دانشمندان سلول‌های سرطان پانکراس را وادار به خودتخریبی کردند

نورنیوز-گروه اجتماعی: بررسی جدید پژوهشگران «دانشگاه فلوریدا ای اند ام»(Florida A&M University) از یک روش جدید و امیدوارکننده‌ برای مبارزه با سرطان پانکراس رونمایی کرده‌اند.

به نقل از ساینس‌دیلی، «آدنوکارسینومای مجرای پانکراس»(Pancreatic ductal adenocarcinoma) یکی از کشنده‌ترین سرطان‌ها است. دلیل اصلی ابتلا به این نوع سرطان، افزایش جهش‌ KRAS است که به رشد تومورها کمک می‌کند و اغلب درمان آنها را دشوار می‌سازد. اگرچه دانشمندان اخیراً درمان‌هایی را با هدف مقابله با جهش‌های خاص KRAS توسعه داده‌اند، اما بسیاری از بیماران هنوز گزینه‌های درمانی مؤثر را در اختیار ندارند. در نتیجه، پژوهشگران همچنان به جست‌وجوی درمان‌هایی ادامه می‌دهند که بتوانند در طیف گسترده‌تری از سرطان‌های ناشی از KRAS مؤثر باشند.

پژوهشگران در این پروژه، گروهی از ترکیبات آزمایشی به نام «PCAI» را بررسی کردند. این ترکیبات در ابتدا برای تداخل با سیگنال‌دهی غیرطبیعی KRAS ساخته شده بودند. این گروه پژوهشی با استفاده از سلول‌های سرطانی پانکراس حامل جهش‌های KRAS بررسی کردند که چگونه ترکیبات PCAI بر بقا، حرکت، تهاجم سلول‌های سرطانی و مسیرهای سیگنال‌دهی دخیل در گسترش تومور تأثیر می‌گذارند.

دو مورد از ترکیبات PCAI آزمایش‌شده، اثرات ضد سرطانی بسیار قوی را نشان دادند. سپس، پژوهشگران روی یک ترکیب پیشرو به نام «NSL-YHJ-2-27» تمرکز کردند. این ترکیب به طور قابل توجهی زیست‌پذیری سلول‌های سرطانی پانکراس را کاهش داد و توانایی آنها در مهاجرت را به شدت محدود کرد. NSL-YHJ-2-27 در غلظت تنها یک میکرومولار، بیش از ۹۰ درصد مهاجرت سلول‌های سرطانی را متوقف کرد. این یافته نشان می‌دهد که این ترکیب شاید بتواند به کاهش گسترش سرطان به سایر قسمت‌های بدن کمک کند.

پژوهشگران دریافتند ترکیبات PCAI در چندین فرآیند بیولوژیکی که سلول‌های سرطانی برای بقا به آنها وابسته هستند، اختلال ایجاد می‌کنند. این درمان، سطح پروتئین‌های G مونومری مهم دخیل در حرکت و تهاجم سلولی را کاهش داد. همچنین، فعالیت ژن‌های مرتبط با پیشروی تومور را تغییر داد و به بروز اختلالات بزرگی در اسکلت سلولی اکتین منجر شد. در نتیجه، سلول‌های سرطانی گرد شدند و بخش زیادی از تحرک خود را از دست دادند.

یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌های این پژوهش شامل دو مسیر سیگنال‌دهی اصلی موسوم به MAPK و PI3K/AKT بود که معمولاً با رشد سرطان مرتبط هستند. ترکیبات PCAI به جای خاموش کردن این مسیرها، به فعال شدن بیش از حد آنها منجر شدند. اگرچه این مسیرها معمولاً از رشد تومور پشتیبانی می‌کنند، اما فعال شدن بیش از حد می‌تواند عملکردهای سلولی طبیعی را بی‌ثبات کند و در نهایت به مرگ سلولی منجر شود.

شواهد حاصل از این پژوهش، این توضیح را تأیید کردند. سلول‌هایی که با PCAI درمان شدند، سطوح بالاتری از گونه‌های فعال اکسیژن، آنزیم‌های کاسپاز فعال‌شده و سطح بالاتری از پروتئین پیش‌آپوپتوز BAX تولید کردند و به آپوپتوز گسترده که نوعی مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی است، دچار شدند.

پژوهشگران تحلیل رونویسی را نیز برای بررسی تغییرات فعالیت ژن پس از درمان انجام دادند. آنها تغییرات گسترده‌ای را در بیان ژن مشاهده کردند. چندین ژن که به عنوان سرکوب‌کننده تومور شناخته می‌شوند فعال‌تر شدند؛ در حالی که ژن‌های مرتبط با پیشروی سرطان و متاستاز فعالیت کمتری داشتند.

به گفته پژوهشگران، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های پژوهش این است که به نظر می‌رسد ترکیبات PCAI قادر به هدف قرار دادن سلول‌های سرطانی ناشی از چندین جهش مختلف KRAS هستند؛ نه این که بر یک شکل جهش‌یافته واحد تمرکز کنند. این فعالیت گسترده‌تر می‌تواند به رفع برخی از محدودیت‌های درمان‌های هدفمند KRAS کمک کند.

به طور کلی، این پژوهش نشان داد که ترکیبات PCAI با ایجاد اختلال در شبکه‌های سیگنال‌دهی حیاتی، افزایش استرس اکسیداتیو و فعال کردن آپوپتوز می‌توانند اثرات ضد سرطانی قدرتمندی را در سلول‌های سرطانی پانکراس ایجاد کنند. این یافته‌ها از تحقیقات بیشتر درباره PCAI به عنوان درمان‌های بالقوه برای سرطان پانکراس و سایر سرطان‌های ناشی از جهش‌های KRAS پشتیبانی می‌کنند.

این پژوهش در مجله «Oncotarget» به چاپ رسید.