نورنیوز-گروه بینالملل: هرچند سران رژیم صهیونیستی، بهویژه نتانیاهو، با بزرگنمایی توافق ادعایی آمریکا درباره مذاکرات لبنان و رژیم صهیونیستی، در پی دستاوردسازی برای ماندن در قدرت هستند، اما بحران مشروعیت و تشدید اعتراضات علیه نتانیاهو چنان ابعاد گستردهای یافته است که او با شتاب، تن دادن به باجخواهی حریدیها را در پیش گرفته است.
نتانیاهو که جنگافروزی، اشغالگری و کشتار را راهکار ماندن در قدرت میداند، در جنگ رمضان با چنان شکستی مواجه شد که حتی رسانههای نزدیک به جریانهای حاکم بر رژیم نیز چارهای جز اعتراف به شکست نداشتهاند. از پیامدهای این شکست، تغییر موضع ـ هرچند ظاهری ـ سران کاخ سفید در قبال این رژیم بوده است؛ چنانکه حتی افرادی همچون ترامپ و ونس، که بر اصل «اول اسرائیل» تأکید داشتند، به انتقاد از نتانیاهو روی آوردهاند.
دستاوردسازی در سایه شکستهای راهبردی
نتانیاهو از زمان طوفانالاقصی تاکنون، هر روز مدعی دستاوردی جدید در فلسطین و منطقه بوده است؛ این در حالی است که به اذعان رسانههای صهیونیستی، این جنگافروزی تاکنون ۲۰۵ میلیارد دلار هزینه بر این رژیم تحمیل کرده، بیآنکه امنیتی برای آن به ارمغان آورد. نهتنها اهداف اعلامی محقق نشده، بلکه رژیم صهیونیستی در عرصه جهانی نیز با انزوایی بیسابقه روبهرو شده است؛ بهگونهای که حتی متحدان اروپایی و آمریکایی آن نیز تحت فشار افکار عمومی، ناگزیر به انتقاد و حتی اعمال برخی تحریمها و محدودیتها علیه این رژیم شدهاند.
بحران مشروعیت؛ از خیابان تا درون لیکود
شرایط بحرانی نتانیاهو به اندازهای است که او در جریان سخنرانی خود در مراسم فارغالتحصیلی نظامی در جنوب سرزمینهای اشغالی با شعارهای ضد دولتی مواجه شد و شرکتکنندگان خواستار استعفای وی شدند.
در همین راستا، وضعیت درونی حزب لیکود نیز با بحران مواجه است؛ بهگونهای که اختلاف اصلی بر سر پیشنهاد بنیامین نتانیاهو برای اختصاص ۱۰ کرسی انتصابی به خود، در برابر پیشنهادهای جایگزینی است که بر حفظ حضور نمایندگان منطقهای و استفاده از روش رأیگیری دیجیتال تأکید دارند. اگر تا روز یکشنبه توافقی حاصل نشود، ممکن است هر دو پیشنهاد بهصورت محرمانه به رأی گذاشته شوند؛ سناریویی که با توجه به احتمال شکست نتانیاهو در یک رأیگیری کنترلنشده، او و نزدیکانش را بهشدت نگران کرده است.
نظرسنجیها نیز نشان میدهد که ۵۹ درصد از ساکنان سرزمینهای اشغالی خواستار کنارهگیری نتانیاهو و عدم حضور او در انتخابات پیشرو هستند. این بدان معناست که نتانیاهویی که مدعی بود جنگافروزیهایش از غزه تا ایران با موفقیت همراه بوده، عملاً نتوانسته به دستاوردهای ادعایی خود دست یابد؛ بهگونهای که حتی حمایتهای نظامی غرب نیز نتوانسته امنیتی برای این رژیم فراهم کند و حضور در پناهگاهها به روندی روزمره برای ساکنان سرزمینهای اشغالی تبدیل شده است.
معادلات منطقه؛ شکست پروژه حذف مقاومت
جبهه مقاومتی که نتانیاهو مدعی نابودی آن بود، نهتنها از میان نرفته، بلکه به تعیینکننده سرنوشت منطقه تبدیل شده است. حزبالله با ایستادگی و مقاومت، سناریوهای این رژیم در جنوب لبنان و شمال سرزمینهای اشغالی را بر باد داده و ترامپی که مدعی نابودسازی و محو ایران از روی نقشه بود، در نهایت به توافقی تن داده که بر اساس شروط ایران شکل گرفته است.
اقتدار ایران نهتنها در عرصه میدان و دیپلماسی، بلکه در پاسخگو کردن کوچکترین تهدید نیز استمرار داشته است؛ چنانکه برخلاف ادعاهای ترامپ، همچنان مدیریت هوشمند تنگه هرمز در دستان ایران قرار دارد و مسیرهای جایگزین ادعایی نیز با ناامنی و غیرقابلعبور بودن همراه شدهاند.
همچنین، تحت فشار ایران، آمریکا ناچار شده است مهار رژیم صهیونیستی در قبال لبنان را در دستور کار قرار دهد؛ بهگونهای که حتی ادعای توافق میان بیروت و تلآویو با میانجیگری آمریکا نیز نمیتواند لبنان را از توافق ۱۴ مادهای جدا سازد.
باجدهی به حریدیها؛ آخرین حربه برای بقای سیاسی
در چنین شرایطی، رفتارهای نتانیاهو نشان میدهد که او در داخل درمانده و در خارج بحرانزده است و در حالی که مؤلفه جنگافروزی نیز نتوانسته طراحی او برای حفظ قدرت را تثبیت کند، اکنون به دنبال باجدهی به برخی جریانهایی است که تا پیش از این توجه چندانی به آنان نداشت و امروز همان جریانها با بهرهگیری از وضعیت بحرانی وی، مطالبات سنگینی را بر او تحمیل کردهاند.
نمود عینی این وضعیت را میتوان در اجبار نتانیاهو به باجدهی به حریدیها مشاهده کرد. او که برای سربازی حریدیها تحت فشار سایر جریانها و جامعه صهیونیستی قرار دارد، از سر استیصال در مسیر توافقی با آنان قرار گرفته است تا در ازای اعطای اختیارات گسترده، از انحلال زودهنگام کنست جلوگیری کرده و انتخابات را به تعویق اندازد.
«آریه درعی»، رئیس حزب «شاس»، و «موشه گافنی»، رئیس حزب «دگل هاتوراه»، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که به نتانیاهو «مطالبهای قاطع» از سوی مراجع دینی حریدی ابلاغ کردهاند؛ مبنی بر اینکه فوراً در مسیر «قانونگذاری قوانین مورد نیاز» حرکت کند. این بیانیه هشدار داده است که اگر در روزهای آینده اقدام عملی صورت نگیرد، آنان از انحلال کنست در هفته آینده حمایت خواهند کرد.
باجخواهی حریدیها و تن دادن نتانیاهو به این وضعیت تا آنجا پیش رفته است که در پی اعتراضات پرتنش و بحرانآفرین حریدیها نسبت به خدمت سربازی، افرادی همچون لیبرمن، نتانیاهو را متهم کردهاند که برای ماندن در قدرت، امتیازاتی به حریدیها داده که این رژیم را درگیر جنگ داخلی خواهد کرد.
بقای شکننده؛ شتاب زوال درونی رژیم
به اذعان بسیاری از ناظران سیاسی، هرچند نتانیاهو با دادن باج به حریدیها در پی حفظ قدرت است، اما این رفتار از دو جنبه نشانه شکست او به شمار میرود. از یک سو، این امتیازدهی، در حالی که پیش از این مدعی مقابله با آنان بود، نشان میدهد که نتانیاهو عملاً در اجرای سناریوی کسب قدرت از طریق جنگافروزی و اشغالگری ناتوان بوده و هزینههای سنگین این جنگها، در کنار انزوای شدید جهانی، او را به چنین عقبنشینی واداشته است.
از سوی دیگر، رویکرد نتانیاهو به جریانهای افراطی، تشدید شکافهای داخلی، بحرانهای فرهنگی و اجتماعی و سرایت آن به عرصههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی را در پی خواهد داشت؛ روندی که حتی در صورت ماندن او بر سر قدرت نیز متوقف نخواهد شد و زوال درونی این رژیم را با شتابی بیشتر در مسیر بیبازگشت خود پیش خواهد برد.
نورنیوز