نورنیوز-گروه بین الملل: سیانان در این گزارش آورده است: بهدنبال امضای یادداشتتفاهم و آغاز دور جدید مذاکرات میان واشنگتن و تهران، جنگ مشترک آمریکا-(رژیم) اسرائیل علیه ایران دستکم فعلا متوقف شده و دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا نیز مدعی است که آمریکاییها در این نبرد پیروز شدهاند.
ترامپ پنجشنبه هفته گذشته در شبکه اجتماعی خود موسوم به «تروث سوشال» نوشت: «قابلی نداشت!» و سپس مزایای یادداشت تفاهمی که برای ادامه مذاکرات با ایران طی ۶۰ روز آینده امضا شده است را برشمرد.
وی در این پیام مدعی شد که «جریان نفت برقرار است، ایران هرگز نمیتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند، بازارهای سهام در حال اوجگیری هستند، رکورد اشتغال تاریخی است و قیمتها رو به کاهشند (قدرت خرید بیشتر!) کشور ما قدرتمند، امن و محترمتر از همیشه است.»
با این حال، یک ارزیابی بیطرفانه از آنچه بعد از بیش از ۱۰۰ روز جنگی که در آن به ادعای واشنگتن، ۱۳ نظامی آمریکایی و براساس آمار غیررسمی، بیش از ۷۵۰۰ غیرنظامی در منطقه جان باختند، نسبت به روایت ترامپ که طبق عادت و برای نمایش پیروزی، تمام آن را هم با حروف بزرگ الفبای انگلیسی نوشته است، تصویری بسیار پیچیدهتر ارائه میدهد.
در ادامه این گزارش به برخی ارقام و روندهای مهمی که تصویری کاملتر از تاثیر جنگ بر آمریکا را نشان میدهند، اشاره شده است.
هزینه اولیه جنگ حدود ۴۰ میلیارد دلار است، اما بهای واقعی به مراتب بیشتر خواهد بود
طبق برآوردهای در شرف انتشار مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، این جنگ حدود ۴۰ میلیارد دلار برای وزارت جنگ آمریکا هزینه داشته است. این رقم هزینه مهمات، تجهیزات نابودشده و خسارت واردآمده به پایگاههای این کشور در منطقه را شامل میشود، اما هزینههای عملیاتی که از قبل در بودجه بیش از یک تریلیون دلاری سال مالی ۲۰۲۶ پنتاگون لحاظ شده بودند، در بر نمیگیرد.
دو منبع دولتی آمریکا به سیانان گفتهاند که پنتاگون درخواست ۸۰ میلیارد دلار بودجه تکمیلی کرده است. کمتر از ۲۰ میلیارد دلار از این مبلغ، به نیازهای فوری ناشی از جنگ ایران مربوط میشود و هزینههایی همچون بازسازی تاسیسات و استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه را نیز شامل نمیشود.
هزینه مهمات ۲۶ میلیارد دلار بوده است
بزرگترین بخش هزینههای جنگ به مهمات مربوط میشود. به گفته مارک کانسیان، مشاور ارشد اندیشکده «CSIS»، آمریکا بهطور گسترده از تسلیحات دوربرد، بسیار پیشرفته و گرانقیمت استفاده کرده است. برای نمونه، هر فروند موشک «تاماهاوک» حدود ۲.۵ میلیون دلار قیمت دارد و آمریکا نزدیک به هزار فروند از آن را شلیک کرده است.
کارشناسان و مقامات بر این باورند که ارتش آمریکا بخش چشمگیری از موجودی موشکهای اصلی خود را مصرف کرده است. ترامپ اوایل ژوئن «قانون تولیدات دفاعی» را فعال کرد تا شرکتهای تسلیحاتی را مجبور به افزایش تولید سلاح کند.
براساس برآورد «CSIS»، تنها ۱۰۰ ساعت نخست جنگ حدود ۳.۷ میلیارد دلار هزینه داشت. تا روز دوازدهم، هزینه تجمعی جنگ به حدود ۱۶.۵ میلیارد دلار رسیده بود. در حالی که وزارت جنگ آمریکا بیشترین بار مالی را متحمل شده است، سایر نهادهای دولتی همچن وزارت امنیت داخلی و وزارت امور کهنهسربازان نیز حدود یک میلیارد دلار هزینه متحمل شدند. به گفته کانسیان، از این مقدار، حدود ۱۶۵ میلیون دلار به «افزایش قیمت سوخت» مرتبط بوده است.
قیمت بنزین همچنان بالاست
جنگ به افزایش قیمت بنزین منجر شد؛ واقعیتی که برای ترامپ بسیار تلخ بوده، زیرا او توسعه تولید نفت و گاز را یکی از ارکان اصلی برنامه اقتصادی خود قرار داده است. با این حال، گرچه آمریکا سالها همواره بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز بوده، بازار آن بسیار پیچیده و البته جهانی است. متوسط قیمت بنزین در آمریکا پیش از جنگ کمتر از سه دلار به ازای هر گالن بود، اما در بخش عمدهای از دوران جنگ به بیش چهار دلار رسید.
اکنون که قرار است عبور نفتکشها از تنگه هرمز(در بازه ۶۰ روزه مذاکرات) از سر گرفته شود، انتظار میرود قیمتها کاهش یابد، اما این روند زمانبر خواهد بود. میانگین قیمت بنزین در آمریکا روز جمعه ۳.۹۷ دلار بود؛ این نخستین بار از ۳۰ مارس تاکنون محسوب میشود که بهای آن به زیر چهار دلار بازگشته است.
طبق محاسبات و پایش قیمت انرژی دانشگاه براون، هر خانوار آمریکایی بهطور متوسط بیش از ۲۵۳ دلار بیشتر از زمانی که جنگی رخ نداده بود، برای انرژی هزینه کرده است.
اثر دومینویی افزایش بهای گازوئیل
مصرفکنندگان عادی آمریکایی از گرانی بنزین آسیب دیدهاند، اما کشاورزان و شرکتهای کشتیرانی و حملونقل فشار بیشتری را به دلیل افزایش قیمت گازوئیل متحمل شدهاند.
قیمت متوسط گازوئیل پیش از جنگ حدود ۳.۸ دلار بود، اما تا ۱۵ ژوئن ژوئن از پنج دلار فراتر رفت. یافتههای دانشگاه براون نشان میدهد که آمریکاییها به دلیل افزایش قیمت گازوئیل حدود ۲۷.۱ میلیارد دلار هزینه اضافی پرداخت کردهاند. جنگ علیه ایران همچنین قیمت کودهای شیمیایی را بالا برده که میتواند در بلندمدت بر بخش کشاورزی تاثیر منفی بگذارد.
کاهش ذخایر راهبردی نفت آمریکا به پایینترین سطح از ۱۹۸۳
ذخایر اضطراری نفت آمریکا که در غارهای نمکی سواحل خلیج مکزیک(ترامپ در آغاز دوره دوم ریاست جمهوریاش در فرمانی نام را به «خلیج آمریکا» تغییر داده است)، نگهداری میشوند، هم در دوران دولت جو بایدن (در نتیجه جنگ اوکراین) و هم در دوره دوم ترامپ (به دلیل جنگ ایران) به شدت کاهش یافتهاند.
سیانان اعلام کرده است که این ذخایر اکنون به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ رسیدهاند؛ یعنی زمانی که آمریکا برای نخستین بار در دولت ریگان شروع به پر کردن آنها کرد.
جهان ۱.۱۵ میلیارد بشکه نفت از دست داده
در طول حدود چهار ماه جنگ، صادرات نفت خاورمیانه تقریبا متوقف شد. طبق برآورد شرکت تحلیل کالای «کپلر/ Kpler»، در طول جنگ، جهان در مجموع ۱.۱۵ میلیارد بشکه نفت را از دست داد.
به نوشته سیانان، برای جبران این کمبود، کشورهایی همچون ونزوئلا و برزیل تولید خود را افزایش دادند. آمریکا مقادیر زیادی سوخت هواپیما به اروپا و گازوئیل به استرالیا صادر کرد. افزون بر این، دولت ترامپ در طول جنگ بخشی از تحریمهای نفتی روسیه و ایران را لغو کرد. همچنین ۳۲ کشور به طور هماهنگ بزرگترین آزادسازی ذخایر اضطراری نفت در تاریخ را رقم زدند.
با این حال، این اقدامات کافی نبود و در نتیجه شرکتهای نفتی مجبور شدند تا برای تامین تقاضا از ذخایر خصوصی خود برداشت کنند.
مخازن نفت اوکلاهما رو به اتمام است!
مرکز حیاتی ذخیره و توزیع نفت در شهر «کوشینگ» واقع در ایالت اوکلاهما که نفت را به در سراسر آمریکا توزیع میکند، اکنون به سطح هشدار عملیاتی رسیده که به بیان ساده مانند وضعیتی است که در ته قهوهجوش فقط رسوبات باقی مانده و برای اینکه آخرین قطرات قهوه را در فنجان بریزید، باید ظرف را کج کنید!
بخش زیادی از نفت باقیمانده در کف مخازن قابل استفاده نیست و این مسئله حفظ فشار خطوط لوله برای انتقال آن به مصرفکنندگان را بسیار دشوار میکند.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا هفته گذشته اعلام کرد که تنها ۲۰ میلیون بشکه نفت در تانکرهای کوشینگ باقی مانده است. این معضلی است که ترامپ در نشست گروه هفت(جی۷) به آن اذعان کرد و گفت: «میخواهید هرجومرج و آشوب واقعی و دارالمجانین را به چشم ببینید؟ در این صورت باید بگوین که حدود چهار هفته دیگر ذخایرمان تمام میشود.»
تورم افزایش یافته
ترامپ بارها برای توضیح یا به بیان بهتر توجیه اینکه چرا سیاستهایش باعث افزایش قیمتها نشده، همواره تقلا کرده است اما آمارها چیز دیگری میگویند. او در مقاطعی ایده «استطاعت و قدرت خرید» را «حقه» خواند! او حتی به تازگی گفته است که «من عاشق تورم هستم»، و مدعی شده است که پس از پایان جنگ، تورم «مثل سنگ خواهد ریخت»!
اما بین کاهش تورم به معنای عدم رشد سریع قیمتها و ارزان شدن عینی کالاها، تفاوت وجود دارد. طبق دادههای اداره آمار کار آمریکا، نرخ تورم سالانه این کشور برای نخستین بار در سه سال گذشته از ۴ درصد عبور کرده است؛ عمدتاً به دلیل افزایش هزینههای انرژی.
این نرخ تقریبا دو برابر سطحی است که بانک مرکزی آمریکا(فدرال رزرو) آن را برای کاهش نرخ بهره مطلوب میداند. به همین دلیل بانک مرکزی آمریکا هفته گذشته خلاف خواست ترامپ، نرخ بهره را کاهش نداد. این در حالی است که ریاست این نهاد را حالا «کوین وارش»، یعنی مهره شخص ترامپ برعهده دارد!
از سوی دیگر، قیمتها اکنون سریعتر از رشد دستمزدها افزایش مییابند؛ به عبارت دیگر، تورم در ماههای آوریل و مه افزایش حقوق بسیاری از آمریکاییها را عملا بلعید. این نخستین بار از سال ۲۰۲۳ تاکنون است که چنین اتفاقی رخ میدهد.
اعتماد مصرفکنندگان همچنان پایین است
براساس نظرسنجی بلندمدت دانشگاه میشیگان، شاخص اعتماد مصرفکنندگان پس از سه ماه افت متوالی، در ماه ژوئن اندکی افزایش یافت. با این حال، این شاخص هنوز فاصله زیادی با میانگینهای تاریخی دارد.
برایان مِنا، خبرنگار اقتصادی سیانان میگوید که آمریکاییها از سال ۲۰۲۰ تاکنون با مجموعهای از شوکهای پیاپی اقتصادی روبهرو بودهاند و هنوز فرصت کافی برای بازیابی اعتماد از دسترفته را به دست نیاوردهاند.
اوراق قرضه بسیار افت کردهاند
نگرانیها درباره تورم ناشی از افزایش قیمت انرژی باعث فروش گسترده اوراق قرضه شده است. در نتیجه، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا در ماه مه به بالاترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته رسید. این نرخ بر هزینه وامهای مصرفی، از جمله کارتهای اعتباری، وام خودرو و وام مسکن تاثیر مستقیم دارد.
نرخ وام مسکن همچنان بسیار بالاست
میانگین نرخ وام مسکن ۳۰ ساله آمریکا هفته گذشته به ۶.۴۷ درصد رسید؛ این رقم هفته پیش از آن ۶.۵۲ درصد بود.
نرخ بازده بالاتر اوراق قرضه به بالا رفتن نرخ وام مسکن منجر شده؛ موضوعی که بازار مسکن را در رکود نگه داشته و خرید خانه را برای بسیاری از خانوارها دشوار کرده است.
محبوبیت ترامپ کاهش یافته است
گرچه ترامپ همچنان از حمایت هسته سخت هواداران خود برخوردار است، اما اکثریت آمریکاییها از عملکرد او رضایت ندارند. در نتیجه، نرخ تایید عملکرد او پیش از آغاز جنگ نیز زیر ۴۰ درصد بود و اکنون طبق نظرسنجی سیانان حدود ۳۷ درصد است.
طبق نظرسنجی اخیر فاکسنیوز، ارزیابی آمریکاییها از نحوه مدیریت جنگ و همچنین اقتصاد توسط ترامپ به طور مشابه عمدتا منفی است به طوری که تنها ۳۱ درصد رایدهندگان عملکرد اقتصادی ترامپ و فقط ۳۵ درصد نحوه مدیریت او در قبال ایران را تایید کردهاند.