چرا وقتی دیگری آسیب می‌بیند، ما هم احساس ناراحتی می‌کنیم

نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه سای‌تِک‌دِیلی، در گزارشی آورده است:

تصور کنید به همراه دوستتان در حال آشپزی هستید که او ناگهان دست خود را با چاقو می‌برد. تقریباً بلافاصله، شما هم صورتتان را جمع می‌کنید یا حتی دست خود را به عقب می‌کشید.

این واکنش‌ها به این دلیل رخ می‌دهند که ناحیه پردازش لامسه در مغز فعال می‌شود؛ حتی اگر اتفاق فیزیکی برای شما نیفتاده باشد. اما پژوهشگران می‌خواستند بدانند که چگونه تماشای یک فرد دیگر می‌تواند حس لامسه مغز را فعال کند؟

پژوهشگرانی از بریتانیا، آمریکا و هلند به سرپرستی توماس ناپن (Tomas Knapen) از مؤسسه عصب‌شناسی هلند و دانشگاه آزاد آمستردام، و نیکولاس هجر (Nicholas Hedger) از دانشگاه ردینگ بریتانیا پژوهش انجام دادند تا پاسخ این سؤال را بیابند. یافته‌های این مطالعه در نشریه معتبر نیچِر/ Nature منتشر شده است.

استفاده از فیلم‌ برای مطالعه تجربه انسانی

پژوهشگران برای بررسی این موضوع، به سراغ داده‌های غیرمنتظره‌ای رفتند: فیلم‌ها. آن‌ها اطلاعات داوطلبانی را بررسی کردند که در حین تماشای فیلم‌هایی مانند شبکه اجتماعی/ The Social Network و تلقین/ Inception زیر دستگاه اسکن مغز قرار گرفته بودند.

هدف آن‌ها این بود که بفهمند مغز چگونه تصاویری را که می‌بینیم به تجربیات واقعی و ملموس تبدیل می‌کند.

نقشه‌های بدنی در قشر بینایی مغز

وقتی دانشمندان علوم اعصاب از نقشه در مغز صحبت می‌کنند، به الگوهای سازمان‌یافته‌ای اشاره دارند که اطلاعات مربوط به بدن و محیط را نمایش می‌دهند. یک مثال معروف در ناحیه پردازش لامسه در مغز یافت می‌شود؛ در این منطقه، نواحی مختلف با بخش‌های مختلف بدن مطابقت دارند.

پژوهشگران به طرز شگفت‌آوری، نقشه‌های مشابهی را در ناحیه بینایی مغز پیدا کردند. این موضوع نشان می‌دهد که مغز ممکن است آنچه را که می‌بینیم به روشی سازماندهی کند که شباهت زیادی به نحوه پردازش لامسه فیزیکی دارد.

آن‌ها نه یک یا دو، بلکه هشت نقشه مشابه در ناحیه بینایی مغز پیدا کردند. این نقشه‌های بینایی، چیدمان بدن را از سر تا پا در ناحیه پردازش لامسه منعکس می‌کنند و نشان می‌دهند که وقتی فرد دیگری را مشاهده می‌کنیم، مغز اطلاعات بصری را با استفاده از الگوهای مشابه با احساس فیزیکی سازماندهی می‌کند.

چرا مغز از چندین نقشه بدن استفاده می‌کند؟

پژوهشگران معتقدند نقشه‌های مختلف وظایف متفاوتی دارند. برخی در شناسایی اعضای بدن تخصص دارند، در حالی که برخی دیگر بیشتر بر مکان آن اعضا در فضا تمرکز می‌کنند.

این نقشه‌ها به افراد کمک می‌کنند تا بسته به موقعیت، اطلاعات مختلفی را از بدن دیگران استخراج کنند؛ مثلاً گاهی فقط به دست فرد نگاه می‌کنیم تا بفهمیم چه کاری انجام می‌دهد، و گاهی به حالت صورت یا وضعیت بدنی او توجه می‌کنیم تا احساساتش را درک کنیم. هر بار که به کسی نگاه می‌کنیم، مغز ما باید اطلاعات زیادی را از بدن او دریافت کند و این نقشه‌ها بخش اصلی این فرآیند هستند.

ممکن است داشتن چندین نقشه که روی هم قرار گرفته‌اند، بی‌فایده به نظر برسد؛ اما در واقع این کار مغز را انعطاف‌پذیرتر می‌کند؛ زیرا مغز می‌تواند انواع مختلفی از اطلاعات را در یک جا ذخیره و پردازش کند.

پیامدها برای تحقیقات اوتیسم و فناوری عصبی

این یافته‌ها می‌تواند بینش‌های جدیدی در روان‌شناسی اجتماعی ارائه دهد و به کاربردهای بالینی کمک کند. افرادی که اوتیسم دارند ممکن است در این نوع پردازش مشکل داشته باشند و این اطلاعات می‌تواند به شناسایی درمان‌های مؤثرتر این اختلال کمک کند.

این تحقیق همچنین می‌تواند برای فناوری‌هایی که مغز را به رایانه متصل می‌کنند، کاربرد داشته باشد.

این کشف چه معنایی برای هوش مصنوعی دارد؟

ناپن معتقد است این کار می‌تواند به پیشرفت‌های آینده در هوش مصنوعی نیز کمک کند. بدن‌ ما عمیقاً با تجارب و درک ما از جهان در هم تنیده شده‌ است. هوش مصنوعی فعلی عمدتاً به متن و ویدئو متکی است و این بعد بدنی را ندارد. این جنبه از تجربه انسانی، حوزه فوق‌العاده‌ای برای توسعه هوش مصنوعی است.

با این حال، برای ناپن، مهم‌ترین نکته این است که او می‌خواهد عمق تجربه انسانی را درک کند و واقعاً احساس می‌کند که این کشف یکی از اجزای اصلی آن را پیدا کرده است.