نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است: مطالعه جدید دانشگاه کاتولیکا در میلان نشان میدهد که ذهن قادر است برخی از اثرات پیری را کُند نماید. پژوهشگران دریافتند سالمندانی که به مدت سه هفته از مکملهای دارونما (قرصهای بیاثر) استفاده کردند، بهبودهای چشمگیری در حافظه، عملکرد جسمی و سلامت روان خود تجربه کردند؛ حتی زمانی که افراد از بیاثربودن قرصها آگاه بودند، این بهبودها همچنان مشاهده شد.
این یافتهها به شواهد رو به رشدی اضافه میکند که نشان میدهد انتظارات، باورها و سایر عوامل روانشناختی میتوانند بر سلامت جسمی و ذهنی تأثیر بگذارند. این مطالعه در نشریه بینالمللی روانشناسی بالینی و سلامت/ International Journal of Clinical and Health Psychology منتشر شده است.
آزمایش اثر دارونما بر ذهن و بدن
این مطالعه شامل ۹۰ سالمند سالم بود که به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند:
گروه اول هیچ قرص یا درمانی دریافت نکردند؛
گروه دوم قرصهای دارونما دریافت کردند اما به آنها گفته شد که این قرصها حاوی مواد مؤثری هستند که میتوانند عملکرد و سلامت آنها را بهبود بخشند؛
گروه سوم نیز قرصهای بیاثر دریافت کردند، اما از بیاثربودن آنها مطلع شدند. در عین حال به آنها توضیح داده شد که همین قرصهای بیاثر هم میتوانند تأثیرات مثبتی روی ذهن و بدن داشته باشند.
شرکتکنندگان پیش و پس از دوره سههفتهای، پرسشنامههایی را درباره عواملی مانند استرس، سلامت روان، خوابآلودگی، خستگی، خوشبینی و باورهای مربوط به پیری تکمیل کردند. همچنین تواناییهای ذهنی آنها از جمله حافظه کوتاهمدت، تمرکز و قدرت تشخیص، و نیز عملکرد جسمیشان ارزیابی شد.
نتایج فوقالعاده
پس از سه هفته، شرکتکنندگان گروهی که از بیاثربودن قرصها مطلع بودند، استرس کمتری نسبت به دو گروه دیگر گزارش کردند. همچنین حافظه کوتاهمدت آنها در مقایسه با گروه اول که هیچ مداخلهای دریافت نکرده بودند، بهبود چشمگیری یافت. به طور کلی، هر دو گروهی که از دارونما استفاده کرده بودند از مزایای ذهنی و جسمی بهرهمند شدند، اما قویترین اثرات در افرادی دیده شد که آگاهانه قرص مصرف میکردند.
نتایج نشان داد که عملکرد جسمی در گروهی که فکر میکردند قرص واقعی مصرف میکنند، ۷ درصد و در گروهی که میدانستند قرص بیاثر است، ۹.۲ درصد افزایش یافت. عملکرد ذهنی نیز بسته به نوع آزمایش، بین ۱۲.۶ تا ۱۴.۶ درصد در گروه اول و بین ۶.۹ تا ۲۱.۵ درصد در گروه دوم بهبود پیدا کرد.
پروفسور فرانچسکو پاگنینی (Francesco Pagnini)، استاد روانشناسی بالینی در دانشگاه کاتولیکا میگوید: این اثرات چشمگیر هستند و با نتایج برخی مطالعات در زمینه فعالیت بدنی و تمرینات ذهنی، بهویژه درخصوص حافظه، مقایسهشدنی هستند.
نتیجهگیری
یافتهها نشان میدهد که استفاده از دارونما میتواند جنبههای مختلف عملکرد سالمندان را بهبود بخشد. استفاده آگاهانه از دارونما، دستکم به اندازه هنگامی که افراد گمان میکردند یک قرص مؤثر استفاده میکنند، مفید بود و حتی در برخی موارد نتایج بهتری داشت. این نشان میدهد که دارونما میتواند ابزاری مؤثر و از نظر اخلاقی پذیرفتنی برای کمک به سالمندی سالم باشد.
به گفته پروفسور پاگنینی، این نتایج به شواهد روزافزونی اضافه میکند که نشان میدهد عوامل روانی مانند افکار، احساسات و تصوری که از خود داریم (خودپنداره)، نقش مهمی در فرآیند سالمندی دارند. تأثیر این عوامل فراتر از سلامت روان است و میتواند بر عملکرد جسمی و ذهنی نیز تأثیر بگذارد.