نورنیوز-گروه اقتصادی: گزارش تازه منتشرشده از شاخص قیمت مصرفکننده در خرداد ۱۴۰۵، تصویری متفاوت از وضعیت تورم در کشور ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد آهنگ افزایش قیمتها نسبت به ماههای گذشته شدت گرفته و آثار آن بیش از همه در سبد معیشت خانوارهای کمدرآمد و استانهای مرزی نمایان شده است. بر اساس دادههای رسمی مرکز آمار ایران، تورم ماهانه خانوارهای کشور در خرداد به ۵.۹ درصد رسیده که از افزایش محسوس هزینههای زندگی در پایان فصل بهار حکایت دارد.
بررسی ترکیب این افزایش قیمتها نشان میدهد گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» با ثبت تورم ۶.۸ درصدی، مهمترین عامل رشد شاخص کل بوده است. در مقابل، گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» نیز تورم ۵.۳ درصدی را تجربه کرده که اگرچه کمتر از بخش خوراکیهاست، اما همچنان از استمرار روند افزایشی قیمتها در سایر بخشهای اقتصاد خبر میدهد.
همزمان با انتشار این آمار، تحلیل وضعیت استانها نشان میدهد توزیع تورم در سطح کشور یکنواخت نبوده است. از میان ۳۱ استان، ۱۶ استان تورمی بالاتر از میانگین ۵.۹ درصدی کشور را ثبت کردهاند و تنها ۱۴ استان نرخ تورمی پایینتر از میانگین داشتهاند. همچنین تورم یک استان دقیقاً برابر با متوسط کشوری بوده است.
در صدر جدول تورم ماهانه، استان ایلام با نرخ ۹.۱ درصد قرار گرفته و پس از آن هرمزگان با ۹ درصد بیشترین رشد قیمتها را تجربه کرده است. آذربایجان غربی نیز با ثبت تورم ۸.۲ درصدی در رتبه سوم قرار دارد. قرار گرفتن این استانها در صدر جدول نشان میدهد مناطق مرزی کشور در خردادماه فشار تورمی بیشتری را نسبت به سایر نقاط تجربه کردهاند.
در سوی دیگر جدول، خراسان جنوبی با تورم ۳.۶ درصدی کمترین افزایش قیمت را در میان استانهای کشور به ثبت رسانده است. پس از آن، استانهای قم و آذربایجان شرقی هر کدام با نرخ ۴.۸ درصد، از کمنوسانترین استانها در حوزه قیمت کالاها و خدمات محسوب میشوند.
استان تهران نیز با ثبت تورم ماهانه ۵.۱ درصد، پایینتر از میانگین کشور قرار گرفته است. در مقابل، استان مازندران دقیقاً معادل شاخص ملی، یعنی ۵.۹ درصد تورم ماهانه را تجربه کرده است. اختلاف میان بیشترین و کمترین نرخ تورم استانی نیز به ۵.۵ واحد درصد رسیده است؛ فاصلهای که بیانگر تفاوت محسوس شرایط اقتصادی و تغییرات قیمتها در مناطق مختلف کشور طی یک ماه است.
همزمان با تفاوتهای استانی، بررسی وضعیت دهکهای هزینهای نیز نشان میدهد فشار تورمی به شکل نامتوازن میان گروههای درآمدی توزیع شده است. مطابق آمارهای رسمی، دهک دوم درآمدی با تورم ۶.۵۱ درصدی بیشترین افزایش هزینههای زندگی را تجربه کرده است. پس از آن، دهکهای سوم و چهارم هر کدام با تورم ۶.۴۹ درصد و دهک پنجم با نرخ ۶.۳۶ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
در مقابل، دهک دهم که پردرآمدترین گروه جامعه محسوب میشود، با ثبت تورم ۵.۴۰ درصدی کمترین میزان افزایش قیمت را تجربه کرده است. دهک نهم نیز با تورم ۵.۸۴ درصد پایینتر از میانگین کشوری قرار دارد. اختلاف میان بالاترین و پایینترین نرخ تورم دهکی به ۱.۱۱ واحد درصد رسیده که بیانگر فشار بیشتر افزایش قیمتها بر اقشار کمدرآمد است.
دادههای منتشرشده همچنین نشان میدهد دهکهای اول تا هشتم همگی تورمی بالاتر از میانگین کشور را تجربه کردهاند و تنها دهکهای نهم و دهم کمتر از متوسط ملی با افزایش قیمت مواجه شدهاند. این موضوع به ساختار سبد مصرف خانوارها بازمیگردد؛ زیرا سهم هزینههای خوراکی در سبد خانوارهای کمدرآمد به مراتب بیشتر از دهکهای پردرآمد است و افزایش ۶.۸ درصدی قیمت مواد غذایی، اثر مستقیم و سنگینتری بر هزینههای این گروهها گذاشته است.
در مجموع، آمارهای خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد موج تازه افزایش قیمتها نهتنها سرعت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده، بلکه شکاف تورمی میان استانها و همچنین میان دهکهای درآمدی را نیز پررنگتر کرده است. برتری نرخ تورم در استانهای مرزی، ثبت بالاترین فشار قیمتی برای دهکهای پایین و نقش تعیینکننده رشد قیمت خوراکیها، از مهمترین ویژگیهای تحولات تورمی خردادماه به شمار میرود؛ روندی که در صورت تداوم میتواند فشار مضاعفی بر معیشت خانوارهای آسیبپذیر و اقتصاد مناطق مرزی کشور وارد کند.
نورنیوز