نورنیوز-گروه بین الملل: اندیشکده آمریکایی «مؤسسه کشورداری مسئولانه کویینسی» در گزارشی به بررسی جایگاه امارات متحده عربی در نظم منطقهای پس از جنگ ایران و آمریکا پرداخته و استدلال میکند که اگرچه اغلب کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از کاهش تنشها میان تهران و واشنگتن استقبال کردهاند، اما نگاه ابوظبی به تحولات اخیر با بسیاری از همسایگان عرب خود متفاوت است.
این گزارش با اشاره به نقش پاکستان، عربستان سعودی، قطر و ترکیه در تسهیل یادداشت تفاهم اسلامآباد مینویسد این کشورها برای ایجاد راهی جهت خروج ایران و آمریکا از بحران و جلوگیری از تشدید تنشها سرمایهگذاری سیاسی قابل توجهی انجام دادهاند.
به نوشته این اندیشکده، در سراسر شورای همکاری خلیج فارس، توافق اخیر بهعنوان مسیری برای کاهش تنش و آغاز مذاکرات جدید میان تهران و واشنگتن درباره مسائل هستهای و غیرهستهای با استقبال روبهرو شده است، اما جایگاه امارات در این چارچوب جدید چندان روشن نیست.
این گزارش میافزاید هرچند ابوظبی احتمالاً بهصورت علنی با تصمیم دولت ترامپ برای امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد مخالفت نخواهد کرد، اما مقامهای اماراتی از نقش میانجیگرانه پاکستان میان ایران و آمریکا رضایت چندانی نداشتهاند. بر اساس این گزارش، امارات معتقد بوده است عملیات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران باید برای مدت بیشتری ادامه پیدا میکرد تا ایران تضعیف شود.
اندیشکده کویینسی مینویسد صرفنظر از نتایج نهایی آتشبس، رهبران امارات با بدبینی بیشتری به اهداف و نیات ایران خواهند نگریست و در عین حال برای تعمیق همکاری با رژیم صهیونیستی در مقابله با جمهوری اسلامی مصممتر خواهند شد.
این گزارش همچنین به استقرار سامانه دفاعی «گنبد آهنین» و نیروهای نظامی رژیم صهیونیستی در امارات طی جنگ اشاره کرده و آن را عاملی تأثیرگذار بر نگاه مقامهای اماراتی میداند. به نوشته گزارش، این تجربه باعث شده همکاریهای امنیتی و نظامی میان ابوظبی و تلآویو اهمیت بیشتری پیدا کند.
در همین حال، اندیشکده آمریکایی هشدار میدهد که نزدیکی روزافزون امارات به رژیم صهیونیستی میتواند به عامل جدیدی برای اختلاف میان ابوظبی و دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس تبدیل شود؛ کشورهایی که بهطور فزایندهای تلآویو را تهدیدی علیه امنیت خود تلقی میکنند.
کویینسی با اشاره به حمله رژیم صهیونیستی به دوحه در سپتامبر ۲۰۲۵ مینویسد این رویداد در شکلگیری نگرش جدید در عربستان سعودی نقش داشته و این تصور را در ریاض تقویت کرده است که آمادگی تلآویو برای استفاده از قدرت نظامی فراتر از مرزهای خود میتواند تهدیدی برای عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس باشد که به روند عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی نپیوستهاند.
به گزارش کویینسی، نزدیکی فزاینده امارات به رژیم صهیونیستی زمانی حساستر میشود که در کنار برخی دیگر از سیاستهای منطقهای ابوظبی قرار گیرد؛ از جمله خروج این کشور از اوپک و اوپک پلاس، حمایت از «شورای انتقالی جنوب» در یمن، پشتیبانی از سومالیلند و حمایت از «نیروهای پشتیبانی سریع» در سودان.
اندیشکده آمریکایی میافزاید مقامهای سعودی این ابعاد از سیاست خارجی امارات را در تعارض با منافع عربستان ارزیابی میکنند و همین مسئله به افزایش فاصله میان دو کشور دامن زده است.
بر اساس این گزارش، در صورت تشدید ناملموس تنشها میان تهران و تلآویو، امارات احتمالاً تلاش خواهد کرد از نمایش آشکار همسویی با تلآویو در چنین رویارویی پنهانی پرهیز کند، اما احتمال حمایت محرمانه از رژیم صهیونیستی از طریق تبادل اطلاعات یا همکاریهای نظارتی همچنان وجود خواهد داشت.
راب گایست پینفولد که در کالج کینگ لندن امنیت بینالملل تدریس میکند، به این اندیشکده گفته است اگر یادداشت تفاهم اسلامآباد به توافقی جامعتر میان ایران و آمریکا منجر شود، احتمال ازسرگیری جنگ سایه میان ایران و رژیم صهیونیستی وجود دارد و امارات ممکن است بهصورت محرمانه در برخی حوزهها به تلآویو کمک کند. به گفته او، چنین وضعیتی میتواند روابط امارات با دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس را پیچیدهتر کند.
کویینسی همچنین به ارزیابی یلنا نوواکوف، تحلیلگر ژئوپلیتیک مستقر در بلگراد میپردازد. او معتقد است امارات با یک «موازنه دشوار» روبهرو است؛ از یک سو به همکاری با رژیم صهیونیستی در حوزههایی مانند نظامی، تبادل اطلاعات، فناوری و تجارت ادامه خواهد داد و از سوی دیگر ناچار است هزینههای سیاسی ناشی از روابط آشکار با تلآویو را مدیریت کرده و اعتبارش را احیا کند.
این گزارش در ادامه به موضوع سومالیلند و جنگ داخلی سودان میپردازد و آنها را از دیگر عوامل بالقوه تنش میان امارات و برخی کشورهای عربی خلیج فارس میداند. به نوشته کویینسی، از زمانی که رژیم صهیونیستی با میانجیگری امارات نخستین دولتی شد که استقلال سومالیلند را به رسمیت شناخت، این برداشت در عربستان سعودی، مصر، ترکیه و برخی دیگر از کشورها تقویت شده که ابوظبی و تلآویو در شاخ آفریقا دارای هماهنگی راهبردی هستند.
گوردون گری سفیر پیشین آمریکا در تونس نیز در گفتوگو با این اندیشکده اظهار کرده است که با توجه به حضور نظامی امارات در بربره، این کشور ممکن است به دومین بازیگری تبدیل شود که استقلال سومالیلند را به رسمیت میشناسد. او معتقد است چنین اقدامی میتواند شکافهای موجود در شورای همکاری خلیج فارس را عمیقتر کند.
در خصوص سودان نیز گزارش تأکید میکند که جنگ اخیر و حملات ایران به امارات باعث نشده ابوظبی از حمایت خود از «نیروهای پشتیبانی سریع» دست بکشد. نویسندگان گزارش پیشبینی میکنند این حمایت ادامه خواهد یافت، زیرا امارات این نیروها را قابلاعتمادترین شریک خود در سودان میداند.
به نوشته اندیشکده آمریکایی، نگاه منفی عربستان به نقش امارات در سودان همچنان پابرجاست و مقامهای سعودی معتقدند اقدامات ابوظبی در این کشور به بیثباتی دامن زده و منافع ریاض را تهدید میکند.
گزارش در جمعبندی نهایی مینویسد جنگ اخیر شکافهای مهم و اختلافات دیرینه میان پادشاهیهای منطقه را آشکار کرد؛ اختلافاتی که از خلیج فارس تا شاخ آفریقا امتداد یافتهاند.
اندیشکده کویینسی نتیجه میگیرد که توانایی امارات در ایجاد توازن میان منافع ملی خود و منافع گستردهتر شورای همکاری خلیج فارس، نقشی تعیینکننده در آینده این شورا خواهد داشت و نحوه مدیریت این اختلافات از سوی ابوظبی میتواند بر انسجام شورای همکاری خلیج فارس، ثبات جهان عرب و بخشهایی از قاره آفریقا تأثیر قابل توجهی بگذارد.