نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر محمدرضا شالبافان در نشست «پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روان» که به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر برگزار شد، با اشاره به گسترش برنامههای پیشگیری از اعتیاد در سالهای اخیر اظهار کرد: علاوه بر اجرای برنامههای عمومی از جمله آموزش مهارتهای زندگی، برنامههای تخصصی خانوادهمحور نیز در سراسر کشور اجرا شده که نتایج ارزشمندی در ارتقای آگاهی و کاهش عوامل خطر داشته است.
وی با بیان اینکه برنامه «تقویت بنیان خانواده» کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۴ ساله و خانوادههای آنان را هدف قرار داده است، افزود: تاکنون بیش از یک میلیون و ۴۷۱ هزار نفر در قالب این برنامه آموزش دیدهاند. همچنین بیش از دو میلیون و ۱۵۰ هزار نفر در برنامه «نوجوان سالم» و حدود ۳۵۰ هزار نفر در برنامه «خانواده توانا» تحت پوشش آموزشهای پیشگیرانه قرار گرفتهاند.
نقش رسانهها در شکلگیری باورهای جامعه
شالبافان با تأکید بر اینکه یکی از مهمترین چالشهای امروز، نقش رسانهها در موضوع پیشگیری از اعتیاد است، گفت: نوجوانان و جوانان بسیاری نخستین آشنایی خود با مواد مخدر، الکل و دخانیات را از طریق شبکههای اجتماعی، فضای مجازی و برخی آثار نمایشی به دست میآورند و همین موضوع نگرش آنان نسبت به مصرف مواد را شکل میدهد.
وی افزود: رسانهها میتوانند هنجارهای اجتماعی را تغییر دهند، ادراک خطر را کاهش دهند و حتی آمادگی نوجوانان برای تجربه نخستین مصرف را افزایش دهند. مهمترین آسیب امروز، عادیسازی مصرف مواد است؛ به گونهای که در برخی فیلمها و سریالها، مصرف مواد رفتاری عادی، کمخطر و بخشی از سبک زندگی افراد موفق به تصویر کشیده میشود.
باورهای غلط باید با آموزش علمی اصلاح شوند
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت تصریح کرد: این تصور که «گل» اعتیادآور نیست، ویپ فقط بخار آب است، مصرف تفننی همیشه قابل کنترل است، افراد موفق معتاد نمیشوند یا مواد محرک موجب افزایش موفقیت تحصیلی میشوند، هیچیک مبنای علمی ندارد و از جمله باورهای نادرستی است که باید اصلاح شود.
وی ادامه داد: بازنمایی مسئولانه مصرف مواد باید مبتنی بر واقعیت باشد و علاوه بر پیامدهای جسمی و روانی اعتیاد، آسیبهای خانوادگی و اجتماعی، دشواریهای درمان و امکان بهبودی را نیز بهصورت واقعبینانه منعکس کند.
همکاری رسانهها و نظام سلامت برای پیشگیری ضروری است
شالبافان نقش مراکز جامع سلامت، مراکز سراج و مراکز مشاوره دانشجویی را در اصلاح برداشتهای نادرست جامعه بسیار مهم دانست و گفت: حتی دانشجویان علوم پزشکی نیز به آموزشهای تخصصی در زمینه پیشگیری از اعتیاد نیاز دارند، زیرا تصور مصون بودن آنان در برابر اعتیاد، یک باور نادرست است.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی از روانشناسان، مشاوران و کارشناسان سلامت روان خواست از ظرفیت رسانهها برای افزایش آگاهی عمومی استفاده کنند و افزود: اطلاعرسانی درباره اعتیاد باید بر پایه شواهد علمی باشد؛ نه با ایجاد ترس و انگ اجتماعی و نه با عادیسازی مصرف. رسانهها با عمل مسئولانه میتوانند نقش مؤثری در ارتقای سلامت و پیشگیری از اعتیاد در جامعه ایفا کنند.