارهای اقتصادی آمریکا منتشر شده است؛ آماری که نشان میدهد نرخ تورم در ماه مه به بالاترین سطح خود طی سه سال اخیر رسیده است. افزایش هزینههای انرژی و نوسانات بازارهای جهانی از مهمترین عوامل تشدید فشارهای تورمی عنوان میشود؛ شرایطی که در کنار ادامه تنشها میان تهران و واشنگتن، چشمانداز اقتصاد آمریکا را با ابهام بیشتری روبهرو کرده است.
بررسیهای این اقتصاددان نشان میدهد بیشترین فشار مالی واردشده به خانوارها از محل افزایش قیمت بنزین بوده است. همزمان با تشدید درگیریها، نرخ سوخت در آمریکا روندی صعودی به خود گرفت و قیمت هر گالن بنزین در ۲۱ مه به ۴ دلار و ۵۶ سنت رسید. اگرچه در هفتههای اخیر قیمتها تا حدودی کاهش یافته و دوباره به کمتر از چهار دلار رسیدهاند، اما همین جهش قیمتی هزینه قابل توجهی را به مصرفکنندگان تحمیل کرده است.
بر اساس این برآورد، هر شهروند آمریکایی از آغاز جنگ تاکنون به طور متوسط حدود ۳۰۰ دلار بیشتر برای تأمین سوخت خودرو پرداخت کرده است. البته این محاسبه صرفاً بر پایه قیمت بنزین معمولی انجام شده و هزینه استفاده از بنزین سوپر در آن لحاظ نشده است. این در حالی است که بسیاری از خودروهای لوکس از جمله محصولات مرسدسبنز و بیامو برای عملکرد استاندارد به بنزین سوپر نیاز دارند؛ سوختی که در برخی ایالتها تا یک دلار در هر گالن گرانتر از بنزین معمولی عرضه میشود.
با این حال، اثر افزایش قیمت انرژی تنها به جایگاههای سوخت محدود نمانده است. رشد بهای گازوئیل موجب افزایش هزینه حملونقل کالا در سراسر زنجیره تأمین شده؛ از انتقال محصولات کشاورزی از مزارع گرفته تا جابهجایی تولیدات کارخانهها و واردات از بنادر. در نتیجه، هزینه نهایی بسیاری از کالاها در فروشگاهها افزایش یافته و مصرفکنندگان ناچار به پرداخت مبالغ بیشتری شدهاند.
مارک زندی برآورد کرده است که تنها در بخش مواد غذایی، هر خانوار آمریکایی از زمان آغاز جنگ تاکنون به طور متوسط حدود ۲۰۰ دلار هزینه بیشتری پرداخت کرده است. افزایش هزینه حملونقل، توزیع و نگهداری کالاها از مهمترین دلایل این رشد قیمتها عنوان شده است.
به اعتقاد کارشناسان، بازار انرژی همواره یکی از نخستین بخشهایی است که نسبت به تنشهای ژئوپلیتیکی واکنش نشان میدهد. هرگونه نگرانی درباره امنیت عرضه نفت یا اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، به سرعت قیمت نفت و فرآوردههای نفتی را افزایش میدهد و این افزایش، در نهایت به سایر بخشهای اقتصاد سرایت میکند.
در شرایط کنونی نیز با تداوم اختلافات میان ایران و آمریکا و نبود توافقی پایدار برای پایان درگیریها، نگرانیها نسبت به ادامه فشارهای تورمی همچنان پابرجاست. بسیاری از تحلیلگران اقتصادی معتقدند اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، هزینه زندگی خانوارهای آمریکایی همچنان روندی افزایشی خواهد داشت و آثار آن نهتنها در بازار سوخت، بلکه در قیمت کالاهای اساسی، خدمات و حملونقل نیز محسوستر خواهد شد.